Verkiezingen

De nachtmerrie van Plasterk: 'rigged elections!'

null Beeld ANP
Beeld ANP

Er zit niks anders op: het tellen van de stemmen bij de komende Tweede Kamerverkiezingen zal 100 procent handmatig gebeuren. Minister Ronald Plasterk (PvdA, binnenlandse zaken) benadrukte vandaag in de Tweede Kamer dat het 'uitgesloten' is dat op wat voor manier dan ook computers aan te pas komen.

Het gevolg is volgens de minister wel: "We zullen desnoods met pizza's en Red Bull wat langer moeten doorwerken om alle stemmen te tellen."

Plasterk moest zich in de Kamer verantwoorden voor zijn besluit van vorige week om alle computers uit het telproces te bannen. Aanleiding was berichtgeving van RTL Nieuws, waaruit bleek dat de software die bij de verkiezingen wordt gebruikt, lek zou zijn. Met als gevaar dat de 'Chinezen en Russen eenvoudig met de uitslag kunnen rommelen'. Beveiligingsonderzoeker Sijmen Ruwhof zei: "De gemiddelde iPad is beter beveiligd dan het Nederlandse verkiezingssysteem."

Geen risico

De minister wil nu geen enkel risico meer nemen, tot onvrede van coalitiepartij VVD. Waarom niet alsnog die software gebruiken, vroeg Kamerlid Joost Taverne zich af. "Geen enkel stemproces is helemaal veilig." Ook handmatig tellen niet. Plasterk is onvermurwbaar. Op dit moment doet een beveiligingsbedrijf onderzoek naar de software. Het is goed mogelijk, aldus de minister, dat de uitkomst zal zijn dat het stemproces met computer 'redelijkerwijs' veilig is.

Maar daar neemt Plasterk geen genoegen mee. De gebruikelijke procedure is dat de stemmen in de stembureaus handmatig worden geteld. De uitslagen worden verzameld op computers die níet op het internet zijn aangesloten. Daarna gaan de resultaten op een onbeveiligde usb-stick en in een verzegelde envelop richting het hoofdstembureau van de Kiesraad in Den Haag.

'Restrisico's'

Volgens Plasterk blijven er altijd 'restrisico's'. "Je kunt allerlei exotische scenario's verzinnen. Valt 100 procent uit te sluiten dat die computer niet ooit in het verleden ergens in het land verbonden is geweest met het internet, en toen is gehackt? Is het denkbaar dat iemand in de nacht voor de verkiezingen het stembureau binnensluipt met een besmette usb-stick?" De angst van de minister is dat iemand na de verkiezingen roept: 'rigged elections!' "En vervolgens is er altijd wel een professor te vinden die zal bevestigen dat deze restrisico's inderdaad bestaan. Dan blijft er een schaduw hangen." Dat wil de bewindsman niet. "De winnaar van de verkiezingen moet ook echt de winnaar zijn."

Plasterk overlegt komende dinsdag met de gemeenten over de verwerking van de stemmen. Het tellen wordt meer werk, zoveel is zeker. Tijdens dat beraad wordt besloten welke hulpmiddelen straks wel zijn toegestaan. Plasterk: "rekenmachine, telramen, spreadsheets. Allemaal onderwerp van gesprek." Als het volledig handmatig optellen van uitslagen de gemeenten op kosten jaagt, dan wordt daar op een 'schappelijke manier' mee omgegaan.

De minister zegt dat de installatie van de nieuwe Tweede Kamer, gepland op 23 maart, gewoon door kan gaan. De Kiesraad zal de definitieve uitslag op tijd kunnen melden, verwacht Plasterk. Desnoods dus met behulp van overwerkende stemmentellers met pizza's en Red Bull.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden