Dé moslim bestaat niet, dat nekt moslimpartij

De Amsterdamse Ten Katemarkt. Beeld ANP

Wanneer een partij ten ondergaat dan kan dat aan veel liggen, zoals een slechte leiding, een ongelukkig programma, schandalen of een beroerde verkiezingscampagne. Bij de Nederlandse Moslimpartij (NMP), die zichzelf vorige week ophief, zijn de oorzaken vooral sociologisch.

De partij zelf kwam niet veel verder dan de vaststelling dat er kennelijk geen plek is in Nederland voor een moslimpartij. Er is nog veel discussie nodig binnen de moslimgemeenschap, zo meldde de partij bij haar afscheid, 'om alle neuzen dezelfde kant uit te krijgen'. Die conclusie had ze ook wel meteen bij haar oprichting in 2007 kunnen trekken. Aan gebrek aan politieke ambitie bij moslims ligt het niet. In de huidige Tweede Kamer zitten zo'n twaalf mensen met een moslimachtergrond of moslimverleden, verdeeld over diverse partijen.

Daarmee zijn moslims getalsmatig rijkelijk vertegenwoordigd. De toegankelijkheid van de bestaande partijen voor moslims is een van de redenen waarom er weinig ruimte is voor een specifieke moslimpartij. Ook de structuur van de moslimgemeenschap zelf verkleint de kansen voor een moslimpartij. Moslims maken ongeveer vijf procent uit van de Nederlandse samenleving. Wanneer ze eendrachtig op één partij zouden stemmen, zou die goed zijn voor zeven, acht zetels. Maar dat zal een moslimpartij nooit halen, omdat de moslimgemeenschap zeer gefragmenteerd is, zowel etnisch als religieus. Die fragmentatie wordt bijvoorbeeld duidelijk bij de eeuwigdurende vetes over de zeggenschap bij islamitische omroepen.

Kansloos
Er zijn etnische verschillen tussen Marokkanen, Pakistanen, Turken, Koerden, Somaliërs, Surinamers, Irakezen enzovoorts. Het is al nagenoeg onmogelijk om die allemaal op één lijn te krijgen, nog afgezien van de theologische verdeeldheid. Er is de tegenstelling tussen shia en soenna-islam. Veel Turken zijn alevieten, die sterk afwijken van de moslimorthodoxie, op zich al een log containerbegrip. Lang niet alle orthodoxen erkennen alevieten als medemoslims. Ook ahmadi-moslims, onder wie veel Pakistanen en Surinamers, leven op de rand van de islam. De opsomming is verre van compleet, zo heb je nog de radicale salafimoslims, die vaak niet stemmen omdat ze democratie afwijzen. En dan zijn er nog de ex-moslims. Achter het feit dat er 800duizend tot een miljoen moslims wonen in Nederland, gaat dit ingewikkelde mozaïek schuil. Veel tegenstellingen zijn zo scherp dat ze samenwerking in één gezamenlijke islamitische partij onmogelijk maken.

Op landelijk niveau is zo'n partij kansloos, plaatselijk zou ze, bijvoorbeeld in de grote steden met hun grote concentraties van moslims, misschien de gemeenteraad kunnen halen. Maar zelfs dat is de NMP, die onder leiding stond van een bekeerling uit de Noordoostpolder, Henny Kreeft, niet gelukt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden