De Nederlandse elite, wie horen daar dan bij?

Beeld afp

Dankzij de overwinning van Trump lijkt Amerika in een dag tijd wel twee keer zoveel inwoners gekregen te hebben.

De 'vergeten mannen en vrouwen' stonden plots in de spotlights, alsof ze opnieuw ontdekt waren. In de overwinningstoespraak van Trump werden ze zichtbaar. "De vergeten mannen en vrouwen van ons land zullen niet langer vergeten worden", zei hij.

De kaart die de winst per staat laat zien toont precies waar deze grote groep woont: in het hart van de Verenigde Staten. Eigenlijk in heel de Verenigde Staten, op de oost- en de westkust na.

Een van hen, Josh Anderson, een 26-jarige manager van een wapenwinkel in Miami, zegt tegen Trouw-correspondent Jan-Albert Hootsen kort en bondig wat de overwinning van Trump voor hem betekent: "Met Trump hebben gewone mensen gewonnen van het grote geld dat Clinton vertegenwoordigde." Let op de verleden tijd. Daar klinkt grote opluchting in door.

De vraag van Monic Slingerland
Iedere week stelt Monic Slingerland, chef opinie, een vraag aan de lezers van Trouw. Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Beeld Maartje Geels

Zelfingenomenheid en minachting

De kritische lezer denkt dan vast meteen aan de miljarden waar Trump over kan beschikken. De aankomende president die de gewone man van de geldgraaiende elite bevrijd zou hebben is net zo goed 'van het grote geld'. Maar zo werkt het niet. Als het zo simpel was had Trump nooit gewonnen.

Trump is wel rijk, maar hij hoort in de ogen van de meeste Amerikanen niet bij de elite. Het is niet rijkdom maar vooral zelfingenomenheid en minachting voor ieder die niet tot de groep uitverkorenen behoort, die voor het etiket 'elite' zorgt. Elite tegenover de grote groep bezorgde burgers, het is een tweedeling die in Amerika duidelijk werd, die er ook in Europa is. Van Brexit tot Oekraïnereferendum, vluchtelingenstroom, en Zwarte Pietdiscussie, bij al die grote en kleinere onderwerpen blijkt hoe sterk die tweedeling is. Steeds weer klinkt dezelfde klacht over het gevoel niet serieus genomen te worden, betutteld, voorgeschreven te krijgen hoe Zwarte Piet eruit moet zien, opgedrongen te krijgen dat er een asielzoekerscentrum in het dorp moet komen, een vrijhandelsverdrag te moeten slikken waardoor werk en bestaanszekerheid worden bedreigd, en nog zo meer.

Verschillen minder groot

Trump geeft een enorme groep Amerikanen het gevoel dat hij ze wel serieus neemt en dat hij hen niet afdoet als een groep domme, boze burgers die niet snappen hoe het eigenlijk hoort. Het maakt niets uit dat hij dingen belooft die niet reëel klinken, zoals bijvoorbeeld de economie flink te laten groeien en tegelijk vrijhandel tegen te gaan. Het wantrouwen tegen de elite laat zich niet wegredeneren met logische argumenten.

Nederland is Amerika niet. Wij hebben geen Rocky Mountains, geen uitgestrekte velden, in ons platte land zijn ook de verschillen minder groot dan in de VS en lopen de geschillen wat minder hoog op. Maar ook Nederland heeft een elite en ook in Nederland voelen groepen burgers zich niet serieus genomen en betutteld.

Als ik u vraag wie in uw ogen in Nederland tot de elite behoren, aan wie denkt u dan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden