Verkiezingskoorts

De molensteen om de Republikeinse nek

Een verzekeringsbureau in Orlando, Florida.Beeld Photo News

De Republikeinen in het Congres beginnen te lijden aan een vorm van examenvrees. Zo snel mogelijk na 20 januari moeten ze de nieuwe president Trump een alternatief bieden voor Obamacare. Maar dat wordt nog lastig.

Nog maar een paar weken, en dan komen Huis van Afgevaardigden en Senaat in nieuwe samenstelling bijeen. De Republikeinen hebben daar opnieuw de meerderheid. En met Donald Trump in het Witte Huis hebben ze een president die geen veto zal uitspreken over wat die meerderheid besluit. In alle toonaarden hebben ze het afgelopen jaar de kiezers beloofd wat ze met die nieuw veroverde macht zullen doen: we schaffen Obamacare helemaal af en vervangen het door iets veel beters.

Het plan is nog steeds om een afschafwet op het bureau van Trump te hebben liggen als die op 20 januari aantreedt. Maar met die vervanging wil het niet zo lukken.

Dat is, als je de voorstanders van Obama's in 2010 wet geworden zorgstelsel moet geloven, niet meer dan logisch. Net als in Nederland zijn er twee kanten aan de medaille: verzekeraars mogen niemand weigeren omdat hij of zij al gezondheidsproblemen heeft. Maar om dat betaalbaar te houden moet iedereen, jong en oud, en vooral: ziek of gezond, een zorgverzekering afsluiten. Ga je aan dat laatste morrelen, dan wordt het eerste onbetaalbaar. De verzekeraars zullen zich dan bliksemsnel uit de voeten maken. Miljoenen mensen die niet via hun werkgever verzekerd zijn, mogen dan opeens hun ziektekosten weer uit eigen zak betalen.

De Republikeinen hielden tot nu toe vol dat dat allemaal best gaat meevallen. Minder overheidsbemoeienis, herstel van de vrijheid om je gewoon niet te verzekeren, minder subsidies: het komt eraan. Ze beloofden de afgelopen jaren in algemene termen dat als je de markt zijn werk laat doen, de premies vanzelf zo laag zullen worden dat iedereen het kan betalen. En dat de leuke dingen in de wet, zoals die gegarandeerde acceptatie, gewoon zullen blijven.

Maar nu moeten ze dat waarmaken met een concreet plan, een wetsvoorstel dat er nog steeds niet is. Dus wordt er koortsachtig gezocht naar een manier om de belofte aan de kiezers in te lossen zonder voor chaos te zorgen.

Een bijkomend probleem is dat de Republikeinen met hun meerderheid en met Donald Trump in het Witte Huis weliswaar voldoende mogelijkheden hebben om Obamacare onderuit te halen, maar dat ze niet zelf een nieuwe wet aan kunnen nemen. Daarvoor hebben ze, dankzij het reglement van de Senaat, ook wat stemmen nodig van de Democratische minderheid. Ze moeten een stuk of acht Democratische senatoren zo ver krijgen voor een alternatieve wet te stemmen.

Amerikanen verzekeren zich nog snel, voordat op 1 januari Obamacare in gaat.Beeld Photo News

Een van de manieren die ze hebben bedacht om dat voor elkaar te krijgen, is Obamacare wel af te schaffen, maar daarvoor een datum te kiezen die een eind in de toekomst ligt, bijvoorbeeld drie jaar. Het voordeel is, denken sommige Republikeinen, dat tegen die tijd de Democraten voor het blok staan: Obamacare verdwijnt, miljoenen kiezers worden enorm onrustig en boos en er staan weer presidentsverkiezingen voor de deur. Een dappere politicus die dan stug volhoudt dat je beter niets kunt hebben dan een mager alternatief voor Obamacare.

Maar de Democraten waarschuwen dat ze voor die druk niet zullen buigen. En dat de crisis al kan komen voordat Obamacare officieel uit de wetboeken verdwijnt. De verzekeraars hebben de afgelopen jaren miljoenen verloren op de polissen die onder de regels van Obamacare aan individuele verzekerden zijn verkocht. Ze hielden aanvankelijk de premies laag, in de hoop op die manier veel, en ook gezonde, klanten te verwerven. Inmiddels zijn ze die premies flink aan het verhogen. Als de Republikeinen ferm het bord 'doodlopende weg' bij Obamacare zetten, dan verdwijnt voor de verzekeraars het perspectief dat die polissen ooit nog winst zullen gaan maken en zullen ze pijlsnel afscheid nemen van deze markt.

Als de Republikeinen niet oppassen, worden ze zo nog gedwongen om al die in de steek gelaten verzekerden dan maar op staatskosten een polis te bezorgen. Je reinste socialisme natuurlijk. Ze zullen zeggen dat het allemaal de schuld is van Obama, en dat die vast stiekem op die uitkomst hoopte. Maar met meerderheden in het Congres, en Trump in het Witte Huis, zullen hun kiezers meer verwachten dan uitvluchten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden