De leerling is terug, de meester weg

Turkije | Reportage | Veel leerlingen troffen gisteren bij de start van het nieuwe Turkse schooljaar hun oude leraar niet meer voor de klas. Enkele van de 40.000 ontslagen docenten proberen hun ontslag nu aan te vechten. 'De regering heeft mij voor iedereen zichtbaar als terrorist bestempeld.'

"Toen ik vanochtend om zeven uur wakker werd, had ik het wel even moeilijk", vertelt de docent Engels Murat die vanwege zijn veiligheid niet met zijn echte naam in de krant wil. Normaal gesproken vertrekt hij op dat tijdstip naar zijn school, maar na de mislukte couppoging van 15 juli werd hij samen met bijna 40.000 collega's ontslagen of op non-actief gesteld.

Het schooljaar startte gisteren voor hem daarom niet in het klaslokaal, maar wachtend voor het bureau van de gouverneur in Istanbul, waar hij en andere ontslagen docenten een bezwaarschrift indienden.

In de week na de couppoging vernam hij tijdens zijn vakantie in het oosten van het land via de televisie dat docenten in het hele land op non-actief waren gesteld. Toen hij zijn eigen naam terugvond op een lijst die op internet was gepubliceerd, reisde hij halsoverkop terug naar Istanbul.

"Ik wachtte op een bericht van de rechtbank zodat ik mezelf zou kunnen verdedigen." Die mogelijkheid kreeg hij niet en op 1 september hoorde hij dat hij was ontslagen. Sindsdien onderzoekt hij de juridische mogelijkheden om de beslissing aan te vechten.

Het is de school nog niet gelukt om voor hem en de zes andere ontslagen docenten vervanging te vinden. Hoe de rest van de Turkse scholen de ontslaggolf opvangen is nog niet duidelijk.

De docent vermoedt dat zijn lidmaatschap van Aktif Sen tussen 2014 en 2015, een vakbond gelieerd aan de Gülen-beweging, hem zijn baan kostte. "Ik werd lid op aanraden van een vriend. De vakbond voerde campagne voor vrouwen met een hoofddoek in het onderwijs. Mijn vrouw is onderwijzeres en draagt een hoofddoek", aldus Murat. Op aanraden van zijn broer zei hij vorig jaar zijn lidmaatschap op. Het mocht niet baten. Hem rest nu alleen de weg naar het Constitutioneel Hof en eventueel het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Voor het bureau van de gouverneur pennen lotgenoten onder toezicht van zwaarbewapende politieagenten hun bezwaarschriften neer op een muurtje. Onder hen de gepensioneerde docent religie Talip Yildirim en zijn dochter Emine, die lerares was op een basisschool. "Ik ben 33 jaar docent geweest en wil op een eervolle manier van mijn pensioen genieten", schrijft de vader die vermoedt dat de bankrekening bij BankAsya van Emine hen fataal is geworden. De aan de Gülen-beweging gelieerde bank werd na de couppoging gesloten.

Premier Binali Yildirim kondigde afgelopen week aan een procedure op te zetten voor onterecht ontslagen docenten. Veel vertrouwen hebben de leerkrachten daar niet in. "Normaal gesproken is iemand onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Maar nu wordt ons alles ontnomen en tegen ons gezegd: ga maar bewijzend dat je niet schuldig bent", zegt Emine Yildirim.

Ook Murat koestert hevige wrok jegens de regering. "De regering heeft mij voor iedereen zichtbaar als terrorist bestempeld en mij niet eens een reden gegeven. Onze president zegt nu: ik ben in de maling genomen. Maar hoe kan een president die zoveel inlichtingendiensten tot zijn beschikking heeft in de maling worden genomen? En waarom kan ik dat argument niet gebruiken?"

Murat vreest gearresteerd te worden en ook het ontslag van zijn vrouw hangt zijn gezin met twee kinderen boven het hoofd. "Als iemand op de school van mijn vrouw erachter komt dat ik ben ontslagen is het een kwestie van tijd voordat iemand haar aangeeft en ze haar baan verliest." Hij overweegt een carrière als taxichauffeur of ober. "Het enige moment waarop ik me nu goed voel is als ik slaap."

De echte naam van Murat is bij de redactie bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden