De mens schat recidivekans net zo goed in als de computer, zo niet beter

Vrouwen in een gevangenis in de Amerikaanse staat Arizona staan klaar om werk te doen in de omgeving, op een foto uit 2013. Beeld Photo News
Vrouwen in een gevangenis in de Amerikaanse staat Arizona staan klaar om werk te doen in de omgeving, op een foto uit 2013.Beeld Photo News

Geavanceerde softwarepakketten lijken nauwkeurig te kunnen voorspellen was de kans is dat iemand die een misdrijf heeft gepleegd dat nog eens zal doen. Maar de menselijk amateur, die niets van recht en misdaad weet, voorspelt even goed, laat nieuw onderzoek zien.

In Nederland worden ze, voor zover bekend, niet gebruikt, maar op de Amerikaanse markt wordt veel geld verdiend met softwarepakketten voor het beoordelen van de recidivekans. En daar kan voor betrokkene veel van afhangen, want als die kans hoog wordt ingeschat zal die in detentie worden gehouden, terwijl iemand bij wie de kans op recidive laag wordt ingeschat op borgtocht kan vrijkomen. 

Studenten van Darmouth College in de VS laten in vakblad Science Advances zien dat die computersystemen zo nauwkeurig niet zijn. Ze voerden COMPAS, een in de VS veel gebruikt softwarepakket, met de gegevens van duizend verdachten die in het verleden waren voorgeleid en van wie ze de verdere criminele carrière kenden. De computer bleek de kans op recidive in 65 procent van de gevallen goed te schatten.

Belangrijkste gegevens

Maar diezelfde duizend gevallen werd ook voorgelegd aan burgers, leken die niets van justitie weten. En die schatten de kans op recidive in 67 procent gevallen goed in. Iets beter dus. Verschil was wel dat die mensen van iedere verdachte maar drie gegevens kregen: sekse, leeftijd en eerdere veroordelingen. COMPAS, waarvan niemand weet hoe het werkt behalve de fabrikant, moet 137 gegevens van de verdachte worden gevoerd.  

Maar wat hier een nadeel lijkt voor de mens, kan ook een voordeel zijn, zegt recidive-deskundige Laura Menenti, werkzaam bij de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen: "De mensen kregen in dit experiment maar een paar gegevens, maar wel de belangrijkste. We weten dat het aantal eerdere veroordelingen een goede voorspeller is van recidive. Dat gegeven kregen de mensen en ze konden niet worden afgeleid door allerlei andere data."

Lees ook: Schatten van de kans op recidive moet beter, maar dat kan niet altijd (24 oktober 2017)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden