De Miss Black Hair-verkiezing: 'Eigenlijk zeggen we: wij zijn óók het schoonheidsideaal'

Arnetia de Keyzer is een van de deelnemers aan Miss Black Hair Nederland. Beeld Maartje Geels

Een Miss Black Hair-verkiezing moet natuurlijk haar op de kaart zetten als schoonheidsideaal. 'Die pruiken kennen een westerse oorsprong. Die werden ons in zekere zin opgedrongen.'

Haar wijde krans van zwarte kroes groeit tegen de zwaartekracht in. Arnetia De Keyzer (24) draagt haar afro met trots. Ze is, zoals dat in kapperskringen heet, een natural. 

De jonge zwarte vrouw laat haar haren grotendeels onaangeroerd. In een kapperszaak in de Amsterdamse wijk Osdorp krijgt ze de laatste knipbeurt voor ze zondag samen met veertien kandidaten strijdt om Miss Black Hair Nederland. Een verkiezing om het natuurlijke haar van zwarte vrouwen te vieren, zegt organisator Ashaki Leito (31). "Eigenlijk zeggen we: wij zijn ook mooi, wij zijn óók het schoonheidsideaal."

Ze werd weleens vergeleken met een toiletborstel of nadrukkelijk nagewezen tijdens carnaval. Op haar veertiende verhuisde Arnetia vanuit Amsterdam-West naar Kudelstaart, een overwegend wit dorpje. Niet zozeer haar getinte huidskleur, maar haar kapsel bleek daar een curiositeit. "Het toonde me een andere werkelijkheid dan ik gewend was. Ik kwam in een omgeving waar mijn haar niet de norm was. Gek hè, hoe een halfuurtje rijden zo'n groot verschil maakt." zegt ze turend naar het plafond terwijl Daphne Adriaansz (32) haar haardos behandelt met vitamines.

Sociocultureel bewustzijn

Daphne knipt Arnetia's haren al jaren. Het felroze behang en de fluorgroene stoelen geven haar zaakje een fleurige aanblik. Ook Daphne ziet in haar knipstoelen dat natural hair oprukt. Volgens haar kunnen we spreken van een trend. 

Lees verder onder de foto

Arnetia de Keyzer Beeld Maartje Geels

Leito noemt het liever een lifestyle: "Onze zwarte identiteit is belangrijker dan ooit en daar is haar onlosmakelijk mee verbonden." Ze ziet een beweging binnen de zwarte gemeenschap die het natuurlijke haar als symbool voor sociocultureel bewustzijn draagt. "Ze zetten zich af tegen het overheersende westers schoonheidsideaal, namelijk sluik haar."

Veel zwarte dames worstelen echter nog steeds met een netelig vraagstuk. Moeten ze hun natuurlijke haar accepteren of wegstoppen? "Doorgaans wordt een natuurlijke afro geassocieerd met wild, slordig en rebels", zegt Daphne. Ook binnen de oudere generatie van de zwarte gemeenschap. "Zodra een meisje menstruaties krijgt, gaat de schaar of de steiltang er onverbiddelijk in."

Gepest

De kapster draagt zelf glanzende krullen die worden samengehouden door een Angisa, een Surinaams-Creoolse hoofddoek met felrood bloemenmotief. "Vertel jij anders waarom je natural bent gegaan!" suggereert Arnetia terwijl ze zich losmaakt van de wastafel. Daphne: "Mijn dochtertje werd gepest op school met haar kroeshaar. Ze vroeg me: mama, is mijn haar lelijk? Ik zei: Je hebt prachtig haar! We kunnen alles met ons haar doen. Als je het zo mooi vindt, vroeg ze, waarom is je haar dan glad? Dat was voor mij het sein voor verandering."

In Nederland heb je nu politica Sylvana Simons of NOS-presentatrice Simone Weimans, die trots hun natuurlijke haar tonen. Zelf had Arnetia nooit esthetische rolmodellen. Ze is ervan overtuigd dat het schoonheidsideaal grotendeels in stand wordt gehouden door media. In de pas uitgekomen Amerikaanse film 'Black Panther' laten donkere vrouwen hun haren de vrije loop. De succesrijke heldenfilm, bijna uitsluitend uit een zwarte cast samengesteld, kan een bevrijdend effect hebben voor zwarte vrouwen. Zeker omdat het grote publiek nu ook te zien krijgt dat kroeshaar prima kan.

Opgedrongen pruik

"Iedereen was er natural!" vertelt Arnetia enthousiast, terwijl ze in de spiegel haar bijgewerkte coupe bestudeert. "Dat was ook omdat Wakanda (de fictieve Afrikaanse natie uit de film, red.) vrij was van kolonisatie en geen invloeden kende van buitenaf. De huidige weaves (ingeweefde pruik) en wigs (pruik) kennen een westerse oorsprong. Die werden ons in zekere zin opgedrongen. Veel zwarte vrouwen denken nu: 'Dat is niet mijn identiteit'. Nu claimen wij onze norm."

Arnetia wil geen oordeel vellen over vrouwen die de stap niet zetten. Ze verkiest een positieve benadering. Het moet ook geen heksenjacht worden, vindt ze. "De redenering 'ik ben natural en jij niet, dus je houdt niet van jezelf', vind ik onterecht", roept ze boven de ronkende föhn uit. "Iedereen heeft zijn eigen strijd. Sommigen kiezen er inderdaad bewust voor een pruik te dragen. Dan moet je hen ook in hun waarde laten."

Lees ook over kleding en het uitdrukken van een black identity: 'De Nederlandse maatschappij dwingt je op zoek te gaan naar je eigen roots'

En over kroeshaar: het mag een voorzichtige trend zijn, voor de drager is het eerder een acceptatieproces dan een modeverschijnsel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden