De leegte achter de actrice

Toneel- en filmdiva Halina Reijn schreef een generatieroman over haar generatie in haar kringen: acteurs in Amsterdam. De ik-figuur Anna Verbrugge, een gevierde actrice, worstelt met de leegte (drank, drugs, audities voor soaps, films en toneel) en zoekt iets echts, iets gewichtigers.

Haar streven doet in absoluutheid wel denken aan dat van kandidaat-missen die tijdens de missverkiezing vertellen de wereldvrede het belangrijkste van alles te vinden. Desperate Anna ruilt haar totale overgave aan haar regisseurs in voor de overgave aan een ex-Joegoslaaf die wel iets groots te bevechten heeft, denkt ze. Totdat ze erachter komt dat hij liever meedoet aan hun orgietjes.

Heel lang is de roman van Halina Reijn vooral naar. 'Een vamp in meisjeskleren' luidt de ambigue aanprijzing van Connie Palmen op de achterflap. Chicklit à la Bret Easton Ellis, zou je ook kunnen zeggen, maar minder geestig dan Bridget Jones. Een boek dat lijdt aan zijn eigen onderwerp.

Er is een koor aan inwisselbare vriendinnen (Tessa die drinkt, Stefanie die stript, Peter die een man is, maar de rolverdeling zou evengoed precies anders kunnen zijn), en verder zijn er louter vage omstanders, zoals Anna's ouders die als voormalige hippies schuld dragen aan haar grenzeloosheid. Anna's leegte herhaalt zich in variaties tot je het boek uit hebt en er toch over gaat denken.

Hoe serieus moet je dit alles eigenlijk nemen? Is de actrice niet ook als schrijfster actrice gebleven?

In 'Letter to Jane' (1972), deze week te zien in het Jane Fonda-retrospectief, leest Jean-Luc Godard een epistel voor aan Jane Fonda, de Hollywood-actrice wier engagement we toen toch niet hoefden te betwijfelen.

Het is een Frans-filosofische analyse van een foto die gemaakt werd tijdens Fonda's reis door Noord-Vietnam: Jane Fonda met frons luistert aandachtig naar een Noord-Vietnamees die zijn verhaal doet over de bombardementen. De camera kijkt naar haar gezicht, niet naar de Vietnamees, die kleiner, rechts in beeld te zien is.

Jean-Luc Godard verwijt Jane Fonda dat zij de blikvanger is in deze enscenering en dus het door haar bestreden Amerikaans imperialisme herhaalt. Hij verwijt haar bovendien dat haar blik niet authentiek is simpelweg omdat de Hollywood-ster zich niet zonder imago laat bekijken. Deze gezichtsuitdrukking kenden we al uit haar films. Godard toont een 'still' uit 'Klute' om het te bewijzen.

Tja. Een beetje actrice blijkt hoe dan ook tot de leegte veroordeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden