De megasluis in IJmuiden is pas veel later klaar én veel duurder dan gepland

null Beeld ANP
Beeld ANP

De nieuwe zeesluis bij IJmuiden is waarschijnlijk pas in januari 2022 klaar. Dat is ruim twee jaar later dan oorspronkelijk gepland. 

De bestaande Noordersluis blijft dus langer open. Het Rijk zal de extra kosten die de bouwers – Bam en VolkerWessels – moeten maken vanwege de vertraging niet vergoeden. Die extra kosten bedragen tot nu toe circa 200 miljoen euro.

Minister Van Nieuwenhuizen, die dit in een brief aan de Tweede Kamer schreef, denkt wel dat het ontwerp van de bouwers ‘maakbaar’ is en dat Bam en VolkerWessels het ingewikkelde project tot een goed einde kunnen brengen. Rijkswaterstaat, de opdrachtgever voor de nieuwe zeesluis, heeft overwogen om het contract met Bam en VolkerWessels op te zeggen. Maar nu er een ‘technisch maakbare oplossing’ is, is ontbinding van het contract niet verstandig, schrijft de bewindsvrouw. 

Bovendien zou ontbinding tot extra vertraging, extra kosten en een nieuwe aanbestedingsprocedure leiden. Daar zitten het Rijk en het havenbedrijf van Amsterdam niet op te wachten. De nieuwe sluizen zijn nodig omdat de Amsterdamse haven dan voor grotere schepen toegankelijk is.

De nieuwe zeesluis is 500 meter lang, 70 meter breed en 18 meter diep en is daarmee de grootste ter wereld. Bam en VolkerWessels wonnen de aanbestedingsprocedure met een opmerkelijk ontwerp dat veel goedkoper was dan Rijkswaterstaat vooraf had ingeschat. In het ontwerp zijn de beide sluisdeuren even groot. Daarom is er maar één reservedeur nodig, niet de gebruikelijke twee. Bovendien verloopt het regelen van de waterstand in de sluis - de afvoer van water - niet via een apart leidingensysteem, maar via kleppen in de sluisdeuren.

Caissons moeten verzwaard

Eind vorig jaar bleek echter dat de ontwerpers iets belangrijks over het hoofd hadden gezien. Het ontwerp voor de twee grote betonnen bakken (caissons) waarin de sluisdeuren komen te hangen, bleek niet goed. De bakken waren, zo bleek uit berekeningen, niet sterk genoeg: ze zouden bij het afzinken kunnen vervormen of scheuren kunnen oplopen. De zeven meter dikke wanden van de caissons moeten daarom worden verzwaard. Ook waren extra constructies en extra materiaal nodig om de (zwaardere) caissons te kunnen afzinken. In eerste instantie raamden Bam en VolkerWessels de extra kosten daarvan op 138 miljoen euro. De vertraging zou meevallen.

Dat laatste blijkt toch niet het geval. Volgens externe deskundigen die de plannen in opdracht van Rijkswaterstaat hebben doorgerekend, zal de nieuwe sluis pas eind januari 2022 open kunnen gaan. De beide bouwers hielden het op medio 2021. Door de vertraging lopen Bam en VolkerWessels opnieuw tegen extra kosten aan: 30 miljoen voor Bam, 31,5 miljoen voor VolkerWessels. De koersen van de aandelen van beide bouwbedrijven daalden gisteren fors.

Door de vertraging komt ook het Rijk voor extra kosten te staan, onder meer omdat de Noordersluis nu langer moet openblijven. Ook zijn er bij de aanleg van de nieuwe sluis, die begon in 2016, een paar tegenvallers geweest. Zo zijn er veel meer kabels en leidingen aangetroffen in de bodem dan gedacht. In elk geval een deel van die extra kosten komt voor rekening van Rijkswaterstaat. Minister Van Nieuwenhuizen maakt later bekend hoe hoog die kosten zijn.

De extra kosten die het gevolg zijn van de ontwerpfout zijn voor rekening van de bouwers. Bam-topman Van Wingerden bepleitte een paar maanden geleden dat het Rijk een deel van die kosten zou dragen. Maar daar begint Van Nieuwenhuizen niet aan. Bam legt zich daarbij neer.

Lees ook: Tegenvaller bij de sluis verpest succesjaar Bam

Eerder schreven we over het afgelopen boekjaar van Bam. De grote bouwer werkte aan veel aansprekende projecten, maar IJmuiden was ook het afgelopen jaar al een kostenpost.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden