De man die Xi naar de kroon stak verdwijnt levenslang de cel in

Videobeeld van Sun Zhengcai, tijdens de uitspraak in zijn rechtzaak. Beeld AP
Videobeeld van Sun Zhengcai, tijdens de uitspraak in zijn rechtzaak.Beeld AP

Het lijkt een succes in de Chinese strijd tegen corruptie: politicus Sun Zhengcai, voormalig partijbaas van de metropool Chongqing, is tot levenslang veroordeeld omdat hij 22 miljoen euro smeergeld aannam. Of is het toch omdat hij wedijverde met president Xi?

De 54-jarige Sun was een rijzende ster in de Chinese politiek. De partijsecretaris van Chongqing was lid van het politburo, de top-25 van machthebbers in China. Hij werd getipt voor toetreding tot het permanent comité, de top-7, en zelfs om de premier op te volgen. Maar in juli vorig jaar werd onverwacht een onderzoek naar hem geopend wegens ernstige schendingen van de partijdiscipline. In één klap werd hij een van de grootste doelwitten in Xi Jinpings anticorruptiecampagne.

De Chinese staatsmedia over Suns veroordeling geven meer duidelijk over de achtergrond van zijn neergang. De politicus zou de afgelopen vijftien jaar voor 22 miljoen euro aan smeergeld hebben aangenomen, in ruil voor vergunningen en aanbestedingen. Wie hem het smeergeld toestak, is niet bekendgemaakt. Volgens persbureau AP worden de bedragen in Chinese corruptiezaken vaak naar beneden bijgesteld, om de publieke verontwaardiging te beperken.

De das om

Maar volgens Chinakenners was het niet zozeer corruptie die Sun de das omdeed, maar zijn wedijver met partijleider Xi Jinping. Sinds zijn aantreden in 2012 breidde Xi zijn macht uit ten koste van potentiële tegenstanders. "Sun heeft in zijn vijf jaar in Chongqing te weinig loyaliteit getoond aan Xi", aldus Willy Lam, professor aan de Chinese University in Hongkong. "Xi vermoedde dat Sun samenwerkte met zijn vijanden. Daarvoor wordt hij veel meer gestraft voor dan voor dat smeergeld."

Ook binnen de Communistische Partij wordt gezinspeeld op politieke afvalligheid van Sun. In oktober suggereerde een hoge partijfunctionaris dat Sun had samengespannen om het partijleiderschap in te pikken. Sun wordt gezien als een aanhanger van het machtsblok rond voormalig president Hu Jintao en de communistische jeugdliga, die Xi monddood heeft gemaakt. Met het corruptieproces probeert de partij de politieke afrekening aan het zicht te onttrekken.

Toen Sun in februari werd aangeklaagd, was al duidelijk dat hij zou worden veroordeeld. De Communistische Partij controleert de Chinese rechtbanken en ze gaan niet in tegen politieke aanklachten.

Een waarschuwing

Nieuw is wel dat Sun levenslang krijgt, een behoorlijk stevige straf, aangezien hij meewerkte aan het onderzoek. "Met deze straf geeft Xi Jinping een waarschuwing aan al wie het met hem oneens is", aldus Willy Lam.

In Chongqing is Sun vervangen door Chen Min'er, een vertrouweling van Xi. De Chinese president omringt zich nu met loyale aanhangers en vele van zijn tegenstanders zitten achter tralies. Ook Bo Xilai, Suns voorganger in Chongqing, en Zhou Yongkang, de derde machtigste politicus van China, zijn tot levenslang veroordeeld.

Maar binnen de partij neemt de oppositie toe, denkt Lam, zeker sinds Xi de grondwet veranderde om langer aan de macht te blijven. "In deze fase zal niemand dat openlijk tonen. De tegenstanders houden zich gedeisd, wachtend op een kans."

Lees ook: De machtigste leider sinds Mao Zedong
De Chinese president Xi mag van het Volkscongres in functie blijven zo lang hij leeft. Critici spreken van een totalitaire machtsexpansie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden