DE KIER ROYAAL

Prins gaat geen apies kijken in Zuid-Afrika

Prins Bernhard gaat niet, zo liet hij vorige week weten. Volgende maand zou hij er een aantal natuurreservaten bezoeken. Maar het jongste bloedbad, in het onafhankelijke thuisland Ciskei en de algehele politieke crisis staan onbekommerd wild kijken in de weg.

De prins was voor het laatst in Zuid-Afrika toen het blanke baasskap nog heel gewoon was, in 1954. Hij had er "geen enkel ongelukkig gezicht" gezien, maar wel een zielig dier: een zebra zonder staart. In de biografie van de prins uit 1962 staat echter te lezen dat hij de apartheidspolitiek rampzalig vond, en een massale opstand en bloedvergieten vreesde.

Bernhard meed het prachtige land dus. Wel was hij vaak in de buurt. In zijn strijd tegen de stroperij sloot hij vriendschappen met de presidenten van Kenia, Tanzania en Zambia. In Tanzania en Zambia hebben die het veld geruimd, de Keniase verzet zich met hand en tand tegen de onlangs gelegaliseerde oppositie. En de laatste zwarte neushoorns zijn op sterven na dood. Alleen de stropers zijn gebleven. Ondanks de inspanningen van de prins. Deze koos zijn vrienden in de strijd tegen de stroperij overigens erg onzorgvuldig. Hij stak prive-kapitaal in een te Johannesburg gevestigde onderneming, die onder het mom van anti-stroopactiviteiten zelf geld verdiende aan illegale ivoorhandel. En de firma had nog banden met de Zuidafrikaanse geheime dienst ook, zo onthulde de Volkskrant vorig jaar.

Een tweede uitglijder kan de Prins zich niet permitteren. Bart Luirink van de Anti-Apartheids Beweging Nederland (AABN) kan wel een potje breken in Zuid-Afrika. Die heeft zijn reisplannen doorgezet. Zaterdag is Luirink met veertien anderen, vertrokken naar Johannesburg. "Maar wel met een gevoel van vertwijfeling." De bedoeling is een reis van vier weken waarbij het wildpark niet taboe is, maar het 'andere' Zuid-Afrika voorop staat. Luirink en mede-activiste Evelien Groenink kwamen op het idee toen ze werkten aan een alternatieve reisgids, en in contact kwamen met Zuidafrikanen die werkten aan een alternatieve toeristenindustrie. Ze vonden in Nederland een reisorganisatie die er wel oren naar had. Als het idee aanslaat gaat het reisbureau straks door; zonder Luirink en Groenink, die geen ambities hebben in de reisbusiness.

Toen alles nog in het stadium van de plannenmakerij verkeerde, werd er nog onderhandeld tussen ANC en regering. Maar daarna kwam het bloedbad in Boipatong. En nu dat van Ciskei. Toch vond hij dat het maar moest doorgaan. "Dit soort activiteiten moet niet de dupe worden van het omgeslagen klimaat" , meent Luirink, en dat vonden zijn Zuidafrikaanse contacten ook. Hij werkt samen met bij voorbeeld voormalige politieke gevangenen, teruggekeerde ballingen, en lokale organisaties die proberen schaarse werkgelegenheid te creeren voor reisorganisatoren en gidsen. "Het wordt geen gewone plezierreis" , legt Luirink uit. De bedoeling is Zuid-Afrika in al zijn facetten, van Voortrekker-monument tot Sharpeville-gedenktekens, van shebeen (zwarte kroegjes) tot wijnplantage te laten zien, met geengageerde aandacht voor cultuur en geschiedenis van blank en zwart. "En het wordt beslist ook geen 'apies kijken'. Waar we komen, weten we dat we welkom zijn" , aldus Luirink.

De reizigers zijn allen op de een of andere manier betrokken geweest bij de strijd tegen apartheid. Luirink: "Mensen die vonden dat je er niet dient heen te gaan. Uit ons adressenbestand hebben we driehonderd mensen aangeschreven, waarvan we vermoedden dat ze de reiskosten (5 400 gulden) op konden brengen." Aan een van beide criteria voldeed Bernhard kennelijk niet. Anders had hij nu misschien wel in Soweto gezeten.

Straf voor foto's prinses in badpak

Een groep Britse freelance fotografen krijgt geen toestemming om prinses Diana, de echtgenote van de Britse kroonprins, te vergezellen op haar reis naar het Verre Oosten, in november. Zeven fotografen en een cameraman worden daarmee gestraft voor hun opnames van de prinses in badpak, aldus een woordvoerder van Buckingham Palace. De verboden opnames werden gemaakt in mei, van een zonnebadende prinses naast het zwembad van de Britse ambassade in Cairo. De prinses was op bezoek in Egypte.

Het is de eerste keer dat het koninklijk huis, na een zomer vol 'onthullingen' over het wel en wee van de leden van de familie, terugslaat. Vorige maand nog toonde de Daily Mirror foto's van Diana's schoonzuster Sarah, topless naast een zwembad in gezelschap van de Amerikaanse zakenman Johnny Bryan.

De journalisten-in-de-ban tonen zich verongelijkt. Zij worden buiten de deur gehouden, terwijl fotografen die in dienst zijn van de boulevardkranten wel mee mogen naar Korea. Deze fotografen maakten vorig jaar nog een foto van de prinses bij een zwembad in Brazilie.

Er is verschil, zegt Buckingham Palace: die foto's werden gemaakt op openbaar terrein. De opnames in Cairo werden gemaakt op prive-terrein. "Het geeft nu eenmaal geen pas om met een camera op de ommuring van een tuin te klimmen."

De woordvoerders van Buckingham Palace hebben de handen vol met de meisjes. Afgelopen vrijdag nog moesten ze ontkennen, dat prinses Anne haar voorgenomen huwelijk met een marine-officier heeft uitgesteld.

De prinses zou een huwelijk op dit moment niet gepast vinden, met het oog op de publiciteit rond 'die twee schapen', aldus Anne, doelend op Sarah en Diana. Hare Koninklijke Hoogheid heeft niets n de trant gezegd, aldus de woordvoerders.

Prinses Anne, 42 en gescheiden, zou binnenkort in Schotland gaan trouwen met marineman Timothy Laurence.

De koninklijke agenda

Maandag 14 september: Prins Maurits (de oudste zoon van prinses Margriet) vertrekt voor een herhalingsoefening aan boord van het fregat Karel Doorman. Het schip vertrekt vanuit den Helder en zal in oktober terugkeren. Prins Maurits is reserve officier van de Koninklijke Marine.

Dinsdag 15 september: Prinsjesdag. Koningin Beatrix opent het parlementaire jaar. Zij zal worden vergezeld door haar echtgenoot prins Claus, haar zoon Willem-Alexander en haar zuster en zwager Margriet en Pieter.

Woensdag 16 september: Prinses Margriet verricht de officiele ingebruikstelling van de gerestaureerde Slotkapel in Egmond. De kapel is grondig gerestaureerd.

Vrijdag 18 september: Prins WillemAlexander geeft in Apeldoorn (Rijksmuseum Paleis Het Loo) om 9.30 uur het startschot van de Paleizen Estafette Loop 1992 (Het Loo-Soestdijk). Aan de loop doen beveilingingsbeambten van de koninklijke paleizen mee, Belgische rijkswachters en een team van Nederlandse poltievrouwen.

Zaterdag 19 september: Prinses Margriet opent in Rijksmuseum Paleis Het Loo de tentoonstelling Het Witte Loo, van Lodewijk Napoleon tot Wilhelmina, 1806-1962.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden