De markten van Londen

Op de markt laat de Londenaar iets van zijn ziel zien. Dat hij van lekker eten houdt, bijvoorbeeld. Dat de handtekening van voetballer Beckham iets meer waard is dan die van Bergkamp. En dat hij van openluchtwinkelen houdt: er zijn meer dan honderd markten.

In een stalletje op de Spitalfieldsmarkt kun je zien hoe het er vroeger aan toe ging bij de concurrenten van Petticoat Lane. Op een ingelijste foto, te koop voor 10 pond (bijna 15 euro), lopen drommen mensen in het Londen van de jaren dertig langs de uitgestalde waar. Aan beide kanten van de straat dringen zij tegen elkaar in, lachend naar de fotograaf. Half weggewaaid zeil slaagt er nauwelijks in de spullen tegen de regen te beschermen.

De drukte is sindsdien alleen maar groter geworden op de meer dan honderd markten die 'groter Londen' aan het begin van de 21ste eeuw nog altijd rijk is. Maar vooral de variatie en het comfort zijn toegenomen. Wie nu op een luie zondagmiddag de metro pakt naar Spitalfields kan daar niet alleen overdekt slenteren langs de gebruikelijke kleding, sieraden, boeken en cd's, maar ook uitgebreid lunchen in een van de aangebouwde restaurantjes, kiezen uit tientallen varianten biologisch brood of kijken naar een tentoonstelling van Afghaanse oorlogskinderen die bij wijze van therapie hebben leren fotograferen.

David Beckham

In een apart winkeltje hangen foto's met handtekening van filmsterren, zangers en sportidolen. Aan de hand van de gevraagde prijzen is goed te beoordelen wie momenteel het meest succesvol zijn. Een handtekening van meisjesidool David Beckham (Manchester United) is net iets duurder dan die van Dennis Bergkamp (Arsenal): 80 versus 75 pond. De in Engeland razend populaire Kylie Minogue brengt 150 pond op, maar Brigitte Bardot nog altijd net iets meer: 195.

Liefhebber Phil Harriss zei het in zijn reisgids ooit zo: ,,Ga hier naar een markt en je leert véél meer over de Londense cultuur dan in de lange rijen voor de Tower.'' Een van de belangrijke lessen is dat inwoners van deze stad -hoewel de Britse keuken nog altijd een slechte naam heeft- veel waarde hechten aan goed eten. Niet voor niets doet de bekende tv-kok Jamie Oliver veel van zijn inkopen op de markt, onder andere op Portobello Road en New Covent Garden. Iedere markt heeft daarbij een eigen specialisme; zo is Bethnal Green goed in groente en fruit van het meer traditionele soort en moet je voor de exotische varianten in Brixton zijn.

Sommige zijn nog gevestigd op exact dezelfde plaats waar zij ooit in de Middeleeuwen begonnen, toen Londen niet meer dan 18000 inwoners had. Een voorbeeld is Smithfield, de grootste vleesmarkt van Europa, waar de handel al om vijf uur 'smorgens begint. Twee uur later openen de eerste pubs in de omgeving.

Talloze toeristen volgen inmiddels het advies van kenners als Harriss, met name in het weekeinde. Al trekken zij dan over het algemeen eerder met z'n allen naar bekende trekpleisters als Portobello Road, Greenwich en Camden Market, dan naar een plaats als Brixton. Camden, dat eigenlijk bestaat uit een vijftal kleinere en grotere markten langs Chalk Farm Road, is inmiddels zelfs de op drie na belangrijkste toeristische attractie van de stad geworden.

Op een zaterdagmorgen kan dat vooral rond het metrostation Camden Town voor claustrofobische toestanden zorgen. Deze zijde van de markt ziet er ook verreweg het minst aantrekkelijk uit met zijn eindeloze rijen fantasieloze T-shirts en plastic hoesjes voor mobiele telefoons.

The Stables

Verstandiger is het om één station verder uit te stappen, bij Chalk Farm. Dat geeft de mogelijkheid om na een paar minuten wandelen als het ware te beginnen aan de achterkant van de markt, bij 'The Stables' en vervolgens Camden Lock. Daar hangt nog veel van de jeugdige vitaliteit die Camden in de jaren zeventig zo'n grote naam bezorgde. Na een uurtje lopen duizelt het je van alle geluiden, kleuren, geuren en indrukken.

The Stables zijn net als bijvoorbeeld Spitalfields gebouwd in 19de-eeuwse fabrieksgebouwen. Op de binnenplaats is er ruimte voor eettentjes in een sfeer die doet denken aan het Nederlandse theaterfestival De Parade. Hier is eindeloos veel tweedehands kleding te koop, bootlegs (illegale cd's) van popconcerten overal ter wereld, maar ook meubels -sommige antiek, andere gloednieuw, in designstijl. Als de regenbuien losbarsten, worden de tafels en kasten haastig naar binnen getild, alleen de spiegels mogen blijven staan.

Wie door de gewelven loopt, hoort boven zich treinen denderen. Overal klinkt muziek -en nooit op twee plaatsen dezelfde. Het aanbod hier is bij vlagen als dat van een museum: een brandweerhelm uit de tijden van de Slag om Engeland, een Japans paspoort uit 1939, bedden die door Dalí gebouwd zouden kunnen zijn. De bordjes aan de wand versterken die indruk: 'Geen foto's maken alstublieft!' en 'Hier geen etenswaren!'.

Het aansluitende Camden Lock is nog veel dynamischer. Hier kun je met geen mogelijkheid heen om de amateur-dj's, die enorme geluidsinstallaties hebben opgebouwd om hun eigen mix-cd'tjes aan de man te brengen. Chinese en Vietnamese meisjes schreeuwen naar iedereen die passeert, in een poging zoveel mogelijk mensen naar hun eettafeltjes te lokken.

Maar ook veel kleinere marktjes, waar je soms zomaar tegenaanloopt als je aan het winkelen bent, kunnen interessante ontdekkingen opleveren. Neem die bij de St. James's kerk, aan Piccadilly. Ook hier staan de hooguit dertig stalletjes op precies dezelfde plaats als vele eeuwen terug, toen de handelaren hier op zondagmorgen de kerkgangers opvingen. Er zijn namaak pub-bordjes en biermatjes voor de toeristen op souvenirjacht, maar ook Russisch speelgoed en onderscheidingen voor arbeiders uit de Stalin-tijd. Naast de kerk is een espressobar met een terras. En in het parkje staat een eenzame caravan opgesteld -de moderne variant van de waarzegster op de kermis- waar belangstellenden 'emotionele ondersteuning' kunnen krijgen.

Echte koopjes zijn op de meeste markten tegenwoordig zeldzaam -een bontjasje voor 35 pond in Camden uitgezonderd, maar daar leek niemand belangstelling voor te hebben. En afdingen is ook niet echt gebruikelijk. Ook dát is iets wat je op een markt snel leert over de Londense cultuur: alles van waarde heeft een flinke prijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden