De laatste eer aan een bekende onbekende soldaat

ST. LOUIS - Als zoemende bijen doemen ze in de verte op. Snel worden ze groter en ook het geluid zwelt aan. Boven de nationale begraafplaats breekt in donderend geraas een van de vier F 15 gevechtsvliegtuigen uit de formatie. Een oranje spoor van vuur achterlatend schiet hij bijna recht omhoog het grauwe wolkendek in en verdwijnt.

BERT VAN PANHUIS

Het is een gebruikelijke verwijzing naar het verdwijnen van een piloot op missie en het wordt op de militaire begraafplaats aan de oever van de Mississippi-rivier gadegeslagen door enkele duizenden mensen. Ze zijn bij elkaar om na 26 jaar zo'n vermiste piloot zijn laatste rustplaats te geven. Neergehaald, in 1972, boven An Loc is zijn lot maanden onzeker geweest. Jarenlang hebben zijn overblijfselen als 'X26' geregisteerd gestaan. Veertien jaar, van mei 1984 tot mei van dit jaar, hebben zijn beenderen en enkele voorwerpen op Arlington gelegen, de nationale begraafplaats bij Washington. Met de overblijfselen van nog drie andere militairen onder een sarcofaag met het opschrift 'Here rest in honored glory an American soldier known but to God'.

Deze zaterdagochtend krijgt hij zijn eigen steen, een simpele van 66 centimeter grijswitte marmer uit Georgia, net als die 130 000 herdenkingstekens op Jefferson Barracks. En hij krijgt zijn naam en staat van dienst onder een klein kruisteken: Michael Joseph Blassie, 1st Lt US Air Force Vietnam, Apr 4 1948 - May 11 1972, Beloved son and brother. En op de achterkant onder het cijfer 851, sectie (85) en nummer (1) van het graf: Silver Star, Distinguished Flying Cross, Purple Heart, Air Medal & 4 OLC, Killed in Action, Unknown Soldier May 28 1984 - May 14 1998.

Michael Blassie is thuis en de campagne die zijn familie, vooral zijn moeder Jean en zuster Pat, jarenlang onverzettelijk heeft gevoerd is teneinde. Half mei zijn zijn zes beenderen op Arlington gedolven om via DNA-onderzoek te kunnen vaststellen of het om Blassie ging. Eind juni kwam de uitslag: het is hem.

Aanvankelijk was het de bedoeling dat de herbegrafenis in kleine kring zou gebeuren, met hooguit enkele militaire vertegenwoordigers erbij. Maar, legt zuster Pat Blassie uit, de geschiedenis van Michael is zo openbaar geworden en velen hebben zo meegeleefd dat iedereen welkom is. En ze zijn gekomen, duizenden, van heinde en ver. Familieleden, maten uit de luchtmacht, hoge militairen, zwaar van de onderscheidingen, en minister Bill Cohen van defensie en generaal Michael Ryan, stafchef van de luchtmacht. En in een wijde kring tal van gewone Amerikanen, die Blassie na al die jaren willen eren.

- Vervolg op pagina 5

'Bring our POW's home NOW!' De limousine rijdt weg, de kist verdwijnt langzaam in het graf

Vervolg van pagina 1

Op vrijdagavond is er een herdenkingsmis opgedragen in de kerk van Sint Thomas de Apostel in Florissant, een buitenwijk van St. Louis. Het is de parochiekerk van moeder Jean, een modern Godshuis in een nieuwe buurt. Het informatiebord buiten meldt: “Michael, onze gebeden zijn met je nu je eindelijk thuis bent gekomen.” Binnen staan, naast het altaar, twee portretten onder een hart van witte kunstbloemen. Blassie als jochie van een jaar of acht en een foto uit het jaarboek van de middelbare school. In de orde van dienst, naast een levensbeschrijving een foto van de luitenant voor zijn A-37 Dragonfly. Stoer, in pilotenoverall, met een voor de krijgsmacht overdadige haardos. Op het altaar het zwaard van de officier. Alles verwijst naar een dode in de bloei van zijn leven, niet een 'vijftigjarige'.

Justin Rogali, de aartsbisschop van St. Louis is deze avond hoofdcelebrant. Hij preekt naar aanleiding van een woord uit het bijbelboek Wijsheid: “De rechtvaardige vindt rust al sterft hij ook voor zijn tijd”. Hij herinnert eraan dat het geoorloofd is iemand te herbegraven. Toen Mozes de kinderen Israels uit Egypte leidde namen ze, na al die jaren, ook de beenderen van Jozef mee.

Onder de toehoorders in hun nette kleren zit op de plek waar enkele priesters waren gedacht een man die wat uit de toon valt. Hij is de kerk komen instrompelen op een stok. Een stevige vijftiger met een lange vlassige baard en een band om de lange haren. Hij is naast de spijkerbroek gekleed in een vest met een keur aan stickers en buttons. Zo liepen dertig jaar geleden veel Vietnam-demonstranten rond. Minus die wandelstok dan.

Na afloop van de dienst wordt de familie overladen met omhelzingen, bloemen en zaken als knuffelbeesten. Pat Blassie, die zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld als een doortastende, charmante gesprekspartner van de media, laat trots een aluminium armband zien met daarin gegraveerd de naam van haar broer. Hij is toegestuurd door iemand uit Florida, die hem in de jaren tachtig kocht om de herinnering aan de POW-MIA's, de vermiste militairen, levend te houden.

Op Jefferson Barracks wordt geprobeerd een harmonieus geheel te maken van het religieuze, het persoonlijke en het formele. Het 'Amazing Grace' volgt op het tot in de puntjes georkestreerde aantreden van de erewacht met de vaandels en het klikken van de hakken. Het religieus getinte lied 'Laat er aan de hemelse dis plaats worden gemaakt voor weer een soldaat die is thuisgekomen' gaat samen met een eresaluut van 21 schoten. In doodse stilte volgt iedereen hoe de leden van de erewacht de Stars and Stripes opvouwen die ze de hele plechtigheid boven de grijze loden kist hebben gehouden. Het dundoek wordt in driehoekvorm door generaal Ryan aan de moeder overhandigd.

De zussen Judy, Mary en Pat en broer George, met zijn 37 jaar de jongste van de kinderen Blassie maken de gasten deelgenoot van hun persoonlijke herinnering en ervaring. Pat en George laten zich het diepst in hun ziel kijken. Pat heeft lang geworsteld met de bedoelingen van God en heeft die uiteindelijk ontdekt. George worstelt nog steeds, met een hulpeloos verdriet. Hij vertelt hoe hij als tienjarige zijn oudere broer vroeg of het niet gevaarlijk was boven vijandelijk gebied te vliegen. Michael stelde hem gerust en zei dat ze dan eerst die piloot moesten uitschakelen.

“Toen hij verdween kwam er een leegte in mijn hart. Ik keek altijd naar Michael op als mijn voorbeeld. Hij zei dat ik mijn groente moest opeten, dat ik mijn huiswerk moest doen, dat ik moest trainen.” En in de tegenwoordige tijd: “Ik mis het praten met hem, het samen delen. Ik mis het leren van hem. Maar ik mis vooral zijn liefde en genegenheid.”

Als Jean de vlag, die over de herdenkingssteen lag heeft verwijderd, wat aarde uit Arlington eromheen heeft gestrooid en de familie in de zwarte limousine is weggereden, wordt de kist langzaam in het graf neergelaten. Aan de voet ervan staat onberispelijk en onbewogen erewacht Mark Travis met het vaandel. Zoals de 22-jarige korporaal maandenlang bij het graf van Blassie op Arlington heeft gestaan. Terwijl om hem heen de mensen kiekjes schieten van het graf onthult de wind de tekst op het vaandel: “You are not forgotten”.

De plechtigheid verwaait. Oude vrienden wisselen bekende frasen uit als 'Je bent ook niets veranderd'. Tussen de limousines en de burgermansauto's is daar ineens een gedeukt busje. Met zijn arm half uit het raam zit de 'hippie' uit Sint Thmas de Apostel achter het stuur, met dezelfde band in het haar en hetzelfde vestje. Terwijl hij voorbij rijdt valt het oog op een tekstje dat met verf op de ruit is gespoten. “Bring our POW's home NOW!” Voor de Blassies is het boek gesloten, de strijd van de Vietnamveteranen gaat door. Tot het lot van de laatste 'Missing in Action' bekend is.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden