De koning van het alledaagse

Met het zotte 'Everbody wants some!!' keert gevierd filmmaker Richard Linklater terug naar de begintijd en zijn ervaringen als honkbalspeler op een Amerikaanse campus.

Na het bejubelde 'Boyhood', dat in een tijdspanne van twaalf jaar werd gemaakt, en het zachtmoedige verhaal vertelde van een opgroeiend Amerikaans jongetje, is Richard Linklater (56) terug met een opmerkelijk kleine 'eighties'-komedie. Het van twee jolige uitroeptekens vergezelde 'Everybody wants some!!' heeft geen steracteurs, en doet het ook zonder predikaat groots en meeslepend. Een bewuste keuze. Linklater liet er zelfs een Hollywood-project voor schieten.

Met de vorstelijke opbrengst van 'Boyhood' kon hij namelijk zijn eigen filmproject kiezen, een maffe komedie rond een studentenhonkbalteam in de geest van zijn highschoolfilm 'Dazed and Confused'. In thuishaven Austin (Texas) kon Linklater zelfs een nieuw filmtheater laten verrijzen, dat volgend jaar opent.

'Een droom die uitkomt', aldus de regisseur die als twintiger in hetzelfde Austin zijn filmliefde opdeed. Ook stichtte Linklater er met een groepje cinefiele vrienden de Austin Film Society, een soort cineclub die in dertig jaar tijd uitgroeide tot een toonaangevend filmbedrijf dat jaarlijks honderden klassiekers en onafhankelijke films in omloop brengt, lokale filmmakers ondersteunt, educatieve filmprogramma's aanbiedt en een filmstudio beheert.

De oorspronkelijke opzet van de club was films te vertonen die geen Amerikaanse distributeur hebben. Ironisch wel, als je bedenkt dat Linklaters nieuwste komedie geen officiële distributie krijgt in Nederland. 'Everbody wants some!!' is wel aangekocht, maar de distributeur ziet bij nader inzien af van een bioscooproulement. Een commericeel ingegeven beslissing die bij Linklater-fans (en die zijn er veel) op verwondering stuitte.

De komedie zal daarom toch hier en daar te zien zijn, vanaf morgen op het Leids filmfestival en vanaf overmorgen in het Eye filminstituut. Ook is de film verkrijgbaar op dvd, blu-ray en video on demand. Een vreemde gang van zaken, want aan lovende besprekingen ondertussen geen gebrek. Filmvakbladen Variety en The Hollywood Reporter zijn laaiend enthousiast, evenals de Engelse krant The Guardian, om maar een paar invloedrijke media te noemen.

Al geven ze ook heus toe dat het een film is voor de fijnproevers, en de fans van het eerste uur, die opgroeiden met Linklaters jongerenfilms 'Slacker' en 'Dazed and Confused', waarin rondhangen en eindeloos filosoferen over het leven en de liefde, tot kunst werd verheven.

Meesterlijk was wat dat betreft ook zijn samenwerking met Ethan Hawke en Julie Delpy, als geliefden vereeuwigd in 'Before Sunrise', 'Before Sunset' en 'Before Midnight'. Drie genadeloos romantische wandel- en kletsfilms met een centrale rol voor het verglijden van de tijd. Linklater betuigde zich keer op keer de koning van het alledaagse. In 'Boyhood' waren het de kleine momenten, de incidenten, die het leven van Mason vorm gaven.

Linklater werd zo de schepper van een volstrekt uniek oeuvre van filosofisch getinte rondhangfilms. Charmante, losjes gestructureerde en vaak erg grappige vertellingen vol complexe emoties. Niet verwonderlijk dat de afgelopen jaren liefst drie documentaires over hem werden gemaakt, waarin hij naar voren komt als een Amerikaanse filmvernieuwer met een 'do it yourself'-mentaliteit.

Linklater groeide op in Texas, bij zijn moeder, een universiteitsdocente. Zelf brak hij zijn universitaire studie af om op een boorplatform te gaan werken in de Golf van Mexico. Terug aan land kocht hij een Super8-camera, en ging hij aan de slag als maker van lowbudgetfilms die cultaanhang kregen, en onverwacht succesvol waren. Met het zotter dan zotte 'Everybody wants some!!' keert hij terug naar de begintijd en zijn eigen ervaringen als honkbalspeler op een Amerikaanse campus, om te laten zien dat rondhangen en dagdromen wel degelijk productieve activiteiten zijn. Linklater: "Uit dagdromen komen de beste ideeën voort."

Belinda van de Graaf

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden