De man wil een doe-tas

In de show van modehuis Hermès, voor het komende zomerseizoen, droeg ieder model een tas.Beeld AFP

Mannen sjouwen sinds jaar en dag tassen mee. Naar het werk, naar het sportveld, naar een ver buitenland. Maar een tas mee naar de kroeg? Dat is een stap te ver.

Mannen en tassen zijn al jaren een lastige combinatie. “Voor de Nederlandse man moet een tas vooral praktisch zijn en niet te opvallend. Zodoende zie je veel casual rugzakjes bij formele outfits.” Aldus Leonie Sterenborg, conservator van Tassenmuseum Hendrikje in Amsterdam en samensteller van de expositie over mannentassen. Een North Face-rugzakje nonchalant over één schouder van een mooi pak dus.

Een polstasje is ook geen oplossing, dat blijft een beetje ‘verwijfd’ en de superfunctionele vakantieheuptas refereert aan het type witte-sokken-in-sandalen en ademt ‘saaie man’. Maar op de catwalk komt steeds meer aandacht voor mannentassen - in praktisch elke show zeulen de modellen met exclusieve, grote tassen. Voor de modehuizen valt er veel te verdienen in dit segment en dus hebben ze besloten dat de man eraan toe is. Maar niet alles wordt meteen een succes. Zo proberen ontwerpers al enige tijd kleine, in de hand te dragen clutches te promoten die rechtstreeks uit de vrouwencollecties lijken te komen. Bij de gewone man wil deze ‘murse’ (afkorting van man-purse) nog niet echt aanslaan.

Heup-, school-, en toilettassen 

Op de catwalks paradeerden dit jaar stoere mannen met die voormalige oubollige heuptassen, maar de uitstraling was totaal anders. Ze zijn kloeker van formaat en de heren droegen ’m nu schuin over de borst of op de rug. De ceintuur van zo’n heuptas is daarvoor eigenlijk te krap, maar dat oogt juist modern. Ook de op nostalgische schooltassen gebaseerde ontwerpen en een ouderwetse toilettas die onder de arm wordt geklemd, maken een opmars.

Leonie Sterenborg herkent nog meer. “Internationaal zie je steeds minder onderscheid tussen mannen- en vrouwentassen en wordt hetzelfde type tas door beiden gebruikt. Alleen de kleuren zijn aangepast.” Het verraste haar dat er zo weinig onderzoek is gedaan naar mannentassen terwijl die tas, historisch gezien, toch een interessante ontwikkeling heeft doorgemaakt. “Tot halverwege de 16de eeuw droegen mannen en vrouwen een beurs aan hun gordel. Bij vrouwen zag je die niet, want die zat onder hun kleren en was bereikbaar via splitten. Maar mannen hadden best opzichtige exemplaren.”

Tekst loopt door onder afbeelding

Tas met geborduurd jachtmotief uit 1850.Beeld RV

De oudste mannenheuptas uit de eigen collectie van het Tassenmuseum is een 16de-eeuwse geitenleren koopmansbuidel met een ijzeren beugel. Hier zou de hedendaagse toerist met zijn eenvoudige nylon heuptasje jaloers op worden, want in de achttien vakken, sommige achter een geheime sluiting, kon de handelsreiziger verschillende soorten valuta opbergen.

“In de mannenkledij werden vanaf diezelfde tijd zakken in de kleren genaaid. Eerst in de broek, en later ook in jas en vest. In de 19de eeuw kwam er zelfs een apart zakje voor treinkaartjes en kleingeld: de ticket pocket.” In sommige colberts is dat zakje er trouwens nog steeds; rechts boven de normale zak.

Volgepropte vuilniszak

De grote vraag is natuurlijk: wanneer heb je genoeg aan de broek- of jaszak en wanneer kies je voor een tas? Met die vraag worstelen mannen vandaag de dag ook, want die steeds groter wordende smartphones passen nauwelijks nog in een broekzak. Als er dan ook nog een portemonnee mee moet, ziet je broek eruit als een volgepropte vuilniszak. Toch blijft het een hele stap om alles dan maar in een tas te stoppen als je een avondje naar de kroeg gaat. Hooguit de hipste jongens durven dat aan.

Betreft het werk of hobby, dan is het dragen van een tas opeens geen probleem meer voor de man. Op de expositie komen die draagmomenten stapsgewijs aan de orde. Te beginnen met de jacht: de heren hadden een tas nodig voor kruit, wapen en de geschoten buit. Uiteraard passeren ook allerlei werktassen de revue. Waterdichte visserstassen, handige conducteurstassen en zakelijke aktetassen kennen allemaal hun eigen ontwikkelingen. Zo was de dokterstas een praktische en stevige werktas die vanaf de 19de eeuw ook door andere werkende mannen werd geannexeerd.

Koning Willem I nam documenten mee in een brieventas. In de vitrines wordt zichtbaar dat dit eigenlijk een voorloper is van de attaché- en aktetas. Die zijn echter ook al weer passé; de zakenman van nu kiest voor een schoudertas of rugzak - ook de uiterst functionele laptoptas of -sleeve is niet meer weg te denken.

Tekst loopt door onder de afbeelding

Een trend: de 'crossbody shoulder bag' is een soort heuptasje dat over de borst of over de rug gedragen wordt. Deze is van het merk Hersel.Beeld RV

De sporttas is de minst problematische onder de mannentassen, want stoer en onmisbaar om sportkleren en attributen in te vervoeren. In eerste instantie werd de dokterstas ook hiervoor gebruikt. Ook de stevige canvas legertas uit de Eerste Wereldoorlog stond model voor de huidige sporttas, weet Sterenborg. In haar expositie is apart aandacht voor tassen afkomstig van het Ajax-erfgoed, maar ook de sportmerken Adidas, Nike en het luxelabel Louis Vuitton (favoriet van David Beckham) zijn te bewonderen.

Hoewel de tassen er vaak fraai uitzien, is de belangrijkste eigenschap van een mannentas functionaliteit; een man moet een reden hebben om een tas te dragen, het zal in Nederland nooit puur een mode-accessoire worden. “Zagen we na de Tweede Wereldoorlog door toenemende vrije tijd stevige rugzakken opkomen, halverwege de jaren tachtig werden dat unisex nylon rugzakjes en vandaag hebben outdoor bags allerlei technische snufjes ingebouwd.” En er kan van alles uitrollen, tot een complete barbecue-set aan toe. Leuk voor oermannen.

Expositie

De expositie ‘It’s a men’s world’ is te zien in het Tassenmuseum Hendrikje in Amsterdam, t/m 27 augustus.

Wil je meer weten over je oude of bijzondere tas? Twijfel je of die tweedehands gekochte Louis Vuitton- of Pradatas echt of nep is? Of wil je achtergrondinformatie over een antiek kledingstuk? Zondag 11 juni zijn er in het Tassenmuseum verschillende specialisten aanwezig die dit graag bespreken. www.tassenmuseum.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden