De naakte leraar

Mijn vader kocht toen ik acht was een Commodore 64 en daarop leerde ik mezelf programmeren. Sindsdien ben ik diep verweven met het digitale. Ik ken elke spelcomputer en toen internet nog jong was, was ik een van de eerste digitale ondernemers.

Maar computers en mobieltjes in de les vind ik niks.

De inrichting van mijn lokaal is zo spartaans mogelijk: kale muren, uitzicht op niks, en in het lokaal zo weinig mogelijk attributen. Leerlingen achter een tafeltje met een blaadje en een pen, een leraar en z'n bord, het liefst met krijtjes. Net als Jamie Oliver gezien wil worden als de Naked Chef, door koken terug te brengen tot z'n naakte eenvoud, wil ik graag een Naakte Leraar zijn: zonder de afleiding van schermpjes, mobieltjes en boeken met plaatjes resteert slechts een rauwe dans met de driften, onzekerheden, emoties en strubbelingen van mijzelf en mijn leerlingen die bij het lesgeven komen kijken.

Precies in het midden van die storm is waar onderwijs plaatsvindt.

Het zijn opvattingen waar ik me weinig populair mee maak. Onderwijsvernieuwers ridiculiseren dit pleidooi voor vakmanschap graag door foto's te laten zien van een klas uit 1915 en van nu. Daar is op het eerste gezicht weinig veranderd, een bord en rijen bankjes. Zie daar het bewijs, stellen ze ginnegappend: de samenleving is enorm veranderd, maar het klaslokaal is nog hetzelfde.

Maar we vergeten dat dit verhaal zich steeds herhaalt. Denk bijvoorbeeld aan Thomas Edison die in 1913 beweerde dat de nieuwste innovatie, de film, het lesboek overbodig zou maken. Wie zou er nog van duf papier willen lezen, terwijl de leerling die informatie veel leuker en beter via het oog tot zich kan nemen? Het werd natuurlijk niks en pedagoog Gert Biesta ziet dat zo: misschien is er de afgelopen eeuw wel niets veranderd omdat leraren een vorm hebben gevonden om onderwijs te geven dat kennelijk een zekere waarde heeft.

Vorige week kregen hij, ik en allerlei andere vakmensen gelijk van de Oeso. De organisatie toonde aan dat hoe meer tijd leerlingen achter een computer doorbrengen hoe slechter ze presteren. Het is een tegenslag voor die mensen die denken dat ze de leraar kunnen vervangen door een robot, dat het op school enkel zou gaan om leren en niet om onderwijs, en dat de mens het zal afleggen tegen het apparaat. Misschien dat we nu eens leren dat niet elke verandering een verbetering is.

De toekomst is na honderd jaar nog steeds aan de naakte leraar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden