'De lijst van de Inspectie zorgt voor verbeteringen in verpleegtehuizen'

Staatssecretaris Martin van Rijn vindt dat het publiceren van de zwarte lijst van verpleeghuizen met ondermaatse kwaliteit effect sorteert. De ophef die de zwarte lijst in juli veroorzaakte, is onvermijdelijk, denkt Van Rijn.

De publicatie van de 'zwarte lijst' van verpleeghuisinstellingen heeft als een katalysator gewerkt om verbeteringen in de zorg door te voeren, vindt staatssecretaris Van Rijn van volksgezondheid (PvdA). Dat sommige verpleeghuisorganisaties zich gegriefd voelen, noemt hij begrijpelijk, maar ook onvermijdelijk.

Heeft de publicatie van deze lijst de zorg verbeterd?

"Wat je ziet is dat er over de hele linie hard gewerkt is om tot verbeteringen te komen. Ik zal niet zeggen: dat komt door die lijst, maar het heeft wel katalyserend gewerkt. Als je nu kijkt naar de medicatieveiligheid, wat een van de belangrijkste punten voor de Inspectie was, dan zie je dat dat bij de meeste organisaties nu op orde is. Je kunt dus zeggen: de inspanningen helpen."

Of hebben instellingen gewoon strategisch dát verbeterd waarop ze door de Inspectie zijn aangesproken?

"Ik denk dat dat altijd het geval is. Wat we willen is dat de zorg niet alleen verbetert op basis van zo'n onderzoek, maar door druk vanuit de organisaties zelf. Dat is de reden waarom we hebben besloten dat hun prestaties vanaf volgend jaar transparant moeten zijn, en via internet voor iedereen op te vragen."

De Inspectie heeft vooral gelet op 'harde' criteria, zoals medicatieveiligheid, maar bewoners leven na binnenkomst soms nog maar enkele maanden. Voor hen is het belangrijk dat het gezellig is. Kijkt de Inspectie daar ook naar?

"Onderdeel van mijn verbeterprogramma voor de sector, 'Waardigheid en Trots', is dat er niet alleen naar de basisveiligheid wordt gekeken, maar dat er toezicht komt door de ogen van de bewoners. Dat betekent dat er in de toekomst ook naar andere dingen wordt gekeken. Hebben de cliëntenraden voldoende inspraak? Wordt er geluisterd naar het personeel? Begin januari moeten nieuwe regels hiervoor klaar zijn. Maar belangrijk voor een goede kwaliteit van leven is wel dat de veiligheid op orde is. Dat is waar dit over gaat."

De helft van de lijst bestond uit organisatie met een '4'. Waarom staan die er nu niet meer op?

"De Inspectie heeft op grond van een aantal criteria gezegd: naar deze instellingen willen we scherper kijken. Voor categorie 4 is vastgesteld dat dat risico er niet meer is."

Zijn die instellingen dan onterecht zo negatief in het nieuws gekomen?

"Wij hebben het nooit een zwarte lijst genoemd. Als er voor die categorie niet zo gek veel aan de hand is, is het logisch dat ze er nu niet meer opstaan. Het was een risicoanalyse van de Inspectie, geen oordeel."

Omdat het onderzoek voor de in juli gepubliceerde lijst in maart al af was, vonden sommige zorgaanbieders dat ze onterecht op die lijst stonden. Zijn medewerkers, patiënten en familieleden in sommige gevallen onterecht bang gemaakt?

"Ik kan me voorstellen dat als die problemen al waren opgelost dat het voor een instelling niet leuk is om op zo'n lijst te komen. Maar zoiets is altijd een momentopname. Je kunt ook niet zeggen: de ene instelling zetten we er wél op, want daar zijn we net nog geweest. Maar we zetten de andere er niet op omdat we in de tussentijd er níet zijn geweest. Dat zou ook niet eerlijk zijn."

Vijf organisaties met een '1' zijn er niet in geslaagd om van deze kwalificatie af te komen. Lopen patiënten hier gevaar?

"Nee, als er gevaar zou zijn, had de Inspectie zwaardere maatregelen genomen."

U dreigde eerder met sluiting als uiterste middel. Zit dat eraan te komen?

"Dat is de meest rigoureuze oplossing. Voorlopig ziet het er niet naar uit. Maar je kan nooit 'nooit' zeggen. Ik kan het ook niet uitsluiten, want veilige zorg moet er altijd zijn."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden