Natuurdagboek

De ‘Necrotroof’, de dennevoetzwam die zowel op levend als dood hout kan leven

Zwam met klonen Beeld Koos Dijksterhuis
Zwam met klonenBeeld Koos Dijksterhuis

Ans Bos stuurde een foto van een paddestoel, die als een dienblad gevuld was met glaasjes - een krans van kleine paddestoelen. Een prachtig gezicht, maar wat was hier aan de hand? Paddestoelen kunnen beschimmeld raken, of andere zwammen soldaat maken. Had deze paddestoel last van parasiterende zwammen? Of vormde de paddestoel klonen, die hij of zij op de hoed liet groeien?

Op waarneming.nl wisten sommigen het antwoord: de tweede optie was de juiste. Het betrof een dennevoetzwam en oude dennevoetzwammen doen dat weleens: een kleine heksenkring boven op de hoed laten groeien. Het is een bijzonder verschijnsel. Het wordt weleens regeneratie genoemd, net als het vermogen van sommige dieren een beschadigd of afgebroken lichaamsdeel weer aan te laten groeien. Zeesterren kunnen dat met hun poten, krabben met hun scharen en hagedissen met hun staart.

De dennevoetzwam is onder bosbouwers gevreesd, want de paddestoel kan naaldbomen te gronde richten. Niet alleen dennen, ook sparren zijn de klos, vooral douglassparren. Nou worden grote, dikke douglassparren vaak gekapt omdat bet exoten zijn, waarvan dan beweerd wordt dat het beter is voor de natuur dat ze oprotten. Maar dat een zwam ze doet oprotten is niet de bedoeling, want als een mens het met de motorzaag doet, levert zo'n spar aardig wat op aan hout.

'Necrotroof', zo heet het parasitaire karakter van de dennevoetzwam, wat betekent dat-ie zowel op levend als dood hout kan leven. Als zo'n zwam zich op een nog levende boom vestigt, gaat die boom in zijn binnenste en aan zijn wortels rotten. Hierdoor sterft de boom en smult de zwam nog jaren van het dode hout.

In de nazomer verschijnen de verse zwammen, die dan van geel fluweel lijken. Vervolgens worden ze steeds donkerder bruin, tot bijna zwart toe. Op oude exemplaren kunnen langs de randen van de hoed nieuwe hoedjes oprijzen.

Iedere dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Alle andere afleveringen vindt u in dit dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden