De lieve vrede met de VVD mag heel wat kosten

Samsom wil dat coalitie een succes wordt, op straffe van een enorme zeperd bij de verkiezingen

Het PvdA-congres heeft Diederik Samsom zaterdag een gevoelige tik uitgedeeld. De afspraak die hij met de VVD in het regeerakkoord maakte om illegaal verblijf strafbaar te stellen, moet van het congres van tafel. Samsom moet heronderhandelen met de VVD. Maar dat weigert hij.

Boegeroep en 'aftreden': dat heeft de tot nog toe succesvolle partijleider sinds zijn aantreden ruim een jaar geleden nog niet eerder van zijn partijgenoten gehoord. "Afspraak is afspraak", redeneert Samsom. Hij had ook kunnen herinneren aan de uitspraak van Henk Vredeling, PvdA-minister van defensie in de jaren zeventig, dat congressen geen straaljagers kopen. Hij zei dat nadat het PvdA-congres zich had uitgesproken tegen de koop van het gevechtsvliegtuig F-16. Vredeling bedoelde dat besluiten uiteindelijk door de volksvertegenwoordiging worden genomen. Volksvertegenwoordigers hebben immers een mandaat van de kiezer, niet de congresgangers van de PvdA.

Vredeling was een lefgozer. En Samsom is er kennelijk ook een. Sander Terphuis, de opsteller van de petitie tegen de strafbaarstelling, wees er fijntjes op dat er volgend jaar maart verkiezingen zijn. Dan heeft de PvdA diezelfde leden die Samsom nu tegen zich in het harnas jaagt, weer hard nodig.

Samsom is bang dat alle afspraken die hij met de VVD heeft gemaakt over een humaner vreemdelingenbeleid weer van tafel zijn, als hij over de strafbaarstelling moet heronderhandelen. Dat geldt misschien ook voor het kinderpardon dat de PvdA heeft binnengehaald. Wil de PvdA op het complete vreemdelingendossier zijn zin krijgen, dan moet daarvoor een hoge prijs worden betaald. Daar heeft de PvdA-leider geen trek in.

De houding van Samsom laat nog eens zien dat hij bereid is ver te gaan om de lieve vrede met de VVD te bewaren. Deze coalitie moet een succes worden op straffe van een enorme zeperd bij volgende verkiezingen. PvdA en VVD hebben tijd nodig en gaan potentiële bananenschillen in de tussentijd liever uit de weg.

Al direct na de kabinetsformatie kwam Samsom de VVD tegemoet, toen in die partij de pleuris uitbrak over de inkomensafhankelijke zorgpremie. Dan kan de VVD nu op haar beurt toch de PvdA tegemoetkomen, nu blijkt dat de achterban van deze partij principiële bezwaren heeft tegen strafbaarstelling? Maar die redenering gaat niet op, vinden ze bij de PvdA. "Ook een deel van onze eigen achterban had grote problemen met de inkomensafhankelijke premie."

En ondertussen heeft de VVD al sores genoeg. Weliswaar is premier Rutte trots op het sociaal akkoord met de sociale partners, maar de liberale achterban knort over het uitstel van noodzakelijk geachte hervormingen. Nu ook nog eens die strafbaarstelling van illegaal verblijf intrekken? Dat is te veel voor de partij die zich Geert Wilders van het lijf moet zien te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden