De magie van dans

Holland Dance Festival, met als motto dance is magic, biedt veel (inter)nationale pareltjes, workshops en een massale dansparade.

Meer dan twintig producties van (inter)nationale dansmakers, bijna honderd workshops voor amateurs en professionals en een dansparade door Den Haag met negentien deelnemende dansscholen om de dansbeleving achter de besloten muren van theater of studio vandaan te halen. Onder het motto dance is magic is de opzet van de elfde editie van de dansbiënnale Holland Dance Festival (HDF) in Den Haag ruimer dan ooit.

„Het festival wil een brede, positieve boodschap uitdragen”, zegt artistiek directeur Samuel Wuersten. „Dans als wereld van wonderen waar al je zintuigen en associatieve vermogens op scherp worden gezet.” Het is hard nodig om de ’onzegbare’ magie van dans te onderstrepen, aldus Wuersten. „Dans speelt een te marginale rol in het Nederlandse cultuurbestel. Als je het publieksbereik afzet tegen disciplines als opera en musical, blijkt dans de zwakke schakel. Er kan – en moet – veel meer publiek op de been worden gebracht. Artistiek gezien gaat het uitstekend met de dans. Als grootste dansfestival van Nederland hebben we de taak alles uit de kast te halen om daar ook het publiek van te overtuigen.”

Dat doet het festival met internationale smaakmakers zoals het Spaanse Comañia Nacional de Danza van Nacho Duato, waarmee het festival op 30 oktober opent, Les Ballets de Monte-Carlo en Alonzo King’s Lines Ballet uit de Verenigde Staten; tezamen met het Nederlands Dans Theater en Het Nationale Ballet, die ook in het festival zijn vertegenwoordigd, zijn dat groepen die tot de topgezelschappen van de wereld worden gerekend. Daarnaast treedt het Holland Dance Festival steeds meer op als producent en initiator. Jirí Kylián en Sabine Kupferberg bundelen de krachten met de ’koning van de improvisatiedans’ Michael Schumacher en de westerse moderne dans van Anouk van Dijk wordt gekoppeld aan de Aziatische danskracht van de Beijing Modern Dance Company. Internationaal opererende choreografen als Regina van Berkel en André Gingras hebben in het kader van het festival nieuwe producties kunnen ontwikkelen. Grote gemene deler: allen zijn het makers die de zeggingskracht van het lichaam gebruiken om met hun publiek te communiceren.

Communicatie en toegankelijkheid is niet synoniem aan een succesvolle programmering, toch houdt Wuersten de ’genietbaarheidsfactor’ voor het publiek goed voor ogen. „Sylvie Guillem bracht in de vorige editie met een als ’moeilijk’ te boek staande voorstelling uitzinnige publieksreacties teweeg. Iedereen was verpletterd door de virtuositeit van deze danseres. Een uitstekende techniek, dynamiek, esthetiek, muziek en vormgeving: in mijn programmakeuze zoek ik naar dans die dat spannende krachtenspel aangaat en tegelijk resulteert in een onvergetelijke avond. En tenslotte gáát het om die ervaring: niemand zit te wachten op een saai dansstuk. Natuurlijk gaan er artistieke afwegingen aan vooraf, maar de bottom line is dat ik geen mensen voor het eten uitnodig om vervolgens vies voor ze te koken.”

Het festival in Den Haag is er volgens Wuersten in tegenstelling tot andere dansfestivals niet louter op uit om nieuwe ontwikkelingen te laten zien. „Het is nu bijvoorbeeld ’in’ om alles wat het fysieke aspect van dans in de ban doet, als een belangrijke dansontwikkeling te bestempelen. Dat heeft ook zijn functie, maar dat is niet de taak van een breed georiënteerd dansfestival. Wij zien het wél als onze taak het fysieke aspect in dans te laten prevaleren. In die zin worden wij niet geleid door wat voor hype dan ook, of wat nou toevallig op een bepaald moment de waan van de dag bepaalt.”

Maar gezien de brede spanwijdte van het festival, sluit het een het ander niet uit, vindt Wuersten. „Als de keuze maar niet wordt gedreven door wat hijgerig in dansland als consensus voor ’goed’ is gaan gelden.” Het programma van Les Ballets de Monte-Carlo, dat op Wuerstens speciale verzoek werd samengesteld, bestaat uit balletten waarin het toch wat chique, klassieke balletgezelschap een op academische leest geschoeid ballet van huischoreograaf Jean-Christophe Maillot naast een werk van de veel gehypete dansvernieuwer Sidi Larbi Cherkaoui plaatst. „Maar Cherkaoui is ook een heel spannende choreograaf, een ’stoute jongen’ die nu bij Monte-Carlo zijn provocatieve danstaal verbindt aan een traditioneel gebruik van spitzen. Die ’gekke’ Sidi Larbi in spagaat met de klassieke Maillot: dat zegt veel over de toekomst van de dans en de mogelijkheden die voor ons liggen. Dit programma van Les Ballets de Monte-Carlo geeft tegengas aan het idee dat er niets spannends meer van een klassiek dansgezelschap te verwachten is.”

Naast het presenteren van voorstellingen heeft HDF in de loop der jaren een solide educatieve tak ontwikkeld om amateurs en professionele uitvoerders met elkaar in contact te brengen. Uniek in Nederland, stelt Wuersten. „De dansbeoefening in ons land is enorm, maar speelt zich af in strikt gescheiden circuits. Iemand die in zijn vrije tijd opgaat in dans, bezoekt niet per se een dansvoorstelling. Er blijkt een ongeschreven regel te zijn dat die werelden niet kunnen mengen – gevoed door het subsidiesysteem van afzonderlijke potjes voor amateur – en professionele dansbeoefening.”

Het HDF bouwt de brug wél in de vorm van workshops en een grootscheepse dansoptocht in Den Haag. Onder leiding van choreograaf Thom Stuart en daarbij geholpen door dansacademiestudenten, participeren ruim 1.000 amateurdansers: van ballet en jazz, tot folkloristisch en etnisch. Een veelkleurige dansstoet die samenbalt in een massachoreografie op Ravels Boléro op het Haagse Spuiplein.

Wuersten: „Hoe ’magic’ dans kan zijn, kan middels dit project niet beter worden onderschreven. Er doen zoveel mensen aan deze logistieke monsterproductie mee – allen vanuit de eigen culturele achtergrond. Dans is per definitie een kunstvorm waar iedereen bij te mobiliseren is en daardoor midden in de multiculturele samenleving kan staan. Ik zie het festival als olievlek die zich niet breed genoeg kan laten uitsmeren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden