De mythe van Poetins meerderheid

Premier bestrijdt zijn tegenstanders met hun eigen middelen: nog grotere betogingen en spandoeken

Met honderden bussen en treinen zijn ze aangevoerd uit alle hoeken van Rusland. De vele tienduizenden kleurig uitgedoste aanhangers van premier Vladimir Poetin vullen het grote Loezjniki-stadion in Moskou grotendeels. De Russische televisie moet wel alle zeilen bijzetten om buiten beeld te laten dat duizenden demonstranten de speech van Poetin niet wensen af te wachten en zo gauw ze kunnen huiswaarts gaan.

Poetin betreedt een enorm podium in het centrum van het half overdekte stadion. "Wij houden van Rusland", roept hij zijn gehoor toe. "En mensen zoals wij, die onze denkbeelden delen, wij zijn niet met tienduizenden maar met tientallen miljoenen mensen."

Het is de centrale boodschap van deze tweede massale en zorgvuldig georkestreerde steunbetuiging aan de gedoodverfde winnaar van de aanstaande Russische presidentsverkiezingen. Een antwoord op de recente massabetogingen tegen stembusfraude en voor politieke hervormingen en het herstel van wat politiek analist Kirill Rogov 'de mythe van Poetins meerderheid' noemt.

De protesten tegen het bewind van Poetin en president Medvedev hadden twijfel gezaaid over die meerderheid. Het Kremlin leek even van zijn stuk gebracht. Maar sinds enkele weken is de tegenaanval ingezet en probeert men de tegenstander met eigen middelen te verslaan: door nóg grotere betogingen, door autorally's ter ondersteuning van Poetin, of door stickers te plakken in de metro. Daarop staat de simpele zin: 'Ik ben vóór de verwoesting van Rusland', met twee keuzehokjes, ja of nee. In het hokje 'ja' staat een wit lintje, het symbool van de anti-Poetinbeweging.

Opiniepeilingen suggereren dat Poetin weer in de lift zit. Volgens een in januari gehouden onderzoek zou Poetin zelfs in een eerste verkiezingsronde kunnen winnen. Maar er zijn ook twijfels over Poetins kansen op een klinkende overwinning in de eerste ronde. Ander onderzoek laat zien dat de steun voor Poetin gedurende het afgelopen jaar vrijwel ononderbroken afbrokkelde. Steeds meer Russen willen meer controle op de uitvoerende macht en klagen over verlammende bureaucratie, corruptie en stagnatie.

Die kritiek is vooral voelbaar in de grote steden, maar op het platteland en in kleine provinciesteden is de steun voor de Russische premier nog altijd aanzienlijk. "Ik zie niemand anders dan Poetin", zegt Ljoedmila Timofejevna, een frêle oude dame die met de bus uit Poesjkino is gekomen, een stadje niet ver van Moskou. "Daarom stem ik op hem. Hij is onze leider, onze sterke leider."

Stadgenote Svetlana is een struise vrouw van middelbare leeftijd, een opgerold spandoek onder de arm. "De oppositie is erg actief geworden en er is veel onvrede. Mensen zijn tegen de zittende regering omdat ze snel verbetering van de situatie willen. Maar daarvoor is tijd nodig, en het programma van Poetin biedt concrete oplossingen."

Drie studenten uit de provincie Vologda, enkele honderden kilometers ten noordoosten van Moskou, zijn 's nachts met de bus naar Moskou gebracht. "De reis is betaald, maar voor het eten moeten we zelf opdraaien", zegt de 19-jarige Michail Koedrjasjov. Voor hem en zijn vrienden is dit een mooie gelegenheid voor niks Moskou te bezoeken, waar het leven toch een stuk beter is, vinden ze.

'Wij zijn een volk van overwinnaars'
"In Moskou wonen de mensen goed", zegt collega-student Andrej Bodanin. "In de provincie is het een stuk slechter. In Vologda zijn geen wegen, de landbouw en economie zijn een puinhoop." Is Poetin daar dan niet op zijn minst medeverantwoordelijk voor? Andrej lacht besmuikt. "Poetin heeft veel plannen en die moet hij kunnen afmaken." Het klinkt sterk als een ingestudeerde riedel.

In de twaalf jaar dat Poetin als president en premier aan de macht is in Rusland heeft hij maar zelden grote mensenmassa's toegesproken. De speech in het Loezjniki-stadion was kort en fel, vooral toen hij uithaalde naar wat alleen maar kan worden begrepen als de Verenigde Staten. In de Russische media worden Poetins tegenstanders er geregeld van beschuldigd dat ze worden gefinancierd vanuit Washington.

"We zijn bereid om niet alleen te werken, maar Rusland te verdedigen, altijd. Wij zullen niet toestaan dat iemand zich mengt in onze interne aangelegenheden. Wij zullen niet toestaan dat iemand ons zijn wil opdringt, omdat u en ik onze eigen wil hebben. Die heeft ons altijd geholpen. Wij zijn een volk van overwinnaars, dat zit in onze genen. Dat wordt bij ons van generatie op generatie overgedragen. We zullen nu ook winnen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden