De man die op aarde viel

The End of the Tour

Regie: James Ponsoldt. Met Jason Segel, Jesse Eisenberg.

****

Een paar maanden nadat David Foster Wallace de Amerikaanse literaire wereld op z'n kop had gezet met de briljante, meer dan duizend pagina's tellende messcherpe cultuuranalyse 'Infinite Jest', liet de schrijver zich in 1996 vijf dagen interviewen door David Lipsky van tijdschrift Rolling Stone.

Lipsky was een gedreven New Yorkse journalist en een beginnend schrijver met alle pretenties die je je daarbij voorstelt, Foster Wallace een bescheiden, hyperzelfbewuste en naar later bleek eenzame en intens depressieve man die met z'n twee honden op het platteland van Illionois woonde. 'Hij is zo modern', schreef de Britse schrijfster Zadie Smith ooit bewonderend, 'dat hij in een ander tijdruimtecontinuüm dan de rest van ons leeft. De rotzak.'

Films over schrijvers leverden zelden spannende cinema op omdat ze het anekdotische meestal niet overstijgen. Maar Jason Segel en Jesse Eisenberg brengen het psychologisch getouwtrek tussen de twee mannen weergaloos naar het scherm. Voor Foster Wallace, een schrijver die zijn leven lang geobsedeerd was door het moeizame onderscheid tussen authenticiteit en pose in onze westerse, van media vergeven cultuur, was het interview een worsteling, ook al waren er momenten van ontspanning. Segel is fenomenaal. De opengesperde ogen en net iets vertraagde bewegingen verraden de honderdduizend gedachten die tegelijk door het hoofd van de schrijver gaan en illustreren hoe zijn lichaam eigenlijk een bezwaar vormt, een obstakel voor een hyperactieve geest, dat hem dwingt in de wereld te zijn. Het liefst zou hij daar ergens boven zweven.

Soms lijkt het jammer dat regisseur James Ponsoldt niet meer van Foster Wallace's observaties erin stopte. Zoals deze profetische analyse van internet en pornografie. "De technologie wordt alleen maar beter en beter. En het wordt simpeler en simpeler.. en meer en meer comfortabel en prettiger... om alleen te zitten met beelden op een scherm... geproduceerd door mensen die niet van ons houden maar die ons geld willen. En dat is ok in kleine doses, maar als dat het hoofdbestanddeel van je dieet is, dan ga je dood." Bedenk dat dit 1996 was, toen het internet nog maar net bekend werd.

Maar dan realiseer je je dat 'The End of the Tour' niet gemaakt is om de genialiteit van een schrijver te etaleren. Het is een poging om iets van de obsessies en demonen van David Foster Wallace te laten zien, met David Lipsky als mentale sparringpartner. Al moet gezegd dat de schrijver absoluut niet competitief was ingesteld. Hij wijst Lipsky meteen terecht als de journalist hijgerig op een of ander sensationeel antwoord jaagt.

"Probeer gewoon een goeie vent te zijn", geeft hij Lipsky ergens mee, misschien wel zijn eigen belangrijkste ambitie. Weinig mensen hebben David Foster Wallace gekend en nu kan het niet meer. Hij maakte in 2008 een einde aan zijn leven, een einde aan de tournee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden