De kunst van het hengelen

Kees Storm, bestuursvoorzitter van Aegon, bood 21 miljard gulden voor de Amerikaanse verzekeraar Transamerica, na de aankoop van De Generale door Fortis de grootste overname uit de Nederlandse geschiedenis. De 'overnamekoning' kijkt terug op een aantal roerige weken. En doceert tevreden over 'de kunst van het hengelen'.

Ineke Noordhoff

Champagne gedronken vorige week? ,,Nee. Ik laat die euforie niet toe.' Eerst was er nog niets te vieren, legt hij uit. Al kwam de aankoop telkens dichterbij. ,,Ik blijf er dan rekening mee houden dat het niet doorgaat. En houdt mezelf ook voor dat het goed kan zijn als het niet doorgaat.'

Toen woensdagavond in New York Aegon en Transamerica hun handtekeningen zetten onder het principeakkoord van de overname, was het twee uur 's nachts in Nederland en lag Kees Storm te slapen. Een schoonheidsslaapje: ,,U moet niet vergeten, de volgende dag was ik de acteur. Ik moest er fris uitzien bij Nova en zo.' Openhartig lacht hij zijn onregelmatige tanden bloot. Op zijn kantoor werd de hele nacht doorgewerkt om de bekendmaking van het mega-bod voor te bereiden. Toen hij donderdagochtend om acht uur het Haagse hoofdkantoor weer binnenliep, was het niet bepaald het moment om iets te vieren: om zes uur waren alle persberichten door een mysterieus virus uit de computer verdwenen.

De overname is een historische gebeurtenis door zijn omvang: 21 miljard gulden; na de aankoop van De Generale door Fortis de grootste overname uit de Nederlandse geschiedenis. Bij Storm is niets van opwinding over dat enorme formaat van de transactie te traceren. Hij vond het 'een hele hectische week', dat wel. Vooral de dag vòòr de bekendmaking was het allemachtig zwaar: ,,We hebben ons kleurenblind gewerkt.' Maar verder? ,,Heel gewoon.'

In het imposante hoofdkantoor van Transamerica, een gezichtsbepalende glimmende piramide in het centrum van San Francisco, is hij nog nooit geweest. Heeft hij 21 miljard uitgegeven zonder die zaak te zien? ,,Ik heb ook wel eens een tweede huis gekocht in Balk zonder dat ik het gezien had.' Moet kunnen, drukt zijn blik uit.

,,Vroeger had je dat beeld van Dagobert Duck die zwemt in zijn geld. Hier gaat het om zoveel geld dat je er weinig voorstelling meer bij hebt', geeft hij toe. En bedrag van 21 miljard, dat is 1300 gulden per Nederlander. Storm is aan die idiote grootheden gewend: Aegon heeft ruim 250 miljard gulden voor verzekerden belegd. En ook de beurswaarde van het concern (,,Vandaag 115 miljard gulden geloof ik.') is astronomisch. ,,Bij dit bod hebben we het over 18 procent van onze totale waarde. Je vergokt niet de hele onderneming. Kijk, als ik 21 miljard uitgaf in Paraguay, dan zou ik me zorgen moeten maken.'

Waarom zo'n enorme overname? ,,Wij willen een betekenisvolle speler zijn in een beperkt aantal landen. Dat betekent dat je daar het liefst in de top-10 of -5 wil zitten. Je wilt groot zijn, omdat je dan de beste managers krijgt.' In België lukte dat niet. ,,Daar zijn we uiteindelijk weggegaan. Er zijn wel goeie Belgen, maar wij kregen ze niet.' Storm wil topkwaliteit managers omdat hij de aandeelhouders 'vervelende verrassingen' wil besparen. ,,En zodat ik zo min mogelijk zorgen heb', grijnst hij.

De topmanagers zijn motief nummer één. ,,De toegang tot distributiekanalen is beter naarmate je groter bent',

poneert hij het tweede motief. Dan komen de kostenvoordelen door schaalvergroting en tenslotte; hoe groter de holding, des te gemakkelijker valt er aan kapitaal te komen.

De Amerikaan Don Shepard leidt Aegon USA. Shepard, die tevens in de raad van bestuur van de holding zit, onderhandelde de deal met Transamerica uit. Aegon kwam goed over de brug: Transamerica's bestuursvoorzitter Frank Herringer is uitgenodigd lid te worden van de raad van bestuur van Aegon, hij wordt voorzitter van de board of directors in de VS, de thuishaven van Transamerica wordt het Amerikaanse hoofdkantoor van Aegon, en de merknaam blijft bestaan. Zo plat is het: naam, macht en belangrijkheid, daar gaat het over bij vriendelijke overnames.

Aegon is eigenlijk helemaal niet zo'n overnemer. Autonome groei, met name in levensverzekeringen, is het eerste doel. Storm: ,,Twee keer per jaar hebben we strategisch overleg. Dan kijken we waar we verder willen groeien. In Nederland zijn we de tweede verzekeraar, in Hongarije nummer een of twee, in het Verenigd Koninkrijk nummer een, in de VS op de achtste of negende plaats en in Spanje zitten we op nummer 22. In Europa is de prijs van concurrenten zo hoog dat het niet waarschijnlijk is dat we daar tot zaken komen. Maar het is als met vissen: je legt meer hengels uit.' Zo'n drie jaar geleden kwam Transamerica op de lijst van interessante firma's. De raad van bestuur volgde de 'factsheets'. Maar toen was Aegon USA veel kleiner dan Transamerica. Met de overname van Providian, 2 jaar en drie maanden geleden, veranderde dat. ,,De integratie is goeddeels voltooid', meldt Storm, met dank aan de flexibele arbeidsmarkt in de VS.

Dus in oktober tijdens de strategiesessie werd bepaald dat Aegon USA best een nieuwe overneming aan kon. Bij Transamerica ,,zit een sterke overlap met onze activiteiten en dus zijn er mogelijkheden voor kostenbesparing. En wij zijn goed in marketing. Als wij dat op onze beurt aan Transamerica toevoegen is er groei mogelijk'. De raad van bestuur stuurde een investmentbanker naar de bedrijven op de lijst. ,,Investmentbankers zijn een raar soort dieren. Het is hun beroep steeds rond te gaan om te kijken of er ergens beweging in zit. Weet u, eigenlijk zijn we de hele tijd aan het belletje trekken. Soms doet er een kind open en zeg je 'Ga je moeder halen', soms smijten ze de deur dicht voor je neus. De ene keer doen we het zelf, de andere keer gaat de investmentbanker erop af.'

Don Shepard meldde in oktober dat hij een leuk gesprek had gehad met Herringer van Transamerica. ,,Maar dat moet je zien in de context van veel meer contacten. Het is een dobber die beweegt, maar er zijn andere dobbers waar ook wel eens wat gebeurt.' Er kwam een vervolgafspraak. ,,In december dachten we 'Goh, het kan wel eens wat worden'. Toen hebben we dat op 17 december aan de commissarissen gemeld.'

Had Shepard zijn collega-topman, goed voor een jaarsalaris van 1,9 miljoen dollar, toen al een plaats in de raad van bestuur aangeboden? ,,Ja, dat komt snel aan de orde. Als het fout loopt bij dit soort zaken gaat het om de bedrijfsnaam, het hoofdkantoor, wie mag er in de raad van bestuur en wie mag de raad van commissarissen voorzitten', doceert Storm. Om daarna te ontdekken dat hij zich misschien wel erg in de kaarten laat kijken. ,,Dus dat sleepten ze wel binnen." Wordt Storms salaris opgetrokken naar Herringers niveau? ,,Nee. Shepard krijgt ook meer dan ik, dat vind ik helemaal niet erg. Ik heb niks te klagen hoor. Als je een internationale raad van bestuur wilt hebben, hoort dat erbij. De salarissen in Amerika liggen gewoon hoger.'

Na 17 december begonnen in het grootste geheim de onderhandelingen. ,,Dan is de kans dat het niet doorgaat dus nog groter dan dat het wel doorgaat.' Een man of tien in Amerika trekt van de oostkust (waar Aegon USA resideert) naar de westkust om de boeken van Transamerica te bestuderen. ,,Dat zijn juristen, actuarissen en dergelijke. Die stellen vragen en wisselen gegevens uit.' Lekt er iets uit, dan schiet de koers omhoog. ,,Dan gaat het soms helemaal niet door.'

Daarom werken de deskundigen veel vanuit hotels en in de weekends. ,,Je kijkt heel goed uit.' In Den Haag keek een even groot team deskundigen van de holding kritisch met de Amerikaanse collega's mee: ,,Vakgenoten die zeggen 'Heb je hier aan gedacht?'

In januari sprak Storm Herringer voor het eerst, in Noordwijk. Toen kwam de kans op succes boven de 75 procent. ,,Ik ben dan constant bezig mezelf bij de les te houden. Je moet je niet laten meeslepen door gevoelens. Iedere keer als je bijna opstijgt, haal je jezelf terug op aarde. 'Waar kan het misgaan? Wat is erop tegen?' Daarbij word ik geholpen door hele goeie mensen.' Shepard rapporteerde dagelijks aan Storm. ,,Extra bestuursvergaderingen? Nee, wij vergaderen niet veel. Ik spreek mijn collega's dagelijks.' Waar haal je 21 miljard vandaan? ,,Oh, we geven aandelen uit. Dat is geen probleem, dat doen we vaker, dat kunnen we zelf.'

De kring mensen die ervan afweet wordt steeds groter. Zondag 14 februari stapt Storm naar het bestuur van de vereniging Aegon, die met zijn aandelen tijdelijk moet bijspringen om de verwatering van de winst per aandeel tegen te gaan. Maandag vraagt hij de commissarissen en de centrale ondernemingsraad om toestemming. De toezichthouders zeggen direct 'ja'. Dinsdag komt het fiat van de vereniging, woensdag van de personeelsvertegenwoordiging. Dan is het zo goed als zeker. De pr-machine wordt gestart. Woensdag wordt het nachtwerk. ,,Riekie, de secretaresse laat gezichtscrème brengen', gniffelt Storm.

De stress sloeg toe toen het vliegtuig van Shepard niet kon vertrekken en hij de ondertekening van het contract

's avonds om acht uur in New York niet leek te halen. Maar hij pakte de trein en was toch op tijd. Ondertussen genoot de 'overnamekoning' in Nederland van zijn nachtrust.

Blij toen het rond was? ,,Je blijft bezorgd. Benieuwd naar de reacties.' Viel het mee? ,,U heeft het gezien op de beurs. De koers steeg 5 of 6 procent. De aandeelhouders vinden het prachtig.' Op een dag tientallen keren hetzelfde verhaal vertellen, gaat dat vervelen? ,,Nee, daar heb ik nou lol in. De volgende dag kreeg mijn dochter haar bul in Groningen. Ze werd meester in de rechten. Die studenten vragen je er natuurlijk naar. Ook aan mijn moeder moet ik uitleggen waarom je zo'n overname doet. Dat vind ik hartstikke leuk.' Is hij uitgeput na zo'n week?

Stoer zegt hij; ,,Ik zou een dubbelleven gemakkelijk aan kunnen. Onze lieve heer heeft maar 7 dagen in een week gedaan. Ik zou er wel 14 willen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden