De maatschappij bepaalt!

Vat Nederland vrijheid te absoluut op? Geef uw grenzen aan en doe mee aan de essaywedstrijd.

Het proces tegen Geert Wilders is onlangs herstart. De PVV-leider staat terecht voor het beledigen van moslims en haatzaaien. Het is niet alleen de rechter die straks voor een moeilijke beslissing staat. Ook media, politici en andere burgers wegen de vrijheden die hier in het geding zijn (die van godsdienst en van meningsuiting) tegen elkaar af.

De moeite die ze ermee hebben speelt ook in andere Europese landen. Die kennen ook het vrijelijk uiten van je mening als recht. Daarin verschilt ons land van nogal wat van andere landen; helaas is de Universele verklaring van de rechten van de mens niet erg universeel in haar naleving.

Na de verzuiling waren er vooral voorstanders van het zo ruim mogelijk interpreteren van de vrijheid van meningsuiting. Maar dat is veranderd. De heftige kritiek op en beschuldigingen aan het adres van moslims en hun (en mijn) godsdienst heeft een nieuwe besef wakkergemaakt bij intellectueel en liberaal Nederland: het is gevaarlijk om een bepaalde groep of aanhangers van een religie continu op de korrel te nemen.

Ik denk dat we inmiddels een grens hebben overschreden.

Waarom hechten we zo aan de vrijheid van meningsuiting? Het heeft grote gevolgen als ze wordt ingeperkt. Iedereen moet zijn opvatting kunnen uiten in een debat, zodat de deelnemers aan die discussie uit de veelheid aan voorstellen, opmerkingen en plannen een verstandige keuze kunnen maken.

Het Wilders-proces kun je beschouwen als een platform waarop de verdachte zich verdedigt tegen de aanklacht van een gedeelte van het volk. De aanklacht is een opsomming van een groot aantal uitspraken over de islam en moslims. Die uitspraken hebben onrust veroorzaakt onder islamitische Nederlanders. Die vervreemden erdoor van de andere Nederlanders.

Onder het mom van vrijheid van meningsuiting heeft Wilders zich zo grof en plat uitgelaten, dat zijn uitspraken geen bijdragen zijn aan een serieuze discussie. Hij ventileert geen mening, hij geeft systematisch af op een groepering.

Een van de mooie kanten van onze democratie is, dat ze onder andere bescherming biedt aan minderheden. Wij spreken, terecht, niet van een democratie in Iran of Egypte, omdat daar de rechten van minderheden worden geschonden. Juist in een democratische rechtsstaat passen de uitspraken van Wilders niet - en ik hoop dat de rechter hem dat duidelijk gaat maken.

In het begin van de rechtszaak was ik sceptisch over het nut van deze rechtszaak. Politici dienen zich onbekommerd uit te spreken en verder lossen we de problemen wel op in het publieke debat. Dat zie ik nu anders. Ik heb gemerkt hoe gevaarlijk en schadelijk zijn uitspraken zijn voor de status van vele islamitische Nederlanders. Daar ligt de grens waar ik het over had, en de rechter moet dat als vertegenwoordiger van het geweten van onze maatschappij verdisconteren. Tot hier en niet verder.

De vrijheid van meningsuiting is geen vrijbrief om te beledigen of te discrimineren. Het gaat er mij niet eens om of iemand wel of niet iets toevoegt aan de discussie. De vrijheid van meningsuiting mag niet zo ruim worden dat het voor bevolkingsgroepen onmogelijk wordt om hier een fatsoenlijk leven te leiden.

Een veroordeling van Wilders bevordert de integratie waar juist Wilders de mond zo van vol heeft. Door continu af te geven op moslims zorgt hij ervoor dat veel islamitische Nederlanders zich alleen gaan richten op hun islamitische identiteit. Dit heeft tot gevolg dat zij zich met minder overtuiging Nederlander noemen. De integratie van vele islamitische Nederlanders staat op het spel. En bovendien: het imago van een tolerant land waar iedereen een ruimte voor zichzelf vindt, siert Nederland in de hele wereld. Soms is het nodig dat bepaalde vrijheden ingeperkt worden zodat anderen niet in hun vrijheid worden beperkt. Daarbij moeten keuzes worden gemaakt.

Harun Yildirim studeert rechten en is voorzitter van de islamitische Studenten Unie Nederland

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden