De nadelige effecten van de flexwet

wwz | W werk en zekerheid bestaat een jaar. Experts hebben wat tips voor verbetering.

Meer vaste banen, minder flexibele contracten en een versimpeld ontslagrecht. Dat beoogde minister Asscher met de Wet werk en zekerheid (Wwz), die een jaar geleden inging. Maar uit onderzoek van Vaan en Vva, twee verenigingen voor arbeidsrechtadvocaten, blijkt dat de wet op veel fronten een averechts effect heeft. Striktere regels en hoge vergoedingen bij ontslag verleiden werkgevers niet tot het verstrekken van een vast contract. En mensen ontslaan? Dat is sinds 1 juli 2015 juist moeilijker geworden, zegt 94 procent van de ruim duizend ondervraagden. Kan het beter? Op de eerste verjaardag van de Wwz geven betrokkenen advies aan Asscher.

Arbeidsrechtadvocaat Annette de Jong: Verruim de ontslagmogelijkheden

Welke handelingen moeten we treffen voor een arbeidsovereenkomst beëindigd kan worden? En welke informatie houden we bij in het dossier van onze medewerkers? Zulke vragen krijgt Annette de Jong van Pels Rijcken vaker sinds de Wwz van kracht is. Het zijn vragen van werkgevers die worstelen met de nieuwe wet.

Tot 1 juli vorig jaar was het mogelijk een combinatie van ontslagredenen aan te dragen: Daan komt vaak te laat, we kunnen niet meer met elkaar overweg en zijn werk laat te wensen over. Was dat niet overtuigend genoeg, maar stond wel vast dat de twee niet met elkaar verder wilden, dan kon de rechter Daan een hogere vergoeding toekennen bij ontslag.

Sinds een jaar velt de rechter zijn oordeel op basis van één voldragen ontslaggrond, ofwel één reden. Of Daan wordt ontslagen omdat hij te laat komt. Of omdat zijn werk te wensen overlaat. Daarbij moet een werkgever bewijzen dat het een structureel probleem is, dat hij er alles aan heeft gedaan om het op te lossen en dat overplaatsing geen soelaas bood. Lukt dat niet, dan blijft Daan gewoon in dienst.

Dat gebeurt steeds vaker, ziet De Jong. Niet ideaal, weet ze ook. Omdat werknemers na zo'n mislukte ontslagpoging met lood in hun schoenen naar het werk gaan. En omdat werkgevers minder geneigd zijn vaste dienstverbanden aan te bieden. Verruim de ontslagmogelijkheden, adviseert De Jong.

Schoolbestuurder Ger de Vos: Schaf ontslagvergoeding bij langdurige ziekte af

Ger de Vos kan er niet bij. Als twee werknemers na twee jaar ziekte doorgeven niet meer aan het werk te kunnen, is hij bij hun ontslag zo'n anderhalve ton kwijt aan transitievergoedingen (ooit beter bekend als ontslagvergoeding). "Waarom? Ik kan er toch niets aan doen dat zij ziek zijn geworden. Door deze wet moet ik geld dat ik zou besteden aan onderwijs uitgeven aan vergoedingen", zegt de bestuurder van COG Drenthe, een vereniging voor christelijk basis- en speciaal onderwijs.

Wat nog meer knaagt, is dat openbare scholen zo'n transitievergoeding niet hoeven te betalen omdat ze onder het ambtenarenrecht vallen. "Het voelt een beetje pesterig aan."

Waar de minister geen rekening mee houdt, zegt De Vos, is dat scholen geen winst kunnen maken. "Een bakker kan zeggen: ik ga meer brood bakken en dus meer verkopen. Maar de overheid betaalt mij aan de hand van het aantal kinderen op mijn school." Die inkomsten nemen ook nog af, omdat De Vos in een krimpregio zit.

Schaf die transitievergoeding bij langdurige ziekte af, adviseert De Vos. Voor het creëren van vaste banen heeft De Vos zo'n wet niet nodig, zegt hij. "We zoeken juist mensen."

Voorzitter Piet Fortuin van CNV Vakmensen: Sleutel niet te veel aan de wet

Hij is wel blij dat de storm rond de Wwz wat is gaan liggen. Dat de kritiek aan het minderen is. Ja, zijn onderhandelaars ervoeren in het begin ook problemen met het opstellen van cao's. Vooral als het ging om seizoensarbeid. Maar sinds minister Asscher aan dat gedeelte heeft gesleuteld, laat voorzitter Piet Fortuin van CNV Vakmensen de wet liever de wet.

Toegegeven, er zijn nog steeds zaken die beter kunnen. Maar de voornaamste oproep van Fortuin aan de minister is om niet te veel te sleutelen aan de wet. Geef het tijd, zegt hij. De effecten van zo'n wet zijn na een jaar nog niet te meten.

En: "Als je elk half jaar de spelregels verandert, weet een werkgever niet waar hij aan toe is. Die zal wachten met het aanbieden van vaste contracten totdat de politiek een duidelijke mening heeft. Bij een dossier waarin je werkzekerheid hoog in het vaandel hebt staan, moet je dat niet doen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden