De nieuwe Eerste Kamer staat direct voor een lastige klus: een voorzitter kiezen

Eerste Kamerlid Henk Otten van FvD schudt de hand van GroenLinks-fractievoorzitter Paul Rosenmöller voordat hij de eed aflegt tijdens de installatie van de nieuwe Eerste Kamer. Beeld anp

De nieuwe Eerste Kamer, dinsdag voor het eerst bij elkaar, heeft meteen een lastige klus op haar bordje. Zeker vier fracties willen een voorzitter leveren, al lijkt de kandidaat van Forum zijn kans al te hebben verspeeld.

Of alle senatoren op tijd hun iPad willen ophalen, beneden in de kelder. Die hebben ze nodig voor de snelcursus ‘Hoe werkt de Eerste Kamer’. De boodschap wordt omgeroepen op de receptie van de nieuwe Eerste Kamer, waar 44 net benoemde senatoren nog met bloemen in de armen staan.

De Eerste Kamer heeft een gedaantewisseling ondergaan. Nog nooit zaten er in een Eerste Kamer zoveel debutanten. De nieuwelingen zijn in de meerderheid. Nieuw is ook het grote aantal vrouwelijke fractievoorzitters: vijf in totaal.

Onwennig zoekt ook de fractie van de nieuwe grootste partij, Forum voor Democratie, de weg in het historische pand aan het Binnenhof. Feestelijk gekleed in fuchsiaroze satijn, op pumps met strass-steentjes in alle kleuren, heeft Annabel Nanninga, een van de prominente politici van Forum, haar gelofte afgelegd. FvD-fractievoorzitter Paul Cliteur wordt door camera’s gevolgd als hij op zoek gaat naar zijn nieuwe plek in de groene bankjes. 

Onhandig

Op de receptie is de kersverse fractie vrij snel verdwenen. De enige die naar hartenlust handen staat te schudden is Henk Otten, de in ongenade gevallen voormalige tweede man van Forum. “Ik heb er enorm veel zin in”, zegt hij.

Wie zich na de installatie ook niet laat zien is Toine Beukering, de oud-generaal van wie Forum hoopte dat hij voorzitter kan worden van de Eerste Kamer. Zijn kandidatuur lijkt nu al kansloos.

De oud-generaal biedt op zijn eerste dag als senator al meteen excuses aan, voor uitspraken in een interview in De Telegraaf. Daarin wees hij ‘Oekraïense gekken’ – en niet Rusland – aan als mogelijke daders van het neerschieten van vlucht MH17. Ook zei hij dat Joden in de Tweede Oorlog zich ‘als makke lammetjes’ naar de gaskamer hebben laten sturen. “Een hele onhandige opmerking”, zegt Beukering nu. “Ik heb er spijt van.” Over MH17 krabbelt hij eveneens terug. Hij onderschrijft alsnog de conclusies van het internationale onafhankelijke onderzoeksteam dat het spoor naar Rusland leidt.

Geheime stemming

Niemand in de Eerste Kamer durft zich al aan een voorspelling te wagen wie de nieuwe voorzitter wordt. Er zijn vier partijen die een eigen kandidaat naar voren schuiven, naast Forum ook de VVD, D66 en GroenLinks. Pas op 2 juli valt de beslissing, als de nieuwe senatoren in een geheime stemming met briefjes hun voorkeur doorgeven. Geen enkele partij heeft bij voorbaat al zicht op de voorzittershamer.

Veel fracties hebben hun eerste wensen voor de profielschets al klaar: de nieuwe voorzitter moet net als de vorige ervaring hebben met de werkwijze van de Eerste Kamer, moet de integriteit bewaken en vooral: verbindend zijn. De VVD komt met een kandidaat. Wie, is nog niet bekend, maar een goede kanshebber is de ervaren senator Jan Anthonie Bruijn, arts en hoogleraar. Hij schreef in 2010 mede het verkiezingsprogramma en is binnen de VVD zeer actief. D66 heeft Joris Backer, die sinds deze week de tijdelijke voorzitter is van de Eerste Kamer, en eerder ondervoorzitter. Hij heeft dus enige ervaring.

Er is ook nog een outsider op links, GroenLinks-senator Ruard Ganzevoort, hoogleraar theologie. Hij hoopt op een nieuwe voorzitter die ‘op een goede manier de grote politieke meningsverschillen kan kanaliseren’, zegt hij. Ganzevoort heeft een belangrijk voordeel: hij heeft van dichtbij meegemaakt hoe een andere protestpartij stormenderhand de Eerste Kamer veroverde, de PVV. “Toen dacht iedereen dat alles zou veranderen. Maar de Eerste Kamer is zijn werk blijven doen.”

Lees ook: 

Samenwerking met Forum splijt christelijke partijen

De liefde tussen de christelijke partijen SGP en ChristenUnie is danig bekoeld. Aanleiding: de samenwerking van de SGP met een nieuwe bondgenoot, Forum voor Democratie. 

Oude partijen zijn niet kapot te krijgen

De Europese verkiezingen laten zien dat de oude volkspartijen nog altijd krediet hebben onder kiezers. Hoewel dikwijls dood verklaard en in dichterlijke zin zelfs al begraven, blijkt op onverwachte momenten hun veerkracht, schrijft columnist Hans Goslinga. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden