'De lokale ANC'ers zorgen alleen maar voor zichzelf'

In Zuid-Afrika zijn vandaag gemeenteraadsverkiezingen. In veel gemeenten gaat het slecht door onkunde, vriendjespolitiek en corruptie.

Het Zuid-Afrikaanse dorpje Warden is in verval. De stroom valt om de haverklap uit, bewoners vertellen geregeld diarree te krijgen van het drinkwater en de wegen zitten vol kuilen. In de arme buurt Ezenzeleni zijn sommige straten helemaal niet meer per auto begaanbaar. En overheidsgeld heeft de neiging op mysterieuze wijze te 'verdwijnen'.

Zo heeft het gemeentebestuur de laatste jaren veel geld uitgegeven aan verharding van straten in de wijk Ezenzeleni. Maar in werkelijkheid is slechts een paar honderd meter betegeld. De bewoners moeten nog steeds over hobbelige, onverharde paden. “Ik probeer te achterhalen wie dat geld in zijn zak heeft gestoken“, zegt oppositie-activist Abie Mahlaba. “Maar de bestuurders doen alsof er niks aan de hand is.“

Vandaag houdt Zuid-Afrika gemeenteraadsverkiezingen. En dat vestigt de aandacht op het geleidelijke verval van veel gemeenten in Zuid-Afrika. “Het is frustrerend te zien hoe alles in Warden langzaam naar de haaien gaat“, zegt Wim Frencken, voorzitter van de plaatselijke kamer van koophandel. “Omdat de elektriciteit zo vaak uitvalt, hebben de meeste grotere winkels en bedrijven hier eigen generatoren moeten aanschaffen.“

De verpaupering van de gemeenten is deels een gevolg van de vroegere blanke onderdrukking. Veel nieuwe, zwarte bestuurders zijn simpelweg onvoldoende gekwalificeerd. Maar ook vriendjespolitiek en corruptie spelen een rol. Want functionarissen van het regerende Afrikaans Nationaal Congres (ANC) gebruiken hun posities steeds meer om zichzelf te verrijken en vrienden en familieleden te bevoordelen, net als in andere Afrikaanse landen.

De regering is zich bewust van de problemen. President Thabo Mbeki riep zijn partijgenoten onlangs bij de lancering van de verkiezingscampagne op allen 'frontsoldaten' te worden in de strijd tegen corruptie. Mbeki kondigde aan dat lokale ANC-bestuurders voortaan zullen moeten zweren zich niet te zullen bezondigen aan corruptie. Maar of het veel zal uithalen, valt te bezien. Volgens oppositieleider Tony Leon is de nieuwe anti-corruptie-eed van de ANC'ers zoiets als 'van krokodillen vragen vegetariër te worden'.

Ondanks het wanbestuur zal de regeringspartij ANC bij de verkiezingen vrijwel zeker weer een grote meerderheid behalen. Want twaalf jaar na Zuid-Afrika's eerste multi-raciale verkiezingen stemmen vrijwel alle blanke kiezers nog altijd op een door blanken gedomineerde oppositiepartij. En bijna alle zwarten stemmen op het ANC. De voormalige bevrijdingsbeweging kan zo rekenen op ruim twee derde van de stemmen. Zwarte oppositie van enige omvang is nog niet ontstaan.

Bij gebrek daaraan uiten veel zwarte Zuid-Afrikanen hun onvrede vooral door níet naar de stembus te gaan. In 2000 ging slechts zo'n 35 procent stemmen voor de gemeenteraden, deze keer waarschijnlijk nog minder.

“Ik ga niet meer stemmen“, zegt een jonge vrouw met een kind op haar rug in Warden. “Ik heb niks tegen het ANC. De partij heeft ons bevrijd van de blanke onderdrukking. Maar onze lokale ANC-bestuurders zorgen tegenwoordig alleen nog maar voor zichzelf.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden