De mantel die verwarmt, beschut en beveiligt

De participatiesamenleving waar het kabinet-Rutte de mond vol over heeft, is gebaat bij mantelzorg. Tegelijkertijd lezen we in de krant dat dit kabinet maatregelen treft die de mantelzorg juist ontmoedigen. Zo schreef Trouw gisteren dat veel mantelzorgers afzien van hun plan zieke ouders in huis te nemen als de kostverdelersnorm in juli 2015 wordt ingevoerd.

Mantelzorg was in de jaren tachtig van de 20ste eeuw een voorbeeld van het wollige welzijnsjargon uit de jaren zeventig. In de jaren negentig leed het woord een zieltogend bestaan, maar een jaar of vijftien geleden maakte het een come-back en nu is het een alom geaccepteerd, neutraal woord voor een gewaardeerde vorm van zorg.

Van weinig woorden weten we wie de geestelijk vader is. In het geval van mantelzorg is dat wél bekend. Het woord werd in 1971 bedacht door de internist en ziekenhuiswetenschapper J.C.M. Hattinga Verschure.

Hij wilde de hulpverlening aan zieken, ouderen en hulpbehoevenden innoveren en bedacht daarom drie pijlers voor de zorg: zelfzorg, professionele zorg en 'mantelzorg'.

Hijzelf verklaarde de metafoor mantelzorg als onderlinge zorg die verleend wordt door de leden van een kleine gemeenschap. De zorg diende 'als een mantel, die verwarmt, beschut en beveiligt'. Aanvankelijk was wederkerigheid het uitgangspunt van de mantelzorg, maar die is verloren gegaan in de betekenis die het woord allengs heeft gekregen: 'hulp die aanvullend, niet beroepshalve, aan bejaarden, zieken en andere hulpbehoevenden verleend wordt, bijvoorbeeld door familieleden of buren'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden