De lessen van de Champions League zijn voor Ajax en PSV belangrijker dan geld

Het elftal van Ajax viert de overwinning op Dynamo Kiev.Beeld EPA

Misschien heeft Nederland maar twee topclubs, PSV en Ajax. Dat zij nu in de Champions League mogen spelen, zou ervoor kunnen pleiten de Nederlandse competitie in te richten naar het belang van de top.

In zijn diepste voetbalcrisis ooit - in de ook donkere jaren tachtig ontsproot meer talent van de hoogste categorie - heeft Nederland zomaar ineens twee ploegen in de Champions League. Het is een opkikker van jewelste, bovenal omdat al langer weinig wijst op een gecoördineerde aanpak van de crisis. Dat kon chagrijn opwekken. Maar wie weet, kan een begin van verbetering nu via de omgekeerde weg worden geboden.

Dat PSV en Ajax weer aan Europa's hoofdtoernooi mogen meedoen, kan moeilijk aan overkoepelend beleid worden toegeschreven. Nog altijd is er vooral discussie, zo niet onenigheid in Nederland over wat de methodes en de structuren op de weg omhoog zouden moeten zijn.

Nee, de voorronden werden iets lichter, daar kon vooral PSV van profiteren, en Ajax tastte in de buidel om de selectie te verstevigen. De directie mag tevreden zeggen dat het is gelukt, een verlichte ingreep was het niet - om niet te zeggen dat het de meest basale was, één die in de voorgaande jaren in die mate stelselmatig was nagelaten.

Nog kan, zeker nu de weerstand gaat toenemen, de vraag zijn of Ajax de meest aangewezen spelers kocht, met de van nature weinig dominante Blind en de nu al tamelijk wisselvallige Tadic. Maar ze zijn er, met hen moeten de beproevingen op het hoogste niveau worden aangevat. Van PSV kan weinig anders worden gezegd. Ook die ploeg heeft zijn weke punten. Het zou raar zijn - in Nederland immers - als dat niet zo was.

Stapjes omhoog

Maar van het grootste belang is dat de spelers van 's lands beste clubs er mogen spelen, op het niveau dat confronterend zal zijn, waarvan is te leren. De één zal dat kunnen, de ander niet of minder. Maar het is een mogelijkheid om via de omgekeerde weg op termijn stapjes omhoog te zetten: niet door een gezamenlijke crisisaanpak, maar door lessen van de praktijk.

Het is belangrijker dan geld. Ronkende berekeningen willen dat Ajax is verzekerd van 40 miljoen euro, PSV van misschien iets minder. Geld is onbelangrijk, zei Ajax' technisch directeur Overmars vóór de plaatsing, in een gesprekje toen over mogelijke transfers. In zekere zin is dat zo, en niet alleen omdat Ajax goed in de slappe was zit. Geld is niet belangrijk, of nu niet het belangrijkste, omdat Nederlandse clubs er niet mee kunnen doen wat de cijfers zouden kunnen suggereren. Een speler van 30 of 40 miljoen komt niet naar Nederland.

Ajacied Tadic (r) feliciteert Ziyech met zijn 2-1, vorige week dinsdag in Amsterdam.Beeld ANP

Natuurlijk kunnen de clubs er genoeg welkome dingen mee doen, in het segment van niet de duurste spelers en bijvoorbeeld in de opleiding. PSV trok onmiddellijk de Mexicaanse middenvelder Gutiérrez aan, speler voor een inderdaad nog mager bezette linie. Maar voor hem geldt hetzelfde als voor de Ajax-aankopen: een garantie voor een structurele niveauverbetering kan hij, 23 jaar, niet zijn. In gezamenlijkheid zullen de spelers van PSV en Ajax het moeten ondergaan en zich teweer moeten stellen.

Dat alleen zij zijn overgebleven, na de uitschakeling van Feyenoord, AZ en Vitesse in de voorronden van de Europa League, zou een vingerwijzing kunnen zijn. Nederland is een te klein land om vijf in Europa redelijk tot goed scorende clubs te kunnen hebben. De daling in de afgelopen jaren op de Uefa-lijst is deels ook toe te schrijven aan geringe scores van subtoppers of zelfs minder: clubs waarvan de plaatsing als iets bijzonders kon worden bejubeld, maar waarvan de prestaties daarna wel op het nationale puntentotaal drukten.

Spelers van PSV vieren woensdagavond hun overwinning op Bate Borisov in Eindhoven.Beeld ANP

Met de extra miljoenen scheiden Ajax en PSV zich als toch al de rijkste clubs in eigen land weer wat meer af. Is dat erg? Niet, als er nu eens klinisch naar verhoudingen en mogelijkheden zou worden gekeken. In besprekingen over de voetbalcrisis kan maar niet besloten worden tot een andere competitieopzet, naar het voorbeeld van landen als België en Portugal. Daar is gekozen voor competities die (met meer weerbaarheid) beter zijn voor de topclubs. Vooral in Portugal wordt onomwonden het belang van de top (Porto, Benfica, Sporting) vooropgesteld, de top die het land over de grens het beste kan brengen, is de gedachte.

Misschien heeft Nederland slechts twee topclubs, gezien de structurele staat van Feyenoord, dat nu op weer wat grotere achterstand wordt gezet. Misschien kan het er ook niet meer hebben. Erkenning daarvan zou de weg kunnen openen naar inkrimping van de competitie (en veeleisender play-offs), een weg die nu door de kleine clubs wordt geblokkeerd.

Nee, zo ver kan het nog lang niet zijn. Over de crisis zal nog veel worden gesteggeld. Maar voorlopig zal de aandacht worden getrokken (of ervan worden afgeleid) door de omgekeerde weg: die in de Champions League, met kansen in elk geval op een vervolg in de Europa League, waar ook genoeg te leren zal zijn.

Lees ook: Weelde in de crisis: ook PSV naar de Champions League

Na Ajax plaatste ook PSV zich voor de Champions League. Het mag uit de lucht komen vallen, twee Nederlandse ploegen in het hoofdtoernooi, des te meer reden om het te koesteren.

Lees alles over voetbal in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden