De meesters van het jaar hebben een lange adem

Het is december. De jaarlijstjes worden opgemaakt. Wat was de beste film? De kenners zijn het opvallend eens over één film: 'Boyhood'.

Het drama van Richard Linklater (54) dat over een periode van twaalf jaar werd gemaakt, en waarin we voor onze ogen een jongetje zien opgroeien, werd afgelopen week door filmcritici in New York en Los Angeles - dus van de Amerikaanse oost- tot westkust - al uitgeroepen tot beste film.

Als de voortekenen niet bedriegen gaat 'Boyhood' ook op voor Oscargoud. Dat is opmerkelijk, want Linklater is misschien wel de meest onafhankelijke regisseur van de Verenigde Staten. Niet dat films die buiten de grote Hollywoodstudio's tot stand komen, geen kans hebben. Denk even terug aan 'The Hurt Locker' van Kathryn Bigelow. De onafhankelijk geproduceerde Irak-film werd de verrassende winnaar van 2010. En eerder dit jaar lukte dat de onafhankelijk opererende Britse kunstenaar Steve McQueen met 'Twelve Years a Slave'.

En toch is er een verschil. Bigelow en McQueen gingen voor de grote dramatische thema's oorlog en slavernij. Linklaters 'Boyhood' is eerder een antidrama, een film over opgroeien, kijken, voelen. Uniek is de lange adem van het project: '12 years in the making!' We hebben in Nederland een vergelijkbaar juweel, zij het wel documentair: Oeke Hoogendijk (53) filmde tien jaar lang de verbouwing van het Rijksmuseum.

Haar vierdelige serie 'Het Nieuwe Rijksmuseum' werd al op televise uitgezonden, verscheen op dvd, won een Zilveren Nipkowschijf en een Gouden Kalf. Vandaag wordt daar 'Het Nieuwe Rijksmuseum - De Film' aan toegevoegd, een twee uur durende bioscoopfilm, gecompileerd uit de serie.

Ik twijfelde of ik de film, op het documentairefestival Idfa bekroond met de prijs voor de beste Nederlandse documentaire, na de serie nog moest gaan zien. Maar meteen al bij de eerste beelden werd ik opnieuw gegrepen.

Zette Linklater met 'Boyhood' in op een antidrama, Hoogendijk bedient zich voor haar documentaire van de suspense van een speelfilm. Subtiel bouwt ze de spanning op tussen het Rijksmuseum en zijn onwrikbare tegenstander, de Fietsersbond, over de onderdoorgang van het museum. Ontroering schuilt in de dialoog die ze aanbrengt tussen mens en kunstwerk. Ze laat de kunstwerken getuige zijn van het menselijk geploeter, en de gigantische veertiende eeuwse Japanse Tempelwachters mee- en terugkijken.

Evenals Linklater oordeelt Hoogendijk niet over haar 'personages'. Ook daarin schuilt meesterschap.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden