De ministers waren licht nerveus bij de verdeling van de taken

Formateur en premier Mark Rutte arriveert bij het constituerend beraad. Beeld ANP

Voor het eerst zagen ze elkaar, de nieuwe ministersploeg. Woensdag aan het einde van de middag kwamen tien mannen en zes vrouwen samen in een zaal van het ministerie van algemene zaken, de thuisbasis van de minister-president. 

Tot nu toe had iedereen alleen aan tafel gezeten met beoogd premier Mark Rutte.

Alhoewel vrijwel alles was voorgekookt, heerste er toch lichte nervositeit. Vanwege de nieuwigheid natuurlijk, maar ook omdat je in deze vergadering als minister moet zorgen dat een ander geen taken van je af pakt, en soms is er een collega die jou een hoofdpijndossier in de maag probeert te splitsen. Het is dus toch nog oppassen.

Hoe soepel dit zogeheten constituerend beraad, het verdelen van de taken,  is verlopen, blijft vooralsnog binnenskamers. Na afloop publiceerde de Rijksvoorlichtingsdienst een lijst met namen en bevoegdheden (zie hieronder). Daarop staan ook de staatssecretarissen. Die namen niet deel aan het beraad, maar hun taken waren wel onderwerp van gesprek.

Aankomend ministers (v.l.n.r.) Wouter Koolmees, Sigrid Kaag, Ingrid van Engelshoven, Eric Wiebes en Kajsa Ollongren arriveren bij het ministerie van algemene zaken voor het constituerend beraad. Beeld ANP

Op de lijst staat dat de minister van infrastructuur en waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen, over de luchtvaart gaat. VVD dus. De beoogd staatssecretaris op dit departement, Stientje van Veldhoven (D66) gaat over het spoor. Ook een lastig onderwerp. De huidige minister, Melanie Schultz, had beide dossiers handig bij de staatssecretaris geparkeerd.

Opvallend is verder dat ‘Wonen’ naar Kajsa Ollongren (D66, binnenlandse zaken) gaat, evenals kwesties rond ruimtelijke ordening zoals de Omgevingswet. En minister Eric Wiebes (VVD) gaat over het klimaat, maar internationale afspraken over klimaat vallen onder de minister voor buitenlandse handel, Sigrid Kaag (D66).

Verder valt te lezen dat de medisch-ethische vraagstukken bij het CDA belanden. Daar gaat Hugo de Jonge, vicepremier en minister van volksgezondheid, welzijn en sport over. Zoals al eerder bekend krijgt de landbouwsector weer een eigen minister (Carola Schouten, ChristenUnie) met ambtenaren en een secretaris-generaal.

Morgenmiddag is de eerste officiële ministerraad in de Trêveszaal. Bij deze vergaderingen zijn de staatssecretarissen niet aanwezig, tenzij er een onderwerp op de agenda staat waar zij over gaan of als zij de minister van hetzelfde departement vervangen.

In de ministerraad is de tafelschikking van belang. De premier bepaalt wie waar zit. Hij zit zelf in het midden van de lange zijde met de vicepremiers tegenover hem. De rest van de ministers verdeelt Rutte over de beschikbare stoelen waarbij hij de vier partijen (VVD, CDA, D66 en ChristenUnie) door elkaar zet om blokvorming te voorkomen.

PVV-leider Geert Wilders wilde vandaag al de benoeming van de minister van justitie en veiligheid, Ferdinand Grapperhaus (CDA), blokkeren omdat die heeft gezegd dat jihad-strijders terug kunnen komen naar Nederland en hier worden berecht. Maar hij kreeg geen steun in de Tweede Kamer. Pas als Grapperhaus minister is, kan Wilders met hem het debat aan over zijn opvattingen.

Twee ministers

Vier ministeries krijgen elk twee ministers. De Eerste Kamer wilde duidelijkheid over wie de baas is. De Grondwet bepaalt dat er maar eentje de leiding heeft, voerde de senaat aan.

De minister die ‘van’ achter zijn functie heeft staan, zoals de minister van justitie en veiligheid leidt formeel het departement. De minister ‘voor’, bijvoorbeeld ‘voor rechtsbescherming’ is daaraan ondergeschikt.

De Eerste Kamer wil toch meer zekerheid van de formateur/premier. In het eindverslag rept Rutte niet over deze kwestie. Vandaag staan alle zestien ministers met de koning op het bordes van paleis Noordeinde.

Bekijk hieronder de volledige lijst met taken, gebruik de knoppen om in te zoomen. 

Lees meer over het nieuwe kabinet in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden