ReportageNatuurbrand

De Meinweg smeult en rookt, Herkenbosch is leeg en verlaten

Een helikopter uit Duitsland haalt water bij een ven in de buurt van de grote brand. Beeld Koen Verheijden
Een helikopter uit Duitsland haalt water bij een ven in de buurt van de grote brand.Beeld Koen Verheijden

De 4200 inwoners van het Limburgse dorp Herkenbosch mogen vanwege een grote natuurbrand in de buurt voorlopig nog niet naar huis.

Op de parkeerplaats van het bezoekerscentrum van De Meinweg staan vijf brandweerpelotons opgesteld, klaar om te gaan blussen. Maandag brak er brand uit in het natuurgebied, en de afgelopen dagen laaide het vuur meermaals opnieuw op. Nu nog liggen langs de weg kilometerslange blusslangen die water pompen uit een meertje net over de Duitse grens. Vanwege de rookontwikkeling en de hoge concentratie koolmonoxide werd in de nacht van dinsdag op woensdag besloten om alle inwoners van Herkenbosch te evacueren.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Milan Cervenka en Marie Machalova werden om vijf uur ‘s ochtends door de politie uit hun bed gebeld. Sinds twintig jaar woont het stel uit Tsjechië in het dorp. Min of meer noodgedwongen verblijven ze sinds woensdagnacht met hun twee honden in een auto op een parkeerplaats. "De dieren zijn niet zo makkelijk, dus ik kan ze niet meenemen naar een hal of zo."

Om zes uur gisterochtend was Herkenbosch leeg. Niemand mag het dorp in, de politie is volop aanwezig. Zo is het op straat plotseling nog verlatener dan het de afgelopen weken al was. Af en toe vliegt een Duitse blushelikopter over, maar elke toegangsweg is afgesloten met een lint of hekwerk. Want het vuur smeult nog verder onder de grond en de concentratie koolmonoxide is nog steeds te hoog, de brandlucht hangt overal. Intussen is er al zo'n 200 hectare natuur verwoest.

De 4200 inwoners van Herkenbosch krijgen donderdag rond het middaguur te horen of ze weer naar huis mogen.

De brandweer heeft ondertussen hulp gekregen van vier Chinooks van de luchtmacht bij het blussen. Het vuur was redelijk onder controle, maar laaide woensdagmiddag door de wind weer op. De helikopters worden ingezet om de randen van de branden nat te maken, zodat het vuur zich niet verder kan uitbreiden.

Milan Cervenka en Marie Machalova, inwoners van Herkenbosch, moesten hun huis uit . Ze wachten in hun auto samen met hun honden . Beeld Koen Verheijden
Milan Cervenka en Marie Machalova, inwoners van Herkenbosch, moesten hun huis uit . Ze wachten in hun auto samen met hun honden .Beeld Koen Verheijden

Zo'n 175 mensen maken gebruik van de opvang die voor de dorpelingen is geregeld, zij logeren onder meer in sporthallen en hotels. Maar de meeste dorpsbewoners hebben zelf onderdak gevonden. De bevolking van Reewoude, een klein buurtschap van zo'n honderd huizen bij Herkenbosch, werd dinsdagmiddag al geëvacueerd.

"De vraag was of we naar familie konden, maar ik ben bijna tachtig jaar, ik kom al weken niet bij mijn kinderen vanwege het coronavirus", vertelt Peter Hoogduin. "Daarom wilde ik nu liever ook niet naar hen toe." Hij kon terecht bij het Boshotel in het nabijgelegen Vlodrop.

"Het leek wel een circus dat hier bij het hotel arriveerde", vertelt Hetty van der Teems, eveneens uit Reewoude. "Al die mensen met hun honden en katten, kinderen en koffertjes met belangrijke spullen."

Het Boshotel had amper gasten vanwege de pandemie. Veel kamers stonden leeg en werden in allerijl in orde gemaakt voor de evacués uit de buurt. Het buffet en het restaurant zijn vanwege de coronamaatregelen gesloten, maar de mensen krijgen eten en drinken op hun kamer. "Er wordt goed voor ons gezorgd", erkent Hoogduin, die samen met andere inwoners op het zonnige terras zit – op gepaste afstand van elkaar.

Brandgevaar in het voorjaar

Niet eerder werd in Nederland een heel dorp geëvacueerd vanwege een natuurbrand, en zeker niet zo vroeg in het voorjaar. Maar de omstandigheden zijn ‘perfect’. Zo is het al weken nagenoeg droog en wakkert de sterke oostenwind het vuur verder aan. Volgens de woordvoerder van de Veiligheidsregio Limburg Noord is het niet vreemd dat juist in het voorjaar een natuurbrand ontstaat. “In het voorjaar komen de sapstromen weer op gang, jonge bomen en planten beginnen met groeien. En daardoor is de natuur extra vatbaar. Dat het nu al zo droog is, is wel uitzonderlijk.”

"Maandagavond was beangstigend”, vertelt Van der Teems. “Het ene moment was het helder, het volgende moment was er dikke, witte rook. Aan de horizon zagen we de rode gloed van het vuur. Als de wind verkeerd zou draaien, zou het bij de dennenbossen komen vlakbij onze huizen. Heel eng. We voelen nu een heel klein beetje hoe de bewoners in Australië zich voelden."

Gelukkig liep het goed af. Hoogduin nam gisteren een kijkje op de plek waar het vuur was langs geraasd. "Een prachtig stuk natuur, erg afwisselend met heide, vennetjes en bos. Nu is een groot deel zwartgeblakerd. Zonde, hoor. Al zal zich dat ook wel weer snel herstellen.”

Een maand geleden was er nog sprake van hoogwater in de rivier de Roer, maar ondertussen is het alweer erg droog in het gebied. De bewoners balen er wel een beetje van dat ze nog niet terug naar hun woning kunnen. Hoogduin: "Aan de andere kant: hier zitten we veilig. Nog een nachtje is niet zo erg.”

Lees ook:

Limburgse plaats ontruimd wegens aanhoudende brand in natuurgebied

Woningen in de Limburgse plaats Herkenbosch worden gefaseerd ontruimd vanwege de brand in het nabijgelegen natuurgebied De Meinweg. Dat meldt de Veiligheidsregio Limburg-Noord.

Het natuurbrandseizoen is geopend. Zijn we inmiddels beter voorbereid op een droog seizoen?

Het natuurbrandseizoen is zondag geopend met een heide- en bosbrand in het Mensingebos bij Roden in Drenthe. Het zal zeker niet de laatste Nederlandse bosbrand van 2020 zijn, voorspelt Gert-Jan Nabuurs, hoogleraar Europese bossen aan de universiteit van Wageningen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden