De merkwaardige tweedeling in het oeuvre van Jan Rokus van Roosendael

CD | KLASSIEK

Jan Rokus van Roosendael Static Motion

Attacca

Een merkwaardige tweedeling voltrok zich in het oeuvre van de vroeg overleden Nederlandse componist Jan Rokus van Roosendael (1960-2005). Na eerst jarenlang gefascineerd te zijn geweest door de potentie van het slagwerk en de klankrijkdom van de muziek uit Azië, putte hij in zijn composities na 1996 ineens uit een heel ander vaatje. Allochtone fascinaties maakten plaats voor autochtone interesses en uiteindelijk leek zijn inspiratie rechtstreeks uit het wierookvat te komen: de West-Europese vocale polyfonie, onze eigen kerkmuziek van vóór 1600, kreeg greep op zijn denken. Ook in zijn instrumentale muziek bleek uit de titels een religieuze sensitiviteit die nieuw was en die bij menigeen verwondering wekte. Ook begon Van Roosendael – die een enorm ontzag voor uitvoerende musici aan de dag legde – zich in die tijd op het orgelspel toe te leggen.

Dankzij het werk van de Stichting Jan Rokus van Roosendael, het omroeparchief en enige fondsen, kunnen we met beide aspecten van zijn ruime bij elkaar gecomponeerde oeuvre kennisnemen. Een dubbel-cd met ruim tweeënhalf uur muziek documenteert de gretigheid en zelfverzekerdheid waarmee Van Roosendael al vroeg in de jaren tachtig furore maakte.

’Tala’ en ’Irama’ zijn groots opgezette, heftige werken die nog niets van hun bloemrijkheid en directe zeggingskracht hebben ingeboet. Nog wat pril, maar aandoenlijk in hun eerbetoon aan de prachtige dichter J.C. Bloem zijn de ’Facetten’ uit 1981 met sopraan Grethe de Vink. Waar vinden we nog toonkunstenaars die het aandurven met Nederlandse teksten zo uit te pakken?

Voor wie minder moet hebben van stekelige en expressionistische klanken, die in de vroege orkestwerken overvloedig aanwezig zijn, zullen de twee lange koorstukken als balsem voor de oren werken. Het Nederlands Kamerkoor vertolkt op de cd zowel de groots opgezette dubbelkorige ’Beatitudes’ – de ’Zaligsprekingen’ – als de drie jaar eerder ontstane Psalm 137. Een klakkeloos inhaken bij de modieuze stroming van de zogenaamde ’Nieuwe Spiritualiteit’ kan Van Roosendael zeker niet aangewreven worden.

Al volgen de ’Beatitudes’ bij wijlen iets te lijdzaam de prachtige Renaissance-modellen van Josquin, met name de psalm zit vol curieuze eigenaardigheden en vondsten. Zeer zingbare muziek, zoals ook de orkestwerken zeer instrumentaal zijn en een grote vakmatige beheersing verraden.

De live-opnames uit het omroeparchief (met o.a. Nederlands Kamerkoor, Radio Filharmonisch en het Gelders Orkest) zijn steevast van een verrassende kwaliteit. Het is te hopen dat er spoedig een vergelijkbare cd met de kamermuziek uit kan komen. Het herdenkingsconcert van afgelopen zondag gaf daarvan vast een voorproefje.

Voor info: www.attacca-records.com www.janrokusvanroosendael.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden