De kunstwereld over brexit: Dit is een eiland, mensen zijn bang voor invasies

Artiest Hew Locke bij de Ikon Gallery in Birmingham.Beeld John Robertson

De onzekerheden rond brexit houden ook de Britse kunstwereld in hun greep. Want zijn er straks nog Europese subsidies? Zal de bureaucratie straks het organiseren van tentoonstellingen onmogelijk maken?

Toeval is het natuurlijk niet, dat de nieuwe tentoonstelling in de prestigieuze kunstinstelling Ikon Gallery in Birmingham als thema ‘Britse identiteit’ heeft. De Britse kunstwereld is bezig met de brexit, of het nu is in werken of in ­gesprekken op de openingen, recepties en diners. “Alles gaat ­erover,” zegt Hew Locke. “Niet ­expliciet misschien, maar het is een onderstroom die overal doorheen loopt.”

Zelf staat de 59-jarige kunstenaar glunderend voor zijn eigen werk, dat bij de opening een prominente plek heeft gekregen. Het is een armada van boten, die in het luchtledige dobbert, opgehangen aan draden die vastzitten in het plafond. “Het is een invasie. Dit is een eiland en mensen zijn bang voor invasies. Dat speelde ook mee in de brexit-discussie”, zegt hij, verwijzend naar het debat over migratie dat woedde rond het referendum in 2016. 

Snel verschepen

Het is niet alleen de kunst zelf die beïnvloed wordt door het voorgenomen vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie en de grote onzekerheden die daarmee gepaard gaan. De kunstwereld maakt zich ook zorgen over heel praktische gevolgen voor de sector. Want net als andere delen van de Britse economie, weten kunstenaars, galerie-eigenaren, curatoren en anderen niet waar ze aan toe zijn.

Zo meldde The Art Newspaper onlangs dat Britse instellingen en galerieën nog snel kunstwerken naar de EU verschepen voor de brexit-deadline van 29 maart, vanwege de onzekerheid over het vrije verkeer van goederen. “Ik vraag me af of ik zo makkelijk weer mijn werken kan verschepen naar Stuttgart, waar ik een tentoonstelling had een paar jaar geleden”, zegt Locke. “Ik was pas in Barcelona, toen ik terugvloog nam ik een heleboel materiaal mee dat ik daar had ­gevonden. Misschien kan dat straks niet zomaar meer.”

Subsidies

Veel mensen in de sector zien het ook somber in wat betreft de toekomstige samenwerking met het vasteland van Europa. Jonathan Harris (30), verantwoordelijk voor de visuele kunst bij het nabijgelegen Hippodrome theater, weet hoe het is als er geen open grenzen zijn. “De bureaucratie voor het ontvangen van werken en voor het laten overkomen van kunstenaars uit landen buiten de EU is gigantisch. Soms kunnen kunstenaars gewoon niet komen, omdat ze geen visum krijgen. Als een tentoonstelling op redelijk korte termijn georganiseerd moet worden, dan is dat moeilijk met kunstenaars van buiten de EU. We weten niet wat er gaat gebeuren, maar we zijn bang dat we zo meteen dezelfde moeilijkheden krijgen met kunstenaars uit de EU.”

Anderen vrezen ook voor het ­mogelijk wegvallen van Europees geld voor gezamenlijke projecten. De onzekerheid speelt bij gesubsidieerde instellingen en nog meer bij commerciële galeries. Een ­oplossing is er vaak niet, dus de kunstsector wacht voorlopig maar af. “We doen er momenteel niets aan”, zegt de Londense galeriedirecteur Sasha Gomeniuk (30) ­nogal gelaten over voorbereidingen op de brexit. “We hebben geen idee wat er gaat ­gebeuren, wat het gaat betekenen, wat we er dus aan moeten doen. Niemand weet het. Dat is het ergste. De onzekerheid. Anders zouden we ons erop kunnen voorbereiden.”

In Birmingham komt alles samen

In Birmingham (1 miljoen ­inwoners) komt alles samen: post-industriële armoede, migratie en een enorme ­diversiteit. Er zijn witte ­wijken die een zo hard ­mogelijke brexit willen, maar de stad is ook de zetel van de Britse auto-industrie, die het na vertrek uit de EU hard te verduren krijgt. In de ­aanloop naar 29 maart ­bericht Trouw uit de tweede stad van Engeland. 

Lees ook: 

Lagerhuis geeft uitstel brexit groen licht

Het Britse Lagerhuis heeft zoals verwacht gestemd vóór uitstel van de brexitdatum. Of de EU dat verzoek ook honoreert, moet de komende dagen blijken. Het verzoek moet unaniem worden goedgekeurd door alle andere 27 EU-landen.

Westlandse ondernemers hopen dat de Britten ooit inzien wat ze aanrichtten met de brexit

Ondernemers in het Westland hebben veel vragen over de brexit. Deskundigen proberen duidelijkheid te scheppen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden