Reportage

'De Mos doet iets voor ons, de PVV niet'

Nakaarten over de verkiezingsuitslag bij Nico's Hengelsport in Duindorp. Beeld Inge vn Mill

De PVV boekte tegenvallende resultaten bij de raadsverkiezingen. Waarom gaven voormalige PVV-stemmers in Den Haag dit keer hun stem aan oud-PVV'er Richard de Mos? Een reportage uit het Haagse Duindorp.

De dag nadat Groep de Mos/Hart voor Den Haag als winnaar uit de verkiezingsstrijd is gekomen, staat Willem van Vliet (64) glimmend in zijn viswinkel Willem en Toet. "Zaterdag was hij nog hier. Heb ik hem de hand geschud en succes gewenst. Ik vroeg: ga je acht zetels halen? 'Ik hoop tien', zei hij. Zat hij er dicht bij."

Van Vliet heeft het over Richard de Mos, de 41-jarige oud-onderwijzer die ooit Kamerlid voor de PVV was en in 2010 ook raadslid werd voor die partij. In 2012 volgde een enorme teleurstelling toen Geert Wilders hem niet meer op de kandidatenlijst zette, zelfs niet op een heel lage plaats. De Mos stapte daarop uit de raadsfractie en haalde in 2014 met zijn Groep de Mos drie zetels binnen.

In 2014 stemde Van Vliet nog PVV, maar dat zou hij nu niet meer doen. "De afgelopen vier jaar hebben ze niks voor elkaar gekregen, alleen maar ruziegemaakt." Dit weekend waren er PVV-kandidaten in zijn zaak op het Tesselseplein, in het hart van Duindorp. "Ik schrok me wild van het niveau van die mensen. Als dat mijn raadsleden moeten zijn. Dacht het niet."

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Richard de Mos op de avond van de uitslagen. Beeld ANP

Die teleurstelling in de partij van Wilders bleek woensdag ook uit de resultaten in andere steden. De PVV boekte een flink verlies in Den Haag, van vijf naar twee zetels; in Almere zakte de partij van negen naar zes zetels. In veel steden waar de partij voor het eerst meedeed, was de winst minder groot dan Wilders had gehoopt, zoals in Rotterdam en Utrecht.

"Richard is een van ons", zo verklaart Van Vliet zijn keuze. "Zijn grote kracht is zijn benaderbaarheid. De gemeente had eens een vergunning afgegeven voor een haringkar hier op het plein. Toen heb ik hem gemaild en Richard antwoordde dat hij er naar zou kijken en vervolgens is de vergunning teruggedraaid. Dat bedoel ik dus. Hij is een echte volksvertegenwoordiger, dat zie ik iemand van de PVV niet doen."

Voor pakweg 2000 stemde Van Vliet dan weer eens VVD, dan weer eens CDA, zonder enkele overtuiging. Pas sinds de opkomst van Fortuyn en de leefbaarpartijen is hem duidelijk waar zijn stem naartoe moet. "Plaatselijke partijen hebben in de gemeente meer invloed. Daar heb ik als stemmer wat aan."

Vertrouwde figuur

Even verderop, in de Rottumsestraat, zitten in Nico's Hengelsport wat mannen rond een tafel midden in de winkel wat na te kaarten over de verkiezingsuitslag. Wat drinken en een sjekkie erbij. Twee van de mannen werken op de visafslag en hadden geen tijd en zin om naar de stembus te gaan. De andere drie stemden wel: twee op Groep de Mos en één op Wilders. Vier jaar geleden stemden ze allemaal nog op de PVV, maar nu willen ze Richard de Mos wel een kans geven.

De Mos is een vertrouwde figuur en dus kreeg hij zijn stem, zegt Nico van der Lee, eigenaar van de winkel. "Ach, het is altijd afwachten wat politici doen. Je weet het nooit. Dat was met de PVV ook zo. Maar De Mos maakt een goede indruk."

Wat Van der Lee over de streep trok was het verzet van De Mos tegen uitbreiding van betaald parkeren in Duindorp. "Dat is een verschrikkelijk idee van de gemeente dat ons een beetje door de strot is geduwd. De partij van De Mos heeft daar goed op gereageerd en de PVV hoorde ik daar niet over."

Maar Duindorp moet volgens de mannen vooral Duindorp blijven. "Onze kinderen willen straks hier in de wijk kunnen wonen", zegt Van der Lee. "Maar krijg dat maar eens voor elkaar. Hopelijk kan Richard wat voor ons doen."

PVV gekozen in 30 gemeenten

De PVV van Geert Wilders heeft het minder goed gedaan dan verwacht, maar is nu wel aanwezig in 30 gemeenten. In Rucphen haalde zij zelfs 20 procent, in Almere 13. Soortgelijke winst haalde de PVV in Pekela, Terneuzen en Tholen. Dat de partij op andere plekken vaak klein blijft, komt omdat er veel lokale concurrentie is op het rechts-populistische front.

Zo maakte in Tilburg de oud-chauffeur van Pim Fortuyn een grote klapper. Hans Smolders - ooit Kamerlid voor de LPF - haalde daar met 'Lijst Smolders' de meeste stemmen: 11,9 procent. Al diverse malen stapte hij uit de politiek, om steeds toch terug te komen. Als meest zichtbare politicus van de stad kan hij nu de formatie in Tilburg beginnen. Ook in Rotterdam bleef de opkomst van de PVV beperkt tot 3,7 procent door ex-Fortuynisten in de vorm van het sterke Leefbaar Rotterdam.

In Amsterdam deed Thierry Baudet van Forum voor Democratie enthousiast over het behaalde resultaat. Maar in feite viel de uitslag behoorlijk tegen. In de peilingen stond FvD constant op vier zetels, en was er zelfs op meer gehoopt. "We kunnen nu een begin maken met grote veranderingen in de politiek", aldus lijsttrekker Annabel Nanninga. Dat lijkt wat hoog gegrepen met waarschiijnlijk 3 van de 45 zetels.

Lees ook:
De afname van het ‘wij-gevoel’ maakt Denk in Schiedam groot

In Tubbergen blijft het CDA als vanouds de allergrootste

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden