De metro wordt even gemeden

Reportage | Twee jaar geleden zaten er veel Petersburgers in het Russische vliegtuig dat boven de Sinaï werd opgeblazen. Nu is voor het eerst de stad zelf getroffen.

Het gehuil van sirenes vult de omgeving en tientallen auto's van brandweer en politie bezetten binnen enkele minuten het asfalt voor metrostation Sennaja. Slangen worden uitgerold en er verschijnt een wagen van de explosievenopruimingsdienst. De metrodeuren gaan dicht en alle op het station nog aanwezige passagiers moeten zo snel mogelijk naar buiten.


De Petersburgers die naar het station waren gekomen om bloemen te leggen voor de slachtoffers van de bomaanslag van maandag zien het gelaten aan. Niemand weet precies wat er aan de hand is. Even later meldt een vrouwenstem via de luidspreker dat ook de stations Sadovaja en Dostojevskaja zijn gesloten, 'om technische redenen'. Niemand mag er in of uit.


De tergende onzekerheid duurt meer dan een uur, waarna de uitgerukte brandweerauto's een voor een het plein verlaten. Weer loos alarm.


"Ik dacht al dat er alweer wat was gebeurd", zegt de frêle gepensioneerde Tatjana Veselova, die ondanks de schok van gisteren vandaag toch de metro dacht te nemen, maar voor een dichte deur kwam. "Ik wist dat dit vroeg of laat zou gebeuren, het kwam niet onverwacht. Voor zover ik heb kunnen nagaan zijn er geen familieleden van me onder de slachtoffers. Het is zo jammer van die jonge mensen." Ze schudt haar hoofd.


De zelfmoordaanslag in de metro heeft de inwoners van Ruslands tweede stad in het hart getroffen. Er zijn drie dagen van rouw afgekondigd. Vanaf de ochtend valt op dat op deze doordeweekse dag drommen forensen de ondergrondse mijden.


"Het was vanmorgen leeg in de metro. Iedereen is met de auto gegaan, ook mensen die dat normaal nooit doen", zegt de 32-jarige Dmitri Bojko. "Wij hebben zoiets nog nooit meegemaakt, niemand had dit verwacht. De mensen zijn in shock, ik heb het idee dat ze zelfs nog niet beseffen wat er is gebeurd." Hij herinnert aan het Russische vliegtuig dat twee jaar geleden boven de Sinaïwoestijn werd getroffen door een bomaanslag, met aan boord veel passagiers uit St. Petersburg. "Toen kwamen mensen naar het Paleisplein om bloemen te leggen. Maar nu is Petersburg zelf getroffen, voor het eerst. Dat is gewoon moeilijk voor te stellen."


Bojko staart met nog tientallen stadgenoten zwijgend naar de gestaag groeiende berg bloemen op het asfalt voor het station. De bloemen liggen ook op ander plekken, zoals bij het volgende metrostation, Technologitsjeski Institoet. De bom ging af op het traject dat de beide stations verbindt.


Tussen de bloemen staan kleine orthodoxe iconen en soms branden er kaarsjes. Een groepje jonge vrouwen is gekomen met elf kaarsjes, een voor ieder dodelijk slachtoffer. "We wisten toen we ze kochten nog niet dat er inmiddels meer doden zijn", zegt een van de meisjes, die omstanders vraagt om lucifers of een aansteker. "Maar onze collega's komen straks nog met extra kaarsjes."


Karina Moeravjova, een vrouw van rond de dertig met donker sluik haar, ziet het met betraande, rood omfloerste ogen aan. "Als door een wonder ben ik niet in die metrotrein terechtgekomen. Ik heb geluk gehad, want ik was nog over de telefoon aan het kletsen en ben niet ingestapt. Wat hier gebeurt heeft onze stad en ons land in rouw gedompeld. Voor onze stad, voor Petersburg, is zoiets als dit gewoon nonsens. Ik stond doodsangsten uit om een vriendin van me, ze is zeventien. Ze was rond het moment van de aanslag net onderweg naar huis. Maar de batterij van haar telefoon was gewoon op. Godzijdank zat ze al thuis, en niet in dit massagraf."


Terwijl de bloemenzee aangroeit komen de berichten door dat een in Kirgizië geboren man van 21 of 22 de vermoedelijke dader van de aanslag is. Maar het nieuws maakt geen bijzondere emoties los. Centraal-Aziatische arbeidsmigranten doen ongestoord hun werk, in de wetenschap dat zij, aanslag of niet, toch al te pas en te onpas op straat worden aangehouden door de politie. In Petersburg winnen de angst en de verbijstering het vooralsnog van de woede.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden