De Liemers is géén Achterhoek

Om hun Gelderse De Liemers aan de vergetelheid te ontrukken, organiseren streekhistorici Antoon Berentsen en Wim van Heugten op 16 oktober een symposium in 's-Heerenberg.

De Liemers, waar ligt dat ook alweer?

Berentsen: "Dit is de meest onzichtbare streek van Gelderland. Van Nederland denk ik. De Liemers moet je zien als het noordelijkste puntje van Zuid-Nederland. Over de ligging is geen discussie nodig: De Liemers wordt begrensd door de Rijn, het Pannerdensch Kanaal, de IJssel, de Oude IJssel en de grens met Duitsland."

Waarom nu deze discussie?

Berentsen: "In Didam, hartje Liemers, zijn dit jaar VVV-borden geplaatst met de spreuk: 'Welkom in de Achterhoek!' Ja, dan ontstaat er tumult. De Liemers is geen Achterhoek. Op de cover van de Achterhoekse VVV-brochure staat nota bene Huis Bergh. In De Liemers. Als bestuurlijke regio is de Achterhoek steeds belangrijker. De Liemers heeft niet hetzelfde gewicht. De 'Liemerianen' raken ook steeds meer versplinterd. We zijn gericht óf op Arnhem, zoals Duiven en Westervoort, óf op Zevenaar in De Liemers, óf op de Achterhoekse stad Doetinchem. Door de VVV-borden werd het probleem manifest."

Is De Liemers echt zo anders dan de Achterhoek?

Berentsen: "De Liemers, van ouds al verbonden aan Kleef, is altijd rooms-katholiek gebleven, de Achterhoek is sterk protestants. Taalkundig zijn de verschillen groot. De Liemers is Frankisch, de Achterhoek Saksisch. De Oude IJssel vormt de grens. Ten noorden zeggen ze 'ie bunt' voor 'jij bent', in De Liemers 'gij bent'. De sfeer van De Liemers met schutterijen en gilden lijkt veel meer op die van Gendt in de Betuwe of op Kleef."

Maar dan is De Liemers toch niet onzichtbaar?

Berentsen: "De historische eenheid versplintert. Ik vind het pijnlijk te zien hoeveel gemeenschappelijks je dreigt kwijt te raken. Het dialectgebruik loopt achteruit, zeker onder jongeren. Vroeger kon je met elkaar plat praten. Oude verbindingen willen we laten zien en bewaren."

Want anders?

Van Heugten: "Dan wordt De Liemers een anonieme streek waardoor drukke routes als de A12, de Betuweroute en de Rijn lopen. Mensen raken ontworteld zonder gemeenschappelijke taal, gebruiken en rituelen."

Berentsen: "We hopen dat alle historische verenigingen in De Liemers verder willen kijken dan hun eigen dorpspomp om samen tot een Liemers Huis te komen. We bewegen ons niet in herindelingsdiscussies."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden