De levensvragen van Parcival, een middeleeuwse held, inspireren nog steeds.

Huis aan de Amstel speelt 'Parcival', een opvallend tweeluik over het al of niet maken van radicale keuzes in het leven. Het eerste deel, in de regie van Liesbeth Coltof laat zien hoe de middeleeuwse held Parcival al zijn schepen achter zich verbrandt om zijn idealen achterna te gaan.

In het tweede deel, met de titel 'Ik zou mezelf willen weggeven maar ik weet niet aan wie', toont Lotte van den Berg hoe moeilijk het is om in deze tijd nog in een ideaal te geloven. De twee regisseurs: ,,Het zogenaamde relativerende gesprek is echt iets van deze tijd. Het is moeilijk om ergens voluit voor te gaan, je echt over te geven aan iets waar je in gelooft, want er is altijd een andere kant van het verhaal. Wij zijn met z'n allen aan het twijfelen geslagen.''

Zo niet de jongen Parcival, die opgroeit in het bos, ver weg van de bewoonde wereld. Op een dag ontmoet de jongen een ridder met een bloedende wond die niet wil genezen. Parcival, die van zijn moeder heeft geleerd zich nergens mee te bemoeien, verzuimt om hem te helpen en te vragen wat er met hem is gebeurd. Maar als de gewonde ridder uit het zicht is verdwenen, blijft dit aan hem knagen en besluit Parcival om alles achter zich te laten.

Coltof: ,,Op zoek naar de ridder maakt hij een lange reis door een wereld vol intriges en verraad en aan het slot van het stuk is de jongen de wanhoop nabij. Als hij de ridder eindelijk terugvindt en hem de vraag stelt die al die tijd door zijn hoofd bleef spoken, geneest de ridder van zijn verwonding. Als je oprecht aan iemand vraagt 'wat is er met je?', is dat het begin van een oplossing. De Duitsers zeggen het heel mooi 'durch Mitleid wissen'. Parcival wordt volwassen doordat hij zijn gevoel van mededogen ontwikkelt.''

Lotte van den Berg dacht aanvankelijk 'wat moet ik met dit oude verhaal?', maar lezend in het boek identificeerde zij zich met de levensvragen waar Parcival mee worstelt. ,,Ik dacht terug aan de tijd dat ik zestien was en moest kiezen voor een opleiding en een nieuwe stad om in te wonen. Ik vroeg me af hoe ik zulke beslissingen kon nemen zonder te weten wat het leven van mij verwacht. Terwijl ik overal over aan het twijfelen was, vond mijn vader ineens 'de waarheid' in het geloof. Die tegenstelling heb ik in de voorstelling verwerkt. In de versie van Liesbeth maakt Parcival een extreme keuze, in mijn voorstelling draait het juist om de momenten van twijfel en onzekerheid die hieraan voorafgaan. Ik laat zien hoe moeilijk het kan zijn om ergens in te durven geloven.''

,,We hebben het van tevoren niet zo bedacht maar de thematiek in 'Parcival' raakt aan de actualiteit rond de asielzoekers in ons land. Jarenlang was het de trend om in het kielzog van Pim Fortuyn te roepen dat er geen plaats voor hen is, maar nu krijgt men oog voor de mensen achter dit probleem. Men realiseert zich ineens: 'Mijn buren die hier al vijf jaar wonen komen ineens met hun kinderen op straat terecht!' Het is alsof we na een periode van no nonsense en zakelijkheid onze gevoelens weer durven laten spreken en opkomen voor elkaar.''

Hierbij kan het theater een rol spelen, denken de regisseurs. Zo hoorde Liesbeth Coltof een interview met theatermaker Peter Sellars: 'De functie van toneel is mensen met elkaar te verbinden en vrede te stichten'.

,,Dat klinkt naar de flower power van de jaren zestig en dat weet een man als Sellars heel goed. Toch spreekt hij zich hierover uit en dat raakt mij. Het theater kan een plek zijn waar je mensen herinnert aan hun wezenlijke en diepste verlangens.''

Het tweede deel van het tweeluik brengt dit mooi in beeld. Van den Berg: ,,Het decor is een ruimte waarvan je alleen de voorkant kunt zien, de achterzijde is deels onzichtbaar.

Voor op het toneel staat een tafel vol kaarsen. Dat is alles. De lege ruimte biedt de personages ongekende mogelijkheden maar verwordt tot een soort hel, omdat zij geen keuzes durven te maken. Schoonheid en rust liggen voor het grijpen, maar die maken ze stuk uit angst zichzelf hierin te verliezen.''

Maar in het eerste deel van het tweeluik, waarmee Huis aan de Amstel op tournee gaat, trekt 'Parcival' nog met open vizier de wijde wereld in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden