De kerstboodschap verpakt in turbotaal

Wilfred Kemp is theoloog en daardoor weet hij een weinig televisiegenieke gebeurtenis als een nachtmis toch boeiend te verslaan. Zo wees hij op enkele subtiele liturgische verschillen tussen een kerstviering en een gewone mis. De Bijbel wordt na de evangelie-lezing naast het Kind in de kribbe gelegd om, zo legde Kemp uit, tastbaar te maken dat met Kerst God mens is geworden. Daarom neemt de paus bij het uitspreken van het ’Et incarnatus est’ uit de geloofsbelijdenis eerbiedig plaats op de knielbank.

Willem Pekelder

Paus Benedictus XVI hield een theologisch doorwrochte preek waarin hij van bijbelboek naar bijbelboek huppelde maar waarvan de eenvoudige slotsom was dat de mensheid sinds de geboorte van Jezus een broederschap moet zijn. Nog vóór het uitdelen van de communie ging de kerkvorst uit de lucht omdat, zo vertelde de RKK-commentator, ’hogere Hilversumse krachten’ hadden besloten dat de nachtmis slechts een dik uur mocht duren. Waaruit blijkt dat de zendermanager van Nederland 2 in zijn eentje meer macht heeft dan het hele Vaticaan.

Huub Oosterhuis stond te dringen om met ’Hoe zal ik U ontvangen?’ (Ikon) het stokje over te nemen. Daar waar de paus aan de ’broederschap van mensen’ geen concrete invulling gaf, stak de dissidente priester een strenge en politiek getinte preek af. „Beschaving is dat wij vluchtelingen van waar ook ter wereld willen ontmoeten als broeders van Jezus”, sprak hij in de Amsterdamse Dominicuskerk. Meer dan de nachtmis was de Ikon-kerstviering een televisie-happening. Geen statische paus op een troon, maar interviewtjes van Annemiek Schrijver met asielzoekers, onderbroken door swingende zwarte gospelzangers met, laten we eerlijk zijn, bijwijlen tenenkrommend repertoire: „Zie al die gasten verbroederen.”

Wie werkelijk verstand heeft van televisie is ds. Robert Schuller van ’Hour of power’ (RTL 5). Hij keert zijn hand niet om voor gigantische kerstbomen en onmetelijke winterlandschappen in zijn Crystal Cathedral in Garden Grove. De Amerikaanse dominee maakt van zijn kerkdiensten één groot ’California dreaming’. Hier geen plaats voor losers, ieder die Jezus aanroept wordt succesvol. „Tegenslag is de voorzet voor een comeback”, predikte Schuller optimistisch, en Jezus is op aarde gekomen om ons die comeback voor te doen. De kerstboodschap verpakt als Amerikaanse droom van individueel, materieel geluk.

Na zoveel turbotaal was het prettig toeven bij de anglicaanse parochie van Tewkesbury, waar priester Catherine Williams, geholpen door prachtige traditioneel-Engelse liturgie, het geboorteverhaal in vrouwelijk perspectief plaatste. „Maria liet de liefde zelf ter wereld komen”, verkondigde ze op BBC I. „Zij ontdekte door haar zwangerschap een nieuwe plek in zichzelf, die van de koestering.” Vervelend dat preken vaak zo zalvend klinken, maar rev. Williams bedoelde het goed. „Net als Maria moeten we de liefde koesteren. Niet alleen voor onszelf, zoals Scrooge in ’A christmas carol’, maar voor iedereen.”

En zo werd het Woord voor de 2010de keer vlees. Van Rome tot Garden Grove en van Amsterdam tot Tewkesbury. En telkens op een andere manier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden