De lokroep van natuurijs! Wie hem eens gehoord heeft, schaatst tot de laatste snik.

Ingrid Munneke-Dusseldorp, zonder muts: 'Dan zweet ik te snel.' FOTO © REYER BOXEM

Het enorme pak sneeuw dat gisteren viel betekent een flinke tegenvaller voor schaatsliefhebbers. De Overijsselse ijsclub VVV Blokzijl heeft de eerste toertocht van het jaar, de Blokzijler Merentocht van zondag, uitgesteld omdat het parcours niet veilig kan worden geveegd.

"Sneeuw is altijd een spelbreker voor ijs", verzucht Ramon Kuipers van de KNSB.

IJs en sneeuw zijn beide onlosmakelijk met de winter verbonden. Maar het liefst niet tegelijkertijd. Sneeuw zorgt voor een isolerende deken over het ijs, waardoor het zelfs bij temperaturen van min 10 niet goed aanvriest. Als de sneeuw vastvriest, ontstaat het zogeheten 'sneeuwijs'; vuilwit en broos. Het breekt snel en moet veel dikker zijn dan normaal ijs om schaatsers te dragen.

"Zonder sneeuw is schaatsen een stuk veiliger", voegt Kuipers daar aan toe. Vooral de dichtgevroren windwakken, dunne plekken in het ijs omdat de wind het water één kant op blaast, zijn verraderlijk. Normaal wordt het parcours van toertochten om de wakken heen gepland, maar met alle sneeuw zijn ze niet meer te zien. Het meeste natuurijs is nog niet dik genoeg om sneeuwschuivers te dragen. "We durven het absoluut niet aan", zegt secretaris Bosscher van VVV Blokzijl.

De KNSB raadt alle schaatsers af dit weekend de meren op te gaan. "Zolang er sneeuw ligt, is het levensgevaarlijk", zegt Kuipers. "Alleen als er wordt geveegd, kun je de zwakke plekken goed zien." Ook slootjes van een halve meter diep moeten eerst sneeuwvrij gemaakt worden. "Als je door een wak onder het ijs schiet, kun je ook in een halve meter water verdrinken." Wie toch graag wil schaatsen, is aangewezen op de natuurijsbanen van verschillende verenigingen. Daar zijn vrijwilligers driftig aan het sneeuwschuiven. "De sneeuw heeft een heel slechte timing voor het natuurijs", zegt Piet Harskamp van Vereniging IIssport aan Koudekerk aan de Rijn. Voor de ijsbanen is het goed nieuws: "Nu komen meer mensen bij ons schaatsen."


'Ik moet ergens een ijspriem hebben, maar geen idee waar'

Ingrid Munneke-Dusseldorp (65) uit Haren, organisatie-adviseur en mediator, wereldkampioen skiff-roeien 1972.

"Ik heb nylonsokjes aan, zo dun mogelijk, want ik heb zere blauwe nagels van het langlaufen. Blote voeten is het beste, dan heb je de meeste feeling met je schaatsen. Maar dat vond ik hier op het Paterswoldsemeer toch te koud.

Een sport-bh en een onderbroek zonder snijdende naden zitten het lekkerst. En dan een lange thermo-onderbroek van Craft erover en een buitensportbroek. Op mijn been staat de naam van de botenrace tussen Oxford en Cambridge, daar heeft onze zoon aan meegedaan toen hij in Engeland studeerde.

Hij heeft ervoor gezorgd dat zijn moeder zo'n broek kreeg. Ik heb een thermoshirt, een fleeceshirt en een jack met een zakje achterop voor geld en een paar mueslirepen.

Geen muts, dat zweet te snel, een band voor de oren, meer niet. Ook niks op mijn gezicht. Tijdens een wintersportvakantie was een stuk van mijn wang bevroren. Met flink wrijven, ging het weg.

Skibrillen zie je steeds vaker op het ijs. Ik heb er nooit een op gehad, maar vandaag met die sneeuw was het wel handig geweest.

Ik had altijd noren van Viking, maar de schoen was slap. Ik moest nieuwe. Sinds vorig jaar rijd ik op klapschaatsen van Zandstra met stevige hoge schoen. Dat was wel even slikken, maar ik merk toch dat het beter is op mijn leeftijd.

Ik ben iets voorzichtiger dan mijn man. Die gaat het ijs op als nog bijna niemand gaat. Hij is wel eens in een wak gereden. We hebben van onze zoon een ijspriem gekregen, die je om je nek kunt hangen, en waarmee je je kunt redden als je in een wak rijdt. Maar ik zou eerlijk gezegd niet weten waar die is."

'Als het zeer streng vriest, doe ik kranten tegen mijn kruis'
Pieter Rollingswier (66), gepensioneerd advocaat uit Groningen.

"Deze Friese noren heb ik sinds mijn vijftiende. Het zijn geen doorlopers, die hebben een krul. Deze schaatsen zitten lekker. Ik heb wel moderne noren, maar die heb ik helemaal niet nodig. Met zulke moderne ga ik snel te hard voor de groepjes waarmee ik schaats, dat is niet leuk. De losse schaatsschoenen zijn ook zeker vijftig jaar. Ik heb nu twee paar. De schoenen van mijn broer zijn mij toegevallen toen hij overleed. Mijn witte muts is veertig jaar oud. Het is mijn favoriete ijsmuts. Dat wit vind ik mooi bij winters weer. Verder let ik niet op wat ik aan heb, geen Helly Hansen of zo voor mij. Dit jack is een oud Volvo-jack. Ik kocht ooit een tweedehands Volvo, die vond ik te duur en toen kreeg ik het jack erbij.

Ik heb een simpel hemd aan, en een trui. Van wol? Geen idee, dat is een vrouwenvraag. Ik zag dat er gaten in mijn broek zaten, toen heb ik een andere aangetrokken, een gewone dagelijkse broek. Soms heb ik er een klassieke lange onderbroek onder, wit of blauw, van katoen. Als het zeer streng vriest en keihard waait, doe ik kranten tegen mijn kruis, ik wil niet dat mijn ballen bevriezen. Maar zo koud is het haast nooit. Ik heb het eerder te warm.

Ik heb me wel eens afgevraagd: Moet ik iets op mijn kop smeren? Maar ik hoorde dat je dan niet goed zweet. Ik heb altijd een hakleer en een teenleer bij mij om een schaats te repareren, mocht die op het ijs kapot gaan. Die zijn nog te koop, als je goed zoekt. Je hebt ze met gaatjes en met ringetjes, die met ringetjes zijn beter.

Buiten schaatsen is de mooist denkbare ontspanning. Ik heb een keer een wintersportvakantie niet door laten gaan omdat hier ijs lag."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden