De moord op separatistenleider Zachartsjenko roept veel vragen op

Pro-Russische militanten tijdens de uitvaart van Aleksander Zachartsjenko. Beeld EPA

De moord op separatistenleider Aleksander Zachartsjenko roept veel vragen op. Hij was geliefd in de regio.

De inwoners hadden rode anjers meegenomen en stonden uren in de rij om de laatste eer te bewijzen. De dood van de Oekraïense rebellenleider Aleksander Zachartsjenko is in het Oost-Oekraïense Donetsk, waar separatisten de dienst uitmaken, groots herdacht.

Volgens de autoriteiten zouden 200.000 mensen de begrafenis van de separatistenleider dit weekend hebben bijgewoond, hoewel dat aantal wordt betwist. Zachartjsenko’s kist was gedrapeerd met de vlag van de republiek en werd op een mortiergeschut, voortgetrokken door een vrachtwagen, door de menigte gereden. De lokale media toonden beelden van rouwenden die huilend vertelden over hun respect voor de dode.

Zachartsjenko heeft de Oost-Oekra­iense regio misschien geen voorspoed gebracht, onder zijn leiderschap was er wel een bepaalde mate van stabiliteit. De separatistenleider kwam vrijdag tijdens een bomexplosie in een café om het leven, samen met zijn bodyguard. Het Kremlin reageerde onmiddellijk en zegt dat Kiev achter de moord zit. De Oekraïense regering ontkent. Voor de Russische minister van buitenlandse zaken is de moord zelfs reden het broze vredesoverleg waar Frankrijk, Duitsland, Rusland en Oekraïne af en toe aan deelnemen, te staken.

Voormalig elektricien

De separatisten, gesteund door de Russen, vechten tegen het Oekraïense regeringsleger. In 2014 verklaarden de rebellen eenzijdig de Republiek Donetsk onafhankelijk. Sinds 2015 is er een wankel staakt-het-vuren tussen de separatisten en het leger, maar dat wordt regelmatig geschonden. De oorlog heeft al meer dan 10.000 slachtoffers geëist en 1,5 miljoen mensen ontvluchtten hun huis.

Zachartsjenko was vier jaar premier van de zelfverklaarde republiek. De voormalige elektricien die in het verleden werkzaam was in lokale kolenmijnen, raakte twee keer gewond tijdens gevechten en bij een explosie van een autobom in 2014. Zijn leiderschap werd lange tijd gedoogd. Niet alleen door de Russische president Poetin die hem een patriot noemde, ook door de lokale separatistenleiders.

Maar de laatste maanden begon zijn leiderschap barstjes te vertonen. Eerder dit jaar sprak persbureau Reuters drie betrokkenen die zeiden dat Zachartsjenko zijn langste tijd had gehad. Hij zou aan de kant worden geschoven met steun uit Moskou.

Het is onmogelijk te verifiëren of de bronnen gelijk hebben gekregen. Maar Zachartsjenko zou niet de eerste rebellenleider zijn die vanwege interne onenigheid wordt vermoord. Zo werd Arseny Pavlov, bijgenaamd Motorola, twee jaar geleden omgebracht toen hij in de lift stond van zijn appartement in Donetsk. En Aleksander Bednov (Batman), hoofd van de separatistenregio Loegansk, werd drie jaar geleden onder vuur genomen.

Lees ook:

Van monteur tot machtige volksheld

Voor het grote publiek is Aleksandr Zachartsjenko nog een volkomen onbekende als hij op 16 april met een groep gewapende en gemaskerde mannen het stadhuis van Donetsk binnendringt. In 2014 profileerde correspondent Geert Groot Koerkamp de separatistenleider.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden