'De nachtmerrie is terug' President Italie: aanslagen bedoeld om het land te destabiliseren 'Strategie van de angst' tegen de vernieuwing

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De Italiaanse president, Oscar Luigi Scalfaro, heeft gisteren de aanslagen in Milaan en Rome “politieke daden” genoemd die bedoeld zijn om het land te destabiliseren. Vijf mensen kwamen om het leven en bijna veertig raakten gewond toen in de nacht van dinsdag op woensdag kort na elkaar drie autobommen ontploften.

De ontzetting onder de Italianen was enorm. In veel steden trokken de mensen de straat op om te demonstreren tegen de aanslagen.

In Milaan liepen tienduizenden van Piazza Fontana, waar in '69 zestien mensen omkwamen bij een aanslag, naar de plek waar gisternacht de vijf slachtoffers vielen.

De daders van de aanslagen in de centra van Rome en Milaan zijn nog onbekend maar de regering vermoedt dat ze gezocht moeten worden in kringen die sterk gekant zijn tegen de politieke vernieuwing die in april met het referendum over het kiesstelsel werd ingezet. De chef van de binnenlandse veiligheidsdienst is op staande voet ontslagen, omdat hij de aanslagen niet wist te voorkomen.

De eerste en zwaarste aanslag vond plaats in het centrum van Milaan waar om dinsdag om 23.15 uur een autobom ontplofte. Daarbij kwamen vijf mensen om. Er wordt gezocht naar een jonge vrouw met lang blond haar die gezien is bij de grijze Fiat Uno vlak voor deze ontplofte.

Kort daarna ontploften twee bommen in Rome. Een daarvan bracht zware schade toe aan de basiliek van San Giovanni in Laterano, een van de bekendste monumenten van Rome. De derde bom ontplofte in een nauw straatje achter het Forum Romanum, een belangrijke archeologische trekpleister in de Italiaanse hoofdstad, vlakbij het stadhuis van Rome.

“We zijn terug in de zwartste periode uit onze geschiedenis”, aldus Marco, een inwoner van Rome, gistermorgen. “De nachtmerrie is terug, we zijn heel, heel bang.” Met veel moeite waren de meeste Italianen erin geslaagd de beruchte serie aanslagen van de jaren zeventig waaronder de aanslag op het station van Bologna (85 doden), een beetje te vergeten. Maar de herinnering is weer helemaal terug. Samen met een paar collega's van de bank is Marco tussen de middag gaan kijken naar de kerk San Giovanni in Laterano aan het einde van de Via Appia Nuova.

“Het is gewoon waanzinnig. Overal ligt nog troep en loopt politie rond. Vlakbij de kerk is een groot busstation. Als de bom anders was geplaatst hadden er veel meer slachtoffers kunnen zijn. Deze moordenaars staan voor niets. Ik vind het doodeng en kan het me voorstellen als toeristen wegblijven.”

De aanslagen van vannacht hebben veel van die van eind jaren zestig en jaren zeventig. Toen in '69 de bank aan Piazza Fontana in Milaan werd opgeblazen, ontploften binnen enkele uren ook bommen in Palermo, Rome, Messina en Reggio Calabria. Ook vannacht vonden de aanslagen op verschillende plaatsen kort na elkaar plaats. Ook toen eiste een onduidelijke groep de aanslagen op.

In '69 en de tweede helft van de zeventig jaren werd alle aanslagen toegeschreven aan de linkse terroristen, de Rode Brigades. Hoewel al snel duidelijk was dat extreem rechtse terroristische groepen vaak verantwoordelijk waren, gebruikte de politie de aanslagen als dankbaar excuus om vakbondsmensen en linkse activisten aan te pakken. Dat kan nu niet want de Rode Brigades bestaan niet meer en zelfs de leider Renato Curcio mag nu op weekendverlof uit de gevangenis en wenst niets anders dan “een vreedzaam Italie voor mijn zoontje”.

De daders van de aanslagen van gisternacht en die van 14 mei bij het Uffizi-museum in Rome lijken er vooral op uit paniek te zaaien. “Dit is de strategie van de angst”, aldus commentatoren gisteren. De autobommen zijn geplaatst op het moment dat de 'duistere krachten' die in Italie sinds het einde van de tweede wereldoorlog de touwtjes in handen hebben, het uiterst moeilijk hebben.

De schandalen rond operatie Gladio, en de vrijmetselaarsloge P2 schokten Italie maar brachten nauwelijks verandering te weeg. Premier Andreotti kon een paar jaar geleden rustig in het parlement toegeven dat er een geheime verzetsgroep bestond, die moest voorkomen dat het rode gevaar kon toeslaan en werd beheerd door de Italiaanse geheime dienst. Gladio werd direct in verband gebracht met de aanslagen in Milaan en op het station van Bologna. Maar er gebeurde weinig na de onthulling.

- Vervolg op pagina 5

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden