De Nederlandse visserij worstelt met Europa en gaat een onzekere toekomst tegemoet

Beeld ANP

De vloot kijkt angstig naar ontwikkelingen rond de pulsvisserij, windmolenparken en Brexit.

De Nederlandse vissersvloot vaart nu nog op rustige wateren, maar gaat woeste golven tegemoet. Dat bleek vandaag bij de presentatie van de jaarcijfers van de visserijsector door Wageningen Economic Research. De branche staat voor grote, voor veel vissers ­bedreigende ontwikkelingen.

Daarom werdvandaag maar met minder zware kost begonnen: de mosselcultuur had te lijden onder de najaarsstorm, de makreel moest inleveren en er was een recordvangst op inktvis. De garnalenprijs steeg zo sterk dat een lagere, stabielere marktprijs voor de keten wellicht beter is, zei Arie Mol, visserij­specialist bij Wageningen Economic Research. De helft van de Nederlandse kottervloot (286 schepen) richt zich op de garnalenvangst. Die vloot vernieuwt zich in hoog tempo, met duurzame schepen. Een van de schepen wordt in visserskringen al ‘de Tesla van de Noordzee’ genoemd.

De Nederlandse visserij is over de hele linie gezien een economisch ­gezonde sector met een geschat nettoresultaat over 2017 van 73 miljoen euro. Dat is zo’n 8 miljoen minder dan in 2016. “Maar 2016 was een uitzonderlijk goed jaar. We kunnen dus stellen dat 2017 een goed jaar was”, zei Mol.

Europa

Dat er een stijgende lijn zit in de resultaten van met name de Nederlandse kottervloot, komt onder meer door lagere brandstofkosten, hogere prijzen voor de vis en de toepassing van pulsvisserij. Dat is een manier om vooral platvissen te vangen.

Pulsvissers maken ­gebruik van sleepnetten met elektroden die schokken geven, waardoor de in het zand verscholen platvissen door een schrikreactie opspringen en zo in het net belanden. Vissen vangen met stroomstoten vergt tot 40 procent minder brandstof.

Dierenactivisten en buitenlandse collega-vissers uitten kritiek op de methode, en met succes: begin dit jaar stemde het Europees parlement in met een verbod op vissen met stroomstoten. De zaak loopt nog, en tot die tijd hebben de pulsvissers een ontheffing. Een definitief besluit wordt niet voor de zomer verwacht. Maar als de pulsvisserij wordt afgeschaft, gaat een groot deel van de Nederlandse vissersvloot een ongewisse toekomst tegemoet.

“Kijk naar de grafieken”, zei Mol. “Dan ziet u dat de resultaten sinds 2012 ieder jaar aanzienlijk stijgen.” Dat was het jaar dat de ontheffingen voor pulsvisserij ingingen.

Windmolenparken

Een tweede obstakel voor de vloot is de toename van het aantal windmolenparken op zee. Waar de molens draaien, kunnen de vissers niets vangen. Ze hopen dat met nieuwe technieken toch kan worden gevist in de windenergieparken.

Verder hebben de vissers te maken met de Britten, die hebben besloten uit de Europese Unie te treden. Een harde Brexit, rekenden economen voor, zorgt dat de prijs van vis hier stijgt en in het Verenigd Koninkrijk daalt. In Nederland zou bij een Brexit 2 procent minder vis gegeten worden.

Ondanks de pulsvisserij, de windmolenparken en de Brexit houdt Mol de moed erin. Hij refereerde aan drie bedreigingen die vroeger ‘de nieuwe tijd’ vertegenwoordigden en die de visserij te boven kwam: de afsluiting van de Zuiderzee (1937), van de zeegaten in de delta (jaren vijftig en zestig) en het verbod op de haringvangst tussen 1977 en 1984.

Lees ook: 'Hoe Nederlandse vissers de slag om het pulsvissen verloren'

Het Europees Parlement heeft vissen met stroomstoten verboden en nu moet Nederland zijn wonden likken: de feiten hebben het afgelegd tegen de beeldvorming.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden