De 'misdaadgolf' waar Trump het over heeft is nergens te bekennen

Beeld REUTERS

Het aantal geweldsmisdrijven in grote Amerikaanse steden daalt. Mogelijk door nieuwe methodes van de politie.

Op klaarlichte dag werd hij neergeknald: voorbijgangers vonden op 2 december vorig jaar het lichaam van Jerrel Lewis in de buurt van Ravenswood Houses, een wooncomplex in New York. Het was de tweede dode bij Ravenswood dat jaar. Voor de New Yorkse politie was het alle hens aan dek. Want de negen jaar daarvoor was er op die plek niemand vermoord.

Dertig jaar geleden zou niemand van een dode meer of minder in die buurt hebben opgekeken. En nog maar vijf jaar geleden zou de extra politie-inzet hebben bestaan uit het sturen van meer agenten die verdacht uitziende types (in de praktijk bleken vooral zwarten en latino's aan die beschrijving te voldoen) staande hielden en fouilleerden. Maar in 2013 verbood een rechter dat, en de huidige burgemeester, Bill de Blasio, wil het niet eens hebben.

New York is niet meer de gewelddadige stad die het vroeger was. En in Ravenswood Houses komen tegenwoordig agenten praten met buurtbewoners om opkomende conflicten te ontdekken en te sussen.

Niet iedereen was gelukkig met die nieuwe aanpak, maar de voorspelde stijging van zware misdaad kwam er niet: integendeel, afgelopen jaar waren er in New York 290 moorden, het laagste aantal sinds 1950. Afgemeten naar de omvang van de bevolking is het nu een van de veiligste grote steden van de VS.

New York staat niet alleen in de daling van de misdaad. In de dertig grootste steden van de VS daalde het aantal moorden per 100.000 inwoners met 5,6 procent. Het aantal misdrijven waar geweld aan te pas kwam, ging met ruim een procent omlaag.

Vloedgolf

Dat is niet het beeld dat presidentskandidaat Donald Trump in 2016 schetste. En zijn minister van justitie Jeff Sessions sprak vorig jaar op basis van een lichte stijging in 2015 en 2016 van een 'vloedgolf' van zware misdaad, die bestreden moet worden. Trump verwijst regelmatig naar de vele slachtoffers van geweld in Chicago.

Nu is het in Chicago ook een stuk erger dan in New York: zeven keer zo erg, naar inwonertal gemeten. Maar de 675 moorden van vorig jaar waren er toch 90 minder dan het jaar ervoor.

In Chicago zijn het vaak bendes die over en weer moorden plegen. De politie probeert dat de laatste jaren aan te pakken door de inzet van technologie. In wijkposten worden gegevens over grote en kleine misdaad verzameld om te voorspellen waar problemen gaan komen. Samen met sensoren die het geluid van schoten opvangen, maakt dat het mogelijk politie sneller dan vroeger op de goede plaats in te zetten.

Maar de stad stimuleert ook de komst van bedrijven naar probleemwijken, werkt aan beter openbaar vervoer en hoopt op effect van een nieuwe wet in de staat Illinois die de straf verhoogt als bij een misdrijf een vuurwapen wordt gebruikt. Welke maatregelen het meeste bijdragen aan de dalende misdaadcijfers, is al jaren onderwerp van debat.

Inzicht in die factoren kan ook komen van een stad waar het juist slechter gaat: in Baltimore nam het aantal moorden toe van 318 naar 353, en naar inwonertal was het al een van de gevaarlijkste grote steden van de VS. Onder andere de enorme armoede in een aantal wijken speelt een rol. De verslechtering van vorig jaar komt mogelijk doordat politie, na heftige kritiek op het optreden tegen zwarte burgers, minder aanwezig is in probleemwijken. Dominee Scott uit Baltimore betreurt het, zei hij tegen omroep NPR: "We wilden de politie hier hebben, dat ze betrokken zouden zijn bij de gemeenschap, niet dat ze ons in elkaar kwamen slaan."

Sessions: joints in hele land verboden

In de ogen van minister van justitie Jeff Sessions gaat het niet alleen met de zware misdaad in de VS de verkeerde kant op, maar ook met het drugsgebruik: hij is het niet eens met de legalisering van marihuana in een aantal staten, zoals Colorado (sinds 2013) en Californië (sinds 1 januari). Volgens de nationale wetgeving is het nog steeds een verboden drug, maar onder president Obama lieten federale aanklagers producenten en consumenten in die staten met rust. Sessions maakte donderdag formeel een einde aan dat beleid. Die stap kreeg veel kritiek, zelfs van Republikeinse senatoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden