De Nederlandse Spoorwegen blaken weer van zelfvertrouwen

Topman Roger van Boxtel (achter de tafel, tweede van rechts) presenteerde gisteren de jaarcijfers van de Nederlandse Spoorwegen.Beeld ANP

Spoorbedrijf NS heeft onder leiding van Roger van Boxtel het vertrouwen in zichzelf hervonden. Nu wil het in de regio weer de concurrentie aangaan.

Na ruim twee jaar wonden likken, durft spoorbedrijf NS weer een grote mond te hebben. “We hebben bij de NS een schatkamer aan kennis en ervaring. Dat heeft een grote waarde en die waarde gun ik Nederland”, zei NS-topman Roger van Boxtel bij de presentatie van de jaarcijfers.

Van Boxtel had ook een boodschap richting de politiek, die de moge­lijkheid openhoudt dat regionale lijnen van de NS in de toekomst aanbesteed zullen worden: “Verknip het spoor niet te gek, want het zou dood- en doodzonde zijn van dit bedrijf, waarvan de prestaties nu weer op een goed niveau zitten. We zijn back on track.”

Stationswinkels

En passant meldde hij ook dat de NS weer gewoon mee gaan dingen naar concessies (vervoersopdrachten) in de regio, terwijl het spoorbedrijf zich daar de afgelopen jaren verre van hield. Ook houden de NS de exploitatie van meer stationswinkels in eigen hand dan eerder de bedoeling was. Eerder wilde het bedrijf de uitbating van ketens als supermarkt AH To Go en Italiaanse eettent Julia’s nog afstoten.

De NS komen van ver. Het imago van het spoorbedrijf was in 2015 allerbelabberdst. Het regende klachten over te drukke treinen en het staatsbedrijf kreeg ook te maken met strafvervolging vanwege onregelmatigheden bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. Ondertussen lag de mislukking van hogesnelheidstrein Fyra in 2013 nog vers in het geheugen.

Onder de leiding van de toch-niet-zo-tijdelijke topman Roger van Boxtel verlegden de NS de focus naar de basis: het vervoeren van mensen van A naar B. Zijn aanpak heeft vruchten afgeworpen, want het lijkt het bedrijf voor de wind te gaan. De instroom van nieuwe treinen heeft de drukte voor een deel opgelost, het bedrijf is vrijgesproken van fraude bij de Limburgse aanbesteding en een boete voor tegenvallende prestaties van de hogesnelheidslijn is afgewend.

En: de NS presteerden voldoende op de prestatienormen die het bedrijf heeft afgesproken met het ministerie van infrastructuur en waterstaat. Een goede score is van belang, aangezien volgend jaar een tussentijdse eva­luatie plaatsvindt waaruit moet ­blijken of het bedrijf het alleenrecht op het hoofdspoor behouden.

Nieuw jasje

En dus kunnen de NS zich weer op de toekomst richten. Dat betekent dat het spoorbedrijf na het vernieuwen van de eerste generatie dubbeldekkers nu ook 45 dubbeldekkers van de tweede en derde generatie gaat voorzien van een nieuw jasje; een investering van 500 miljoen euro, waardoor de treinen nog twintig jaar extra mee kunnen.

De financiële resultaten van het spoorbedrijf vielen over 2017 wel fors tegen door een aantal eenmalige schadeposten, waaronder de boete die de Autoriteit Consument en Markt aan de Nederlandse Spoorwegen oplegde vanwege de onregelmatigheden bij de aanbesteding in Limburg. De nettowinst kwam uit op 24 miljoen euro, terwijl dat in 2016 nog 212 miljoen euro was.

Van Boxtel wees er echter op dat het reizigersbelang voorrang krijgt op het maken van rendement. En die reiziger was in 2017 iets tevredener, waarschijnlijk ook omdat de treinen iets vaker op tijd kwamen.

Einde van de Ierse constructie

Vanaf zijn eerste dag als financieel NS-topman in 2016 is Bert Groenewegen ermee bezig geweest: bewerkstelligen dat treinen die rijden over het Nederlandse hoofdspoor niet langer via een Iers dochterbedrijf gehuurd worden. Deze constructie, die de NS een hoop belastingen scheelde, kwam in 2012 onder vuur te liggen en is nu versneld beëindigd. Groenewegen is daar ‘als iemand die zelf ook gewoon belasting betaalt’ blij mee: “Die constructie leidde tot een hoop gezeur van buitenaf. En terecht, aangezien wij de concessie onderhands gegund hebben gekregen.” De bijna vierhonderd treinen worden nu gehuurd via een Nederlandse NS-dochter. Daarmee betaalt het spoorbedrijf dus gewoon het Nederlandse belastingtarief.

Lees hier meer over de Ierse constructie, in een artikel in Trouw uit mei vorig jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden