Klein verslag

De kritieken op 'Maria by Callas' waren gematigd, maar Wim Boevink houdt een lofzang

Een scene uit de documentaire 'Maria by Callas'

De kritieken die in deze en andere kranten verschenen waren gematigd; de filmer - de documentairemaker - was te verliefd op zijn object om voldoende kritische afstand te houden. Drie sterren, hooguit.

Dus eigenlijk had 'Maria by Callas' een veel betere film kunnen zijn. Een dergelijke aantekening kreeg ook Mirjam van Hengel mee voor haar Campertportret. Te dichtbij, te veel genegenheid.

Bioscooptheater

Je begrijpt dat wel, dat fronsen en hoofdschudden van de critici, want documentaires en biografieën moeten wezen en waarheid van de geportretteerden zo dicht mogelijk benaderen en bij voorkeur een onthullend licht op hun bestaan werpen.

Maar ik ben niet van de afdeling kritiek. Ik ben van de afdeling grenzeloos bewonderen. En van de liefde natuurlijk. En Callas, ach, Callas.

Ik ben bij de eerste gelegenheid gaan kijken. De film draaide in een wat afgeragd zaaltje met matige akoestiek, maar het bioscooptheater zelf is een en al liefde voor de film, dus dat compenseert veel.

De explicatrice van dienst, die in haar inleiding op de Callasfilm een vergelijking maakte met andere filmportretten van tragische zangeressen zoals Amy Whinehouse en Whitney Houston, stelde vast dat zijzelf nu een van de jongsten in de zaal moest zijn en hoewel ze haar eigen leeftijd niet verried voelde haar publiek ineens de volle zwaarte van de ouderdom, al kan ik hier natuurlijk alleen voor mezelf spreken.

Dramatische sopraan

Is voor Maria Callas de vergetelheid al ingetreden? Is de jongere generatie al niet meer geïnteresseerd?

Daar zit ze, de film opende ermee, bij David Frost, in onscherp zwart-wit. Hij, naar haar voorovergebogen met de houding van hier valt iets te halen, zij, rechtop, soeverein, kwetsbaar. Maar we zagen vooral haar, eigenlijk alleen maar haar, pratend, afdalend van vliegtrappen, in en uit limousines stappend, podia betredend, en altijd weer al die ogen en cameralenzen dicht op dat gezicht, dat prachtige voorname gezicht, dat zo paste bij die stem, die onvergetelijke, dramatische sopraan.

Natuurlijk roemde men haar om die stem, dat timbre, haar techniek, maar ook om haar acteerkwaliteit, de gevoelde emotie. Maar in de film was alleen zij aan het woord. Met als uitzondering een kort fragment met de leider van het Metropolitan Theatre in New York, die een contract met Callas had ontbonden omdat ze even niet de verlangde routine-aria's wilde zingen.

Divagedrag werd haar verweten.

Wel, daaraan had dat speelse baby-olifantje geen boodschap toen hij zijn kop tegen het onderlichaam van de diva zette en haar achteruit drong tot ze op de rand van de arena terechtkwam; ook zulke beelden liet de film zien.

Afgeragde zaal

Verder geen vragen. Niet naar wat dat moest met die veel oudere mannen, die Italiaanse industrieel, die Griekse scheepsmagnaat. Nu ja, de een was niet zo bijzonder en de ander juist wel. Verder geen kwaad woord.

Lieve beelden van Maria en Pier Paolo. En bovenal haar kunst. Haar zang.

De aria's, in volledige versie. De belcanto-aria's die haar beroemd maakten. 'Casta Diva' uit Bellini's 'Norma' en ook 'Ah! non credea mirarti' uit diens 'La Sonnambula'. Ze zingt ze, handen tegen de borst, heel stil en zuiver, ogen gesloten soms; en in de afgeragde zaal zit een oudere man met vochtige ogen.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. Lees meer kleine verslagen in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden