De kneuterigheid verdwijnt uit Lauwersland

KOLLUM - “Op Internet bestaan geen achtergebleven gebieden”, zegt communicatieadvisieur Anne de Vries uit Kollum. “Of een bedrijf nu in Lauwersland of in Tokio is gevestigd, dat maakt op Internet niets uit.”

ANNEMARIE KOK

De Vries heeft een bureau aan huis, midden in het dorp van zo'n 5 000 inwoners. Hij houdt ervan om 'buiten' te wonen, en zakelijk gezien kan hij zich dat ook veroorloven. “Ik heb klanten in het hele noorden, ik zit hier vrij centraal.” Zijn jongste project is Lauwersland.net, een 'platform' van websites waarop bedrijven in Noordwest-Groningen en Noordoost-Friesland (Lauwersland) zichzelf promoten.

“In de Verenigde Staten is het heel gewoon dat een regio zich profileert op Internet, in Nederland kennen we alleen het verschijnsel digitale stad”, zegt De Vries. Vier presentaties zijn inmiddels gereed, met twintig andere bedrijven en instellingen is hij nog in gesprek. Het gaat hem er niet alleen om dat Lauwersland wereldwijd op de kaart komt te staan, het platform kan ook de functie hebben dat een bedrijf 'de buurman' ontdekt. “Die maakt, zonder dat je het wist, misschien een product wat jij aan de andere kant van het land inkocht.”

Nu de betekenis van de landbouw in landelijke gebieden sterk is afgenomen, groeit het belang van andere economische dragers. Het platteland als kraamkamer van nieuw ondernemerschap: dat toekomstbeeld moet tegenwicht bieden aan het sombere scenario van leegloop.

Het computerproject is een van de vele initiatieven die door plattelanders zelf worden ontwikkeld om werkgelegenheid te behouden of te bevorderen. Wie een goed idee heeft om de economische structuur van Lauwersland te versterken, kan zoals De Vries ook deed, aankloppen bij de stichting Doarp en Bedriuw Fryslân in Raerd. De stichting verstrekt subsidies aan bestaande en startende bedrijven met minder dan vier werknemers. Het geld is afkomstig van de Europese Gemeenschap, die in het kader van het zogenoemde Leader-programma 820 economisch zwakke gebieden in Europa ondersteunt. Lauwersland is een van de vier Leader-gebieden in Nederland.

“Zowel de starters als de uitbreiders die bij ons komen hebben een ding gemeen: het zijn mensen die sterk aan hun woonomgeving zijn gehecht”, vertelt Johanna Davids, medewerker van Doarp en Bedriuw. Het Leader-programma voor het midden- en kleinbedrijf, 'Ruimte voor werk' genaamd, duurt vier jaar. Daarvan zijn er nu twee verstreken. Naast subsidie voor promotie, cursussen en praatgroepen, is er ook de investeringsregeling kleine ondernemingen. Met behulp daarvan zijn er tot nu toe 108 arbeidsplaatsen bijgekomen. Zo kon een inwoonster van Minnertsga een eigen manege beginnen en een echtpaar uit Grijpskerk hun handel in aluminium auto-accesoires flink uitbreiden.

Hoe verschillend van karakter de nieuwe bedrijvigheid kan zijn, laat ook museum en theeschenkerij de Theefabiek in het Groningse Houwerzijl (300 inwoners) zien. Het museum is gevestigd in een oude kerk, die eigenaren Johan Lange en Brenda Ensing in 1989 voor een gulden op de kop hebben getikt. Ze trekken inmiddels 30 000 bezoekers per jaar. “We denken dat dat er minstens 45 000 zouden kunnen worden, als de kerk grondig wordt opgeknapt, zegt Ensing. Om het benodigde bedrag van tenminste een miljoen gulden bijeen te krijgen, probeert Doarp en Bedriuw de verschillende geldschieters op een lijn te krijgen.

Na de restauratie willen de eigenaren hun activiteiten uitbreiden, en meer personeel in dienst nemen. De Theefabriek werkt ook aan een computerpresentatie voor het platform van Anne de Vries. Bovendien zal ze kunnen profiteren van een ander project in Lauwersland dat met Leader-geld wordt gefinancierd: 'cultuurtoerisme'. Ook die sector biedt kansen voor compensatie van het verlies aan agrarische bedrijvigheid.

Lauwersland wordt echter niet veel wijzer van mensen die alleen de zeehonden in Pieterburen of borg Verhildersum in Leens bezoeken. “Pas als ze twee dagen in het gebied blijven, is er een economisch effect”, zegt Bart Bagerman van het projectbureau Lauwersland, dat de drie Leader-projecten in de regio coördineert. Kortgeleden heeft hij in Portugal samen met Portugezen en Italianen het Europese 'villages of traditions' van de grond getild. Doel: van elkaar leren hoe je dat doet, een gebied zo aantrekkelijk maken dat toeristen er voor een korte vakantie naar toe gaan.

In het kantoortje van het bureau, in de rimboe even voorbij de camping in Lauwersoog, schetst Bagerman wat dat in het geval van Lauwersland zou moeten inhouden. Er moet 'kwaliteitsaccomodatie' komen, liefst in karakteristieke boerderijen en borgen. Daar moet dan een mandje staan met streekeigen producten. En er moeten folders liggen over alle fiets- en wandelroutes, watersportactiviteiten en musea. Kortom, alles wat de streek te bieden heeft, maar nu nog als los zand aan elkaar hangt, moet tot een 'parelsnoer' worden geregen.

Het bureau heeft in totaal 7 miljoen gulden te besteden. Door de streekgerichtheid en kleinschaligheid hebben nogal wat plattelandsvernieuwingsprojecten een wat kneuterige uitstraling, maar dit imagoprobleem lijkt ook in Lauwersland langzaam te verdwijnen. De projecten worden steeds professioneler, zegt Bagerman, en bestuurders nemen ze steeds serieuzer. “En vergeet niet: het gaat om een heel lang proces van kleine stapjes.” Langzaam komt er schot in, constateert hij. Ondernemers zien hun omzet toenemen, de betrokken gemeenten (drie Groningse en vier Friese) overwinnen hun huiver om geld en energie te steken in activiteiten buiten de eigen grenzen, en ook de provincies werken eendrachtig samen.

Het projectbureau zelf heeft slechts een 'animeerfunctie', benadrukt de coördinator. “Wij helpen dingen op gang, maar trekken zo snel mogelijk onze handen er weer van af. Als een idee niet door ondernemers zelf wordt gedragen, is het ten dode opgeschreven.” Financiële tegemoetkoming is echter voor veel initiatieven voorlopig onmisbaar. Het is nog onzeker of er over twee jaar opnieuw geld komt voor Lauwersland. Bagerman: “Als dat niet zo is, houd ik mijn hart vast voor dit gebied.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden