De man die oog houdt voor zijn omgeving

In een serie persoonlijke impressies blikt Trouw terug op de hoogtepunten van het sportjaar 2014. Vandaag, deel 1: de Olympische Spelen van Sotsji.

In de grote geïmproviseerde vertrekhal krioelen honderden mensen door elkaar heen. Anderen hangen verveeld tegen hun koffer, in de strijd met het grote wachten. Mannen met grote petten op het hoofd houden het gewemel in de gaten. Ze kijken streng, zoals ze dat tijdens de Winterspelen in Sotsji steeds deden. In een hoekje achter een scherm zoekt olympisch kampioen Stefan Groothuis naar woorden. Hij concentreert zich. Stamelt wat in de lens van een mobiele telefoon.

Hij heeft er vaker last van, met het vinden van woorden. In zijn loopbaan ging het niet altijd van een leien dakje, om maar eens een understatement te gebruiken. Op momenten dat het slecht met hem ging, stond hij zijn toehoorders echter altijd te woord. Dan was het 'klote', of 'heel slecht' en schaatste hij verder op een ijsbaan vol hobbels. Pas in een van de laatste bochten van zijn loopbaan kreeg hij de ultieme beloning voor al het leed dat hij in de jaren daarvoor te verstouwen kreeg. In Sotsji won hij de 1000 meter. "Fantastisch", zei hij na afloop.

Maar daar ging het niet over, in de grote vertrekhal op het vliegveld van Sotsji. In een uitgelaten sfeer - weer naar huis na weken in een Russische sportenclave - kreeg Groothuis een vraag van een andere orde. Of hij een filmpje wilde inspreken voor een jongeman bij wie kanker was geconstateerd. Het idee: bemoedigende woorden van een olympisch kampioen zouden hem kunnen helpen om de rug recht te houden. Om te volharden in de strijd tegen de opstandige cellen die zijn lichaam probeerden te vernietigen.

Groothuis zegt direct toe. "Maar wat moet ik zeggen dan?" Na die vraag trekt een frons in het voorhoofd. Hij was tijdens zijn carrière juist altijd een specialist gebleken in vallen en weer opstaan.

In vogelvlucht: hij doorklieft de achillespees van zijn linkerbeen met een schaats, wordt in 2010 ziek voor de Spelen van Vancouver, is lang uit de roulatie met een heftige bacteriële vergiftiging ('Smerig ziek', aldus coach Jac Orie) en tussentijds verprutst hij nogal wat races door te vallen, of uit bochten te vliegen. Vaak op beslissende momenten in zijn loopbaan. Tweeënhalf jaar geleden wordt het ¿ na een impulsieve aankoop van een te duur huis ¿ plots chaos in zijn hoofd, raakt hij depressief. "Ik was helemaal kierewiet", zegt hij erover.

En nu - in een grote witte tent op een winderige landingsbaan in Sotsji - wordt hem gevraagd om zelf eens aardige dingen te zeggen tegen iemand met wie het eventjes niet zo goed gaat. Het lijkt de stoïcijnse schaatser zowaar enigszins uit zijn evenwicht te brengen. Er groeit twijfel in zijn stem. Hij wil even weg uit de drukte. Om hem heen lachen de schaatsers van het Nederlands team dat als een op hol geslagen machine goud verzamelde in de Russische badplaats. De stemming is uitgelaten, jolig bijna.

Groothuis wil weg van zijn collega's. In de hoek van de vertrektent staat een scherm en daarachter wil hij best wat zeggen. Hij wipt van het ene op het andere been en dan, als het cameraatje aanspringt, zegt hij wat hij moet zeggen. Dat hij de jongen het allerbeste wenst en dat hij niet moet opgeven, omdat er altijd weer betere tijden komen. Na precies achttien seconden is hij klaar - hij was immers nooit iemand van veel woorden. Niet na winst, niet na verlies en ook nu niet. En net als in zijn schaatsloopbaan vat hij de zaak wel kernachtig samen, geeft hij hoop. Precies zoals de bedoeling was.

De medaille van Groothuis was uiteindelijk slechts een draadje in het gouden web dat door de Nederlandse schaatsers werd gesponnen in Sotsji - een web waaraan geen tegenstander kon ontsnappen. Maar wel een bijzonder draadje, omdat het alles wat mooi is aan sport met elkaar verbond. Verlies, eenzaamheid, opoffering en een dienblad vol drama. Het meest bijzondere was dat hij ondanks die baaierd aan emoties altijd oog bleef houden voor zijn omgeving - Groothuis was op een sociale manier monomaan.

En alleen daarom was zijn gouden medaille de mooiste. Voor mij dan, als jarenlange volger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden