de megastad

De Moskoviet heeft een voorkeur voor groot, groter grootst

Het interieur van een Ramstor in Moskou

Een tramrit van een kwartiertje brengt me bij Gouden Babylon, een van de grootste shoppingmalls van Moskou. Bij de opening in 2009 zou hij zelfs de grootste van Europa zijn, maar inmiddels claimen andere, nieuwere winkelcentra in de Russische hoofdstad die eer. 

Het is een plek die ik vanwege de drukte net zo lief mijdt en zeker in de weekends, als je er over de hoofden kunt lopen. Maar de Moskovieten zijn er dol op en kunnen er zo nodig een hele dag in doorbrengen, pendelend tussen de Okay-supermarket in de kelder, meer dan 400 winkels en ‘foedkorty’ - food courts.

In de rij voor brood

Nog maar een kleine drie decennia terug was boodschappen doen een ware kunst in Rusland. In de Sovjettijd kocht je niet - nee, levensmiddelen en andere benodigdheden moest je zien te ‘bemachtigen’. Dat kostte veel tijd en inspanning, maar wie de kunst goed verstond had een volle koelkast voor als er bezoek kwam. Het was de tijd van de rijen voor brood en zelfs kranten. Soms ontstond ergens een rij zonder dat je wist waarvoor. Altijd een goed teken, want daar was iets bijzonders te krijgen en daar kon je maar beter bij zijn. Bananen misschien, of sinaasappels.

Het communisme ging, het kapitalisme kwam. De winkelschappen raakten snel vol, al schokten de prijzen de door geldhervormingen verarmde Russen. Boodschappen doen werd wel minder inspannend, maar om je tas vol te krijgen bleef een fikse wandeling evengoed vereist. 

Voor vers brood meldde ik me bij de kiosk van de broodfabriek. Zuivel was best te halen in het centrum en appelsap kwam als voorheen uit de plaatselijke 'Prodoekty' (Levensmiddelen), die al snel werd omgedoopt in het sympathieker klinkende 'Anastasia'. Compleet met stroef rijdende winkelwagentjes en een nog karig assortiment mocht die winkel zich trots de eerste supermarkt in onze straat noemen.

Levende karper

Groeiende concurrentie kwam van de openluchtmarkt driehonderd meter verderop. Daar was het aanbod beduidend groter, maar moest je je wel behoedzaam een weg banen over modderige paadjes om de met plastic bespannen geïmproviseerde kramen te bereiken. De oogst: westerse instantkoffie, blikjes doperwten, redelijk vers fruit en soms een levende karper, die in een plastic zak met water mee naar huis ging en thuis nog even mocht zwemmen in het bad. 

De markt veranderde met het land mee. De kraam werd een kiosk, de kiosk een winkeltje, de winkeltjes kregen een gezamenlijk dak en heetten ineens trots 'handelscentrum'. De hele buurt deed er de boodschappen, want alles onder één dak, van brood tot schoenen, dát was pas handig.

Toen verrees twee kilometer verderop de Ramstor, op dat moment Ruslands grootste supermarkt en onderdeel van een Turkse keten. Een nieuw fenomeen was geboren. De buurt was meteen verkocht en maakte al gauw elke zaterdag trouw de gang naar Ruslands eerste megamall in een lange reeks van groot, groter, grootst. 

Boodschappen doen was nog nooit zo makkelijk. Juist daarom misschien kunnen de Russen er maar geen genoeg van krijgen, zo lijkt het. De overdekte markt van weleer is er nog steeds. En het is er altijd aangenaam rustig.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Lees meer verslagen van Trouw-correspondenten uit hun eigen megastad in het dossier ‘De Megastad’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden