De lepelaar heeft het moeilijk op de Wadden

Natuurreservaat Blauwe Kamer. Eiland broedplaats van lepelaars, aalscholvers en blauwe reigers.Beeld Hollandse Hoogte / Frans Lemmens

Het gaat goed met de Nederlandse lepelaar, maar vanuit de Waddeneilanden, de kraamkamer van de vogel, komen verontrustende geluiden. 

Sinds 2000 is het aantal lepelaars in Nederland gestaag gegroeid van 1000 naar 3000 broedparen, maar op Schiermonnikoog heeft de Lepelaar een dramatisch broedseizoen achter de rug. Ondanks een recordaantal van 270 nesten, bleven er dit jaar maar 130 lepelaarkuikens op het Waddeneiland in leven. Dat is minder dan een halve kuiken per nest, terwijl een lepelaarkoppel op de Waddeneilanden al jaren gemiddeld 1 kuiken per jaar krijgt. “Het is echt een heel triest jaar, dit moet zich niet doorzetten”, zegt Petra de Goeij, gastonderzoeker bij het NIOZ, een nationaal instituut voor marine onderzoek, en bestuurslid van de werkgroep Lepelaar.

De groei op de Waddeneilanden stagneert al jaren, omdat de Waddenzee ‘vol’ met lepelaars zit, zegt Albert de Jonge van Sovon Vogelonderzoek Nederland. “Als het aantal vogels in een broedgebied groter wordt, zorgen beperkende factoren zoals de broedgelegenheid of het voedselaanbod ervoor dat de populatie niet verder groeit.”

Voedseltekort

Op de Waddeneilanden is juist plek genoeg voor de vogels, stelt De Goeij vast. De onderzoekster vermoedt dan ook dat de vogels kampen met voedseltekort. “Het grote aantal nesten op het eiland geeft aan dat er plek genoeg is voor de lepelaars om te broeden . Dat zo weinig kuikens het overleefd hebben, geeft aan dat er waarschijnlijk te weinig voedsel aanwezig is voor alle vogels.” Het koude en natte voorjaar heeft de vogels bovendien geen goed gedaan, denkt de Goeij. “Als de kuikens te nat worden omdat ze niet meer onder de vleugels van de ouders passen, overleven ze dat niet.”

En naar de visstand moet een onderzoek komen, vindt de Goeij. Volgens de onderzoekster zijn er sterke signalen dat het aantal garnalen in de Waddenzee afneemt, een belangrijke voedselbron voor de lepelaar. “Garnalen moet je zien als het onkruid in de zee, een soort die bijna niet kapot te krijgen is. Als het daar niet goed mee gaat, is dat geen goed teken.” Durk van Tuinen van de Nederlandse Vissersbond herkent zich niet in het beeld dat het slecht zou gaan met de garnalen in de Waddenzee.” We zien dat de vangst in Duitsland en Denemarken flink is afgenomen. In Nederland is de vangst wel iets teruggelopen in de afgelopen jaren, maar dat is niet noemenswaardig.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden